Ժողովրդագրական գործընթացները Հյուսիսային Կովկասի հայկական և ադրբեջանական համայնքներում 1991- 2022 թթ․ ( Ստավրոպոլի երկրամասի օրինակով)
DOI-:
https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.1.162Բանալի բառեր-:
Հյուսիսային Կովկաս, Ստավրոպոլի երկրամաս, ժողովրդագրություն , հայեր , ադրբեջանցիներ , սփյուռք, գաղթԱմփոփում
Հյուսիսային Կովկասի տարբեր երկրամասերում ձևավորված հայկական և ադրբեջանական համայնքների ուսումնասիրությունը վերջին տասնամյակներում խիստ կարևորվել է։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկել ենք Ստավրոպոլի երկրամասի հայկական և ադրբեջանական համայնքների ժողովրդագրական պատկերը, կատարել առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրում և վերլուծություն, ինչպես նաև հետազոտել ժողովրդագրական գործընթացները և միտումները: Կարևորվել է երկու համայքների շարժերի, գործընթացների, իրողությունների համեմատությունները և վերլուծությունները։ Թեմայի հիմնական խնդիրն է ուսումնասիրել համայնքների ձևավորման պատճառները, hայկական և ադրբեջանական համայնքների բաշխվածությունը Ստավրոպոլի երկրամասում, համայնքների աճի կամ նվազման դինամիկան, Հայաստանից և Ադրբեջանից արտագաղթելու վրա ազդող գործոնները, ազգամիջյան կապերը, գործնական հարաբերությունները, կրթական և մշակութային փոխառնչությունները և այլն։
Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ Հյուսիսային Կովկասի Ստավրոպոլի երկրամասի հայերի և ադրբեջանցիների ժողովրդագրական գործընթացները ձևավորվել են պայմանավորված պատմական իրադարձություններով, ներառյալ հակամարտությունները, միգրացիաները և քաղաքական փոփոխությունները: Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը հանգեցրել է տեղահանությունների երկու համայնքներում: Հայաստանի ադրբեջանցիները ստիպված են եղել լքել իրենց տները բռնության և էթնիկական լարվածության պատճառով, մի որոշակի մասը ապաստան գտնելով Հյուսիսային Կովկասում և այլ շրջաններում:
Հղումներ
Ալեքսանյան , 2016, Հայկական համայնքները խորհրդային հանրապետություններում 1941-1991, Երևան, 2016։
Բացվել է «Հայերը Ստավրոպոլում» ցուցահանդեսը, “Artsakh Press”, https://artsakhpress.am/arm/news/9795/ , (մուտք՝ 01.01.2024).
Հակոբյան Ա․, 2012, Հյուսիսային Կովկասում հայության ներկայիս դրության շուրջ, Երևանն, 2012, «21-րդ դար», № 2(12)։
Մինասյան, Մայիլյան, Մխոյան, 2018, Հյուսիսային Կովկասի հայկական համայնքները 20-րդ դարում․ պատմություն և մարտահրավերներ, 2018, Երևան։
Акопян, 2008, Проблемы армян Ставропольского края // Вестник армянской истории. Пятигорск, 2008.
Алиева, 2016, Азербайджанцы на Кубани и Северном Кавказе, 2016. 108.pdf (esrae.ru)․
Алиева, 2011, Наш дом – Кавказ, Азербайджанцы на Северном Кавказе, Армавир.
Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по регионам России, Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. (demoscope.ru), (մուտք՝ 15․03․2024)․
Всероссийская перепись населения 2010 г. Население по национальности, полу и субъектам Российской Федерации, Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. (demoscope.ru), (մուտք՝ 15․03․2024)․
Всероссийская перепись населения 2010 года, Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей. (demoscope.ru), (մուտք՝ 15․03․2024)․
Всероссийская перепись населения 2021 года. Национальный состав населения по регионам России, Управление Федеральной службы государственной статистики по Северо-Кавказскому федеральному округу — О Северо-Кавказстате (rosstat.gov.ru), (մուտք՝ 15․03․2024)․
Иванова, 2016, Народы Ставрополья: их прошлое и настоящее, Ставрополь, 2016.
История Села Эдиссия, https://edissiya.ru/istoriya-sela.html , (մուտք՝ 01.01.2024).
Корякин, 2007, Социальные и культурные аспекты адаптации мигрантов-армян в Краснодарском крае: 1988-2006 гг., Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата исторических наук, Москва, 2007.
Ставропольский край, https://26.rosstat.gov.ru/folder/83670 , (մուտք՝ 02.04.2024).
Сущий С., 2015, Армяне Юга России и Крима Сущий, Ростов-на-Дону, 2015.
О национальном составе населения и миграционных процессах в Ставропольском крае,https://www.dumask.ru/analiticheskie-materialy/analiticheskie-zapiski/item/11991-%D0%BE-%D0%BD%D0%B0.html , (մուտք՝ 02.04.2024).
Националный состав населения РСФСР по данным Всесоюзной переписи населения 1989 года, Москва, 1990, с. 103-149.
Перепись населения РФ 2002 г., Ставропольский край Источник, Кавказский Узел, https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/176267․
Chikhichin V., The ethnic map of Stavropol krai: Space–time dynamics for the last half-century,https://ideas.repec.org/a/spr/rrorus/v6y2016i4d10.1134_s2079970516040067.html, 2016, (մուտք՝ 04.01.2024)․
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Irina Badalyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
