Ռուսաստանի դերը Հարավային Կովկասում անվտանգության ապահովման գործում ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման համատեքստում
DOI-:
https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.099Բանալի բառեր-:
Ռուսաստան,, Հարավային Կովկաս,, Արցախի Հանրապետություն,, Հայաստան,, ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ,, Քաշաթաղ,, Ալմա-Աթա,, Մայնդորֆ,, Լակվիլա,, ՖրանսիաԱմփոփում
Հոդվածի նպատակն է, հիմնվելով հարցին վերաբերող աղբյուրների վրա, պարզել Ռուսաստանի դերը Հարավային Կովկասում անվտանգության ապահովման գործում ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման համատեքստում: Հոդվածը շարադրված է համապատասխան փաստաթղթերի համադրման, համեմատական ուսումնասիրության ու քննական վերլուծության մեթոդներով: Հարցին վերաբերելի փաստերի ու փաստաթղթերի համադիր քննությամբ հանգել ենք այն եզրակացության, որ Ադրբեջան-Արցախ երրորդ պատերազմից հետո պաշտոնական Մոսկվան արմատապես վերանայել է իր մոտեցումն ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ՝ գրանցելով հետընթաց հակամարտության կողմերից մեկի՝ Արցախի սպասելիքների տեսանկյունից:
Ռուսաստանին՝ որպես տարածաշրջանային ավանդական միջնորդի, որի միջնորդությամբ նույնպես Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև տեղի են ունեցել բանակցություններ ինչպես ադրբեջանաարցախյան հակամարտության, այնպես էլ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորմանն առնչվող հարցերի շուրջ, չի հաջողվել հակամարտող կողմերին առաջարկել խնդրահարույց հարցերի շուրջ փոխընդունելի լուծումներ:
Հղումներ
Գրականության ցանկ
ԱՄՆ-Հայաստան-Ադրբեջան համատեղ հայտարարություն, 25.10.2020, https://www.mfa.am/hy/interviews-articles-and-comments/2020/10/25/mf_st/10594:
ԱՄՆ-ը պատրաստ է շարունակել համագործակցությունը Մինսկի խմբում՝ հանուն ԼՂ խնդրի կարգավորման. ԱՄՆ փոխպետքարտուղար, 20.06.2020, https://www.azatutyun.am/a/31906489.html?fbclid=IwAR3kBEOm1FN_Mcl77Mc9VTi0cjVWmweN-eoxPjGPQjV3fgKSkxT8lwDgHys:
Արցախի տեղեկատվական շտաբ, 12.12.2022,
Արցախի տեղեկատվական շտաբ, 23.04.2023, https://www.facebook.com/ArtsakhInformation/posts/pfbid0221qpEY9jMW321BFrVwz4uhzn2yTtywsvRVE8SQdPKrWStTpZ66K3CtDWZTzuKmKNl:
Հայաստանում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան Քրիստինա Քվինի 3.07.2023 թ. հարցազրույցը Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությանը, https://www.youtube.com/watch?v=zMg8VDPACj0:
ՀՀ ԱԳՆ հայտարարությունը, 19.10.2020,
https://www.mfa.am/hy/interviews-articles-and-comments/2020/10/19/mfa_arm_st/10544:
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հայտարարությունը, 9.11.2020, https://www.primeminister.am/hy/press-release/item/2020/11/10/Announcement/:
«Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանյան Դաշնության միջև Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի մասին» պայմանագիր, 16.03.1995, https://uic.am/wp-content/uploads/2015/01/paym-razmabaza-1995.pdf;
Մայենդորֆի հռչակագիրը. տեքստ՝ ստորագրված Սերժ Սարգսյանի, Իլհամ Ալիևի և Մեդվեդևի կողմից, https://www.aniarc.am/2019/03/03/mayendorf-text-armenian-2008/, 3.03.2019:
«Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության միջև` Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի մասին Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության միջև 1995 թվականի մարտի 16-ի Պայմանագրում փոփոխություններ կատարելու մասին» արձանագրություն N 5, 17.08.2010, https://www.azatutyun.am/a/2129949.html:
Ֆրանսիան վերահաստատում է իր լիակատար հանձնառությունը որպես Մինսկի խմբի համանախագահ, 12.04.2022, https://www.azatutyun.am/a/31798541.html:
Выступление и ответы на вопросы СМИ Министра иностранных дел Российской Федерации С.В.Лаврова в ходе совместной пресс-конференции с Министром иностранных дел Республики Армения А.С.Мирзояном по итогам переговоров, Москва, 20 марта 2023 года, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1858773/.
