ՀԱՐԱՎԱՅԻՆՀԱՅԻՆ  ՎՏԱՆԳԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ԴԱՐԻ ԿԵՍԵՐԻՆ՝ ԸՍՏ CMIP6 ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐԻ

Հեղինակներ

  • Ելենա Ի․ Պարֆյոնովա Վ․Ն․ Սուկաչովի անվան անտառային ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրյան մասնաճյուղ, Կրասնոյարսկ, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0002-3221-1457
  • Նադեժդա Մ․ Չեբակովա Վ․Ն․ Սուկաչովի անվան անտառային ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրյան մասնաճյուղ, Կրասնոյարսկ, Ռուսաստան

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.473

Բանալի բառեր:

hydroclimatic coefficient, Nesterov index of fire danger, GCM INM-CM5-0, climate scenarios ssp 126 и ssp 585, mountain forests

Ամփոփում

Հարավային Սիբիրի լեռնային շրջաններում (արլ. երկ. 80–110° և հս. լ. 50–58°) եղանակային պայմաններով պայմանավորված հրդեհվտանգ պոտենցիալի գնահատման համար օգտագործվել է բարձր հրդեհավտանգ օրերի թվի (Նեստերովի ինդեքսը՝ 1000-ից ավելի) և հիդրոթերմիկական գործակցի (ՀԹԳ) միջև կոռելյացիոն կապը։ ՀԹԳ-ն հաշվարկվում է որպես տեղումների քանակի և ամսական ջերմաստիճանների գումարի հարաբերակցություն։ 2040–2060 թվականների համար INM-CM5-0 կլիմայական մոդելով կատարված հիդրո-թերմիկ գործակցի (ՀԹԳ) կանխատեսումների հիման վրա՝ ըստ CMIP6-ի մեղմ (ssp126) և խիստ (ssp585) սցենարների, կազմվել են «թեժ կետերի» բաշխման քարտեզներ։ Դրանք արտացոլում են կլիմայի չորության մակարդակի բարձրացումն ու բարձր հրդեհավտանգ օրերի թվի ավելացումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լեռնային անտառների վրա։

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Արտոնագհր

Copyright (c) 2025 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր

Ստեղծագործական համայնքներ արտոնագիր

Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Ինչպես մեջբերել

ՀԱՐԱՎԱՅԻՆՀԱՅԻՆ  ՎՏԱՆԳԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ԴԱՐԻ ԿԵՍԵՐԻՆ՝ ԸՍՏ CMIP6 ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՍՑԵՆԱՐՆԵՐԻ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 473-481. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.473