Փակվածության և ներհայեցողության նշանները Պարույր Սևակի «Եղիցի լույս» ժողովածուի բանաստեղծություններում
DOI-:
https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2025.sp1.089Բանալի բառեր-:
Պ. Սևակ, «Եղիցի լույս», փակվածություն, նշան, ներհայեցողություն, ինքնահաշտություն, կին-արգելանոց, կարոտ, ինքնանդրադարձ, պարտականություն, սերԱմփոփում
Ուսումնասիրության նպատակը Պ. Սևակի «Եղիցի լույս» ժողովածուի՝ խորհրդային գաղափարական կաշկանդումների հետևանքով ձևավորված և հեղինակի ներհայեցողական ձգտումներով պայմանավորված փակվածություն արտահայտող նշանային համակարգի որոշարկումը և քննաբանումն է: Հետազոտության հերթագայորեն լուծվող խնդիրները ենթադրում են փակվածություն արտահայտող նշանների հայտնաբերում, թեմատիկ-գաղափարական առանձնացում, դրանց ընդհանրությունների ճշտում, համակարգային առանձնահատկությունների բացահայտում: Փակվածության նշանները ներհայեցողական հենքով ինքնատիպորեն դրսևորվել են նաև «Նորից չեն սիրում, սիրում են կրկին» շարքում՝ ձևավորելով ինքնակարոտի, ինքնահաշտության, ինքնաժխտման, ինքնահայեցման ու ինքնախղճահարության, ինքնախաբեության, ինքն իր հանդեպ սիրո և «ինքնասպանության» ինքնանդրադարձ պատկերներ, փակվածության ու կաշկանդումի գեղարվեստական այլ իրողություններ: Դրանց շարքում դիտարկելի են սիրելիի փակ դռան, կին-արգելանոցի, մարիամակերպ էակի անմատչելիության, երևութական որոշակիության և անորոշ անսահմանության նշանի՝ հորիզոնի, պարտականության և սիրո երկընտրանքի պատկերները: Իբրև փակ շրջան ներկայացնող գեղարվեստական իրողություն է դիտարկվում նաև սևակյան «Նորից չեն սիրում, սիրում են կրկին» հայտնի բանաձևը:
Ուսումնասիրության արդիականությունը պայմանավորված է արդիական մեթոդական համակցմամբ՝ կառուցվածքային-նշանագիտական և միֆաքննադատական մեթոդներով, Պ. Սևակի՝ բավականաչափ ուսումնասիրված «Եղիցի լույս» ժողովածուի գաղափարագեղագիտական համակարգի քննությանն ուղղված նոր դիտանկյան անհրաժեշտությամբ, մեկնաբանական նոր վարկածի ձևակերպմամբ:
Հղումներ
1. Սարինյան Ս., Պարույր Սևակ (բանաստեղծության գիտությունը), Հուշեր, գրականագիտական հոդվածներ, Երևան, «Գրական հայրենիք» («Հայաստան»), 2006, 208 էջ: 2. Գասպարյան Դ., Պարույր Սևակ. Կյանքը և ստեղծագործությունը, Երևան, «Նոր դար», 2001, 464 էջ: 3. Գրիգորյան Ս., Պարույր Սևակը և համաշխարհային պոեզիան, Երևան, «Արմավ», 2018, 440 էջ: 4. Սևակ Պ., Եղիցի լույս, Երևան, «Նաիրի», 1992, 400 էջ: 5. Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո, Կերպարանափոխություններ, Թարգմանությունը, առաջաբանը և ծանոթագրությունները՝ Արամ Թոփչյանի և Գոհար Մուրադյանի, Երևան, «Զանգակ», 2021: 6. Павсаний, Описание Эллады, Перевод и примечания С. П. Кондратьева, под редакцией Е. В. Никитюк., СПб, «Алетейя», 1996, книга IX, гл. 31, 7-8: 7. Ուայլդ Օ., Դորիան Գրեյի դիմանկարը, Երևան, «Էդիթ Պրինտ», 2014, 312 էջ: 8. Жид А., Трактат о Нарциссе (Теория символа) (1891). Перевод с франц. Г.К. Косикова // Поэзия французского символизма. Лотреамон. Песни Мальдорора / Под ред. Г.К. Косикова. М.: Изд-во МГУ, 1993, с. 444-452. 9. Жид А.,
Оскар Уайльд, https://sinyigor.narod.ru/Books/Gide/oskar.htm, հղման ամսաթիվը՝ 13.01.2025:
10. Уайльд О., Малое собрание сочинений, СПб., «Азбука-Аттикус», 2020, 832 с.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Բանբեր Երևանի համալսարանի
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