Выступление и ответы на вопросы СМИ в ходе совместной пресс-конференции Министра иностранных дел России С.В.Лаврова и Министра иностранных дел Азербайджанской Республики Д.А.Байрамова по итогам переговоров, Баку, 24 июня 2022 года, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1819414/.
Декларация о дружбе и стратегическом партнёрстве между Азербайджанской Республикой и Российской Федерацией, 3.07.2008, http://kremlin.ru/supplement/250.
Заявление МИД России в связи с ситуацией вокруг Нагорного Карабаха, 15.07.2023, https://www.mid.ru/ru/foreign_policy/news/1897041/.
Заявление Президента Азербайджанской Республики, Премьер-министра Республики Армения и Президента Российской Федерации, 9.11.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64384.
Заявление президентов России, США и Франции по Нагорному Карабаху, 1.10.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64133?fbclid=IwAR1w9vSVgO29M0jnhlHZsd29TqaLyS0peEjeWyc7HV2h6PiFUoglzjRy5Bc.
Заявление Президента Российской Федерации, 8.10.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64180.
Ответы на вопросы СМИ по ситуации в Нагорном Карабахе, 17.11.2020, http://www.kremlin.ru/events/president/news/64431.
Пресс-конференция Министра иностранных дел Российской Федерации С.В.Лаврова по проблематике европейской безопасности, Москва, 1 декабря 2022 года, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1841407/.
Statement by the OSCE Minsk Group Co-Chair countries, L'AQUILA, 10.07.2009, https://www.osce.org/mg/51152.
U.S.-Armenia-Azerbaijan Joint Statement, 25.10.2020, https://2017-2021.state.gov/u-s-armenia-azerbaijan-joint-statement/.
References
AMN-Hayastan-Adrbejan hamategh haytararutyun, 25.10.2020,
https://www.mfa.am/hy/interviews-articles-and-comments/2020/10/25/mf_st/10594: (in Armenian)
AMN-y patrast e sharunakel hamagortsaktsutyuny Minski khmbum hanun LGH khndri kargavorman. AMN pokhpetqartughar, 20.06.2020, https://www.azatutyun.am/a/31906489.html?fbclid=IwAR3kBEOm1FN_Mcl77Mc9VTi0cjVWmweN-eoxPjGPQjV3fgKSkxT8lwDgHys: (in Armenian)
Artsakhi teghekatvakan shtab, 12.12.2022,
https://www.facebook.com/ArtsakhInformation/posts/pfbid02J3SQfeTMdmg81WtkwcZoNbVc4BGJ96Yc4BYkeDqiNxz4WE1iBdjUJdpC6eKcxp7Ql: (in Armenian)
Artsakhi teghekatvakan shtab, 23.04.2023, https://www.facebook.com/ArtsakhInformation/posts/pfbid0221qpEY9jMW321BFrVwz4uhzn2yTtywsvRVE8SQdPKrWStTpZ66K3CtDWZTzuKmKNl: (in Armenian)
Hayastanum AMN artakarg ev liazor despan Qristina Qvini 3.07.2023 hartsazruytsy Hayastani hanrayin herustaynkerutyany, https://www.youtube.com/watch?v=zMg8VDPACj0: (in Armenian)
HH AGN haytararutyuny, 19.10.2020,
https://www.mfa.am/hy/interviews-articles-and-comments/2020/10/19/mfa_arm_st/10544: (in Armenian)
Hayastani Hanrapetutyan varchapeti, Adrbejani Hanrapetutyan nakhagahi ev Rusastani Dashnutyan nakhagahi haytararutyuny, 9.11.2020, https://www.primeminister.am/hy/press-release/item/2020/11/10/Announcement/: (in Armenian)
«Hayastani Hanrapetutyan ev Rusastanyan Dashnutyan mijev Hayastani Hanrapetutyan taracqum rusastanyan razmakayani masin» paymanagir, 16.03.1995, https://uic.am/wp-content/uploads/2015/01/paym-razmabaza-1995.pdf: (in Armenian)
Mayendorfi hrchakagiry. teqst storagrvats Serzh Sargsyani, Ilham Alievi ev Medvedevi koghmic, https://www.aniarc.am/2019/03/03/mayendorf-text-armenian-2008/, 3.03.2019: (in Armenian)
«Rusastani Dashnutyan ev Hayastani Hanrapetutyan mijev Hayastani Hanrapetutyan taracqum rusastanyan razmakayani masin Rusastani Dshnutyan ev Hayastani Hanrapetutyan mijev 1995 tvakani marti 16-i paymanagrum popokhutyunner katarelu masin» ardzanagrutyun N 5, 17.08.2010, https://www.azatutyun.am/a/2129949.html: (in Russian)
Fransian verahastatum e ir liakatar handznarutyuny vorpes Minski khmbi hamanakhagah, 12.04.2022, https://www.azatutyun.am/a/31798541.html: (in Russian)
Vystuplenie i otvety na voprosy SMI Ministra inostrannykh del Rossiskoy Federatsii S.V.Lavrova v khode sovmestnoy press-konferentsii s Ministrom innostrannykh del Respubliki Armeniya A.S. Mirzoyanom po itogam peregovorov, Moskva, 20 marta 2023 goda, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1858773/. (in Russian)
Vystuplenie i otvety na voprosy SMI v khode sovmestnoy press-konferentsii Ministra innostrannykh del Rossii S.V.Lavrova i Ministra innostrannykh del Azerbayjanskoy Respubliki D.A.Bayramova po itogam peregovorov, Baku, 24 iyunya 2022 goda, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1819414/. (in Russian)
Deklaratsiya o druzhbe i strategicheskom partnyorstve mezhdu Azerbayjanskoy Respubliki i Rossiyskoy Federaciey, 3.07.2008, http://kremlin.ru/supplement/250. (in Russian)
Zayavlenie MID Rossii v svyazi s situatsiey vokrug Nagornogo Karabakha, 15.07.2023, https://www.mid.ru/ru/foreign_policy/news/1897041/. (in Russian)
Zayavlenie Prezidenta Azerbayjanskoy Respubliki, Premier-ministra Respubliki Armeniya i Prezidenta Rossiyskoy Federatsii, 9.11.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64384. (in Russian)
Zayavlenie prezidentov Rossii, SSHA i Frantsii po Nagornomu Karabakhu, 1.10.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64133?fbclid=IwAR1w9vSVgO29M0jnhlHZsd29TqaLyS0peEjeWyc7HV2h6PiFUoglzjRy5Bc. (in Russian)
Zayavlenie Prezidenta Rossiyskoy Federatsii, 8.10.2020, http://kremlin.ru/events/president/news/64180. (in Russian)
Otvety na voprosy SMI po situatsii v Nagornom Karabakhe, 17.11.2020, http://www.kremlin.ru/events/president/news/64431. (in Russian)
Press-konferentsiya Ministra innostrannykh del Rossiyskoy Federatsii S.V.Lavrova po problematike evropeyskoy bezopasnosti, Moskva, 1 dekabrya 2022 goda, https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/1841407/. (in Russian)
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Stepan Hasan-Jalalyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
