ՀՀ Շիրակի մարզի պատմամշակութային ժառանգությունը որպես զբոսաշրջության զարգացման խթան եվ մարզում զբոսաշրջության զարգացման հնարավորությունների վերլուծությունը
DOI-:
https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.120Բանալի բառեր-:
Զբոսաշրջություն , զբոսաշրջային ռեսուրսներ, պատմամշակութային ժառանգություն, Շիրակի մարզ, Գյումրի, Արփի լիճ ազգային պարկ, մարքեթինգ, զբոսաշրջային երթուղի, SWOT վերլուծությունԱմփոփում
Շիրակի մարզը ՀՀ տասը մարզերից մեկն է և ընկած է հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում։ Մարզն ունի հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն, մի շարք հետաքրքիր թանգարաններ, համեղ ազգային խոհանոց, էկոլոգիական, ձմեռային և քաղաքային զբոսաշրջության զարգացման նպաստավոր պայմաններ: Մարզի զբոսաշրջության հիմնախնդիրների համապարփակ վերլուծության նպատակով օգտագործվել են պատմական, նկարագրողական, վիճակագրական և SWOT վերլուծության մեթոդները: Հոդվածում ուսումնասիրվել են մարզի հիմնական զբոսաշրջային ռեսուրսները՝ պատմամշակութային, կրոնական, էկոլոգիական, գաստրոնոմիական, ձմեռային, քաղաքային և այլն։ Ներկայացվել են մարզի հիմնական սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշները, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքները, վերլուծվել է զբոսաշրջության առկա վիճակը մարզում։ Մշակվել են առաջարկություններ՝ նոր զբոսաշրջային երթուղիների մշակման, արդեն հանրահռչակված կամ քիչ հայտնի հուշարձանների՝ զբոսաշրջային երթուղիներում ներառման, մարքեթինգային գործունեության բարելավման, նոր փառատոնների կազմակերպման և այլ ուղղություններով։
Հղումներ
Աբրահամյան Հ., 2017, Գյումրու «Յոթ Վերք» սրբապատկերի պատմությունը, «Էջմիածին», Պաշտօնական ամսագիր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի, Հ. 2, էջ 91-113:
Աղասյան Ա., Հակոբյան Հ, Հասրաթյան Մ., Ղազարյան Վ., 2009, Հայ արվեստի պատմություն. Եր., 576 էջ:
Աշոցքում ստեղծվել է դահուկային սպորտի կենտրոն, http://www.armnoc.am/arm/news/3314/ashocqumstextsvel-e-dahukayin-sporti-kentron.html, դիտվել է 28․07․2024:
Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ, https://www.gyumriinfo.com/ , https://www.gyumriinfo.com/%D5%A1%D5%BD%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%A6%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B5%D6%80%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BD%D6%80%D5%A1%D5%B0/ , դիտվել է 28․07․2024:
Ավետիսյան Ս․, Գրիգորյան Վ․, Թովմասյան Գ․, 2021, Հայաստանի Հանրապետության մարզերի զբոսաշրջային երթուղիները: Կոլեկտիվ մենագրություն։ Եր.։ Հեղ. հրատ., 305 էջ:
Ավետիսյան Ս․, Գրիգորյան Վ․, Թովմասյան Գ․, 2020, Շիրակի մարզում սահմանամերձ զբոսաշրջության զարգացման հիմնախնդիրները, «Աղետի գոտուց զարգացման գոտի… անցյալի դասերը և ժամանակի մարտահրավերները»: Միջազգային գիտաժողվի նյութերի ժողվածու. Գյումրի: Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղ, էջ 37-42:
Արշավներ ակումբ տուր, https://www.facebook.com/photo?fbid=791316523096953&set=pb.100066558373932.-2207520000, դիտվել է 28․07․2024:
Արփի լիճ ազգային պարկ, https://nabu.am/hy/eco-education/arpi-lich-azgayin-park, դիտվել է 28․07․2024:
Արփի լիճ, https://www.armgeo.am/lake-arpi/, դիտվել է 28․07․2024:
Գյումրու համայնքապետարան, https://www.gyumricity.am/hy/gyumri/culture, դիտվել է 28․07․2024
Եղիազարյան Հ., 1975, Շիրակի լեռնահովտի պատմական հուշարձանները, Եր., 94 էջ:
Թովմասյան Գ․, 2020, Զբոսաշրջության զարգացման հիմնախնդիրները Հայաս¬տա¬նի Հանրապետությունում (մենագրություն)․ Երևան։ Մեկնարկ ՍՊԸ, 622 էջ։
Թորամանյան Թ., 1942, Նյութեր հայկական ճարտարապետության պատմության, հ. 1, Եր., 307 էջ:
Լմբատավանք (Լմպատի Վանքի Սբ Ստեփանոս Եկեղեցի), Տարեգիրք // ԵՊՀ , Աստվածաբանության ֆակուլտետ, Եր., 2017, էջ 217-224:
Հակոբյան Զ., 2016, Հայկական վաղմիջնադարյան քանդակը (4-7-րդ դարեր) // ԵՊՀ, Երևան, 170 էջ:
Հայ ժողովրդի պատմություն, ՀԽՍՀ ԳԱԱ, հ. 3, Եր., 1976, 1023 էջ:
Հայաստանի ջրամբարները, https://www.armgeo.am/armenian-reservoirs/, դիտվել է 28․07․2024
Հեծանվային երթուղիներ, https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1rqdYXoB4leAJ57hvP6c7Uo_h9e-kQtb1&ll=40.82619061099382%2C43.81385432158201&z=11, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ կառավարության 25 սեպտեմբերի 2014 թվականի N 1059-Ա որոշումը Հայաստանի Հանրապետության բնության հատուկ պահպանվող տարածքների ռազմավարությունը, պահպանության և օգտագործման բնագավառում պետական ծրագիրը և միջոցառումները հաստատելու մասին, https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=93166&fbclid=IwAR0f53ZlPVB1H-dD778KWYVPOB9gkHMPWfIzAYrEh_RCKct51pJ4VyeNfio, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ մարզերը և Երևան քաղաքը թվերով, Ազգային հաշիվներ, https://www.armstat.am/file/article/marzer_2023_5.pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ մարզերը և Երևան քաղաքը թվերով, Աշխատանքի շուկա, https://www.armstat.am/file/article/marzer_2023_12.pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ մարզերը և Երևան քաղաքը թվերով, Առևտուր և այլ ծառայություններ, https://www.armstat.am/file/article/marzer_2023_10.pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի սոցիալ-տնտեսական բնութագրերը, Շիրակի մարզ, https://armstat.am/file/article/marzer_2023_27.pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ Շիրակի մարզի 30 զբոսաշրջային տարածքներ, http://shirak.mtad.am/u_files/file/30_tourism_places%20(2)(2).pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ Շիրակի մարզի զբոսաշրջության զարգացման հայեցակարգ, 2018թ․, http://shirak.mtad.am/u_files/file/Shirak_Tourism_concept(1).pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2023թ․ հունվար-դեկտեմբերին, https://armstat.am/file/article/sv_12_23a_421.pdf, դիտվել է 28․07.2024:
ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2024թ․ հունվարին, https://armstat.am/file/article/sv_01_24a_422.pdf, դիտվել է 28․07․2024:
ՀՀ օրենքը «Վարչատարածքային բաժանման մասին», Ընդունված է Ազգային ժողովի կողմից, 7 նոյեմբերի 1995 թ. , Ն-062-I:
Մանուկյան Մ., 2013, Հայաստանի Հանրապետության մարզերը, քաղաքներն ու գյուղերը, Եր., 1207 էջ:
Մատթեոսի Ուռհայեցւոյ ժամանակագրութիւն, Վաղարշապատ, 1898, 373 էջ:
Մինաս Ավետիսյանի թանգարան, http://www.gallery.am/hy/ http://www.gallery.am/hy/Branches/Minas/, դիտվել է 28․07․2024:
Մհեր Մկրտչյանի թանգարան, https://mher-mkrtchyan.mus.am/am/, 28․07․2024:
Մովսես Խորենացի, 1968, Պատմություն հայոց, թարգ. և ներած. Ստ. Մալխասյանի, Եր., 552 էջ:
Նարեկավանք տուր, https://nvtour.am/?op=tours/64&l=am, դիտվել է 28․07․2024
Շիրակ երկօրյա տուր, Նարեկավանք տուր, https://nvtour.am/?op=tours/67&l=am, դիտվել է 28․07․2024
Շիրակի մարզում կայացել է «-46 °C» ձմեռային փառատոնը, https://www.informbyuro.org/post/shiraki-marzum-dzmerayin-paraton?fbclid=IwAR0KZqgvWzgidCwagdZE1w3QrCAFSDZdLBKsV76-MprpobnJ-Jij74I9ydY, դիտվել է 28․07․2024
Շիրակում նկարահանված ֆիլմերը, https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1hPhEeG6-ldlB6Wq_7s07h3iq11uKsF8J&ll=40.86783134255124%2C44.064543072946556&z=10, դիտվել է 28․07․2024
Պոտոսյան Ա., 2022, Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և սոցիալական աշխարհագրություն, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 546 էջ:
Քայլարշավային երթուղիներ, https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=17aqmKzabl_goqT2Ed7j1R4PxmRnxu8fk&ll=40.828830172760924%2C43.80547372900391&z=14, դիտվել է 28․07․2024
One way tour, https://www.facebook.com/photo?fbid=735016712122053&set=pcb.735016862122038, դիտվել է 28․07․2024
Shirak Tourism DMO, https://www.facebook.com/ShirakDMO/about, դիտվել է 28․07․2024
Tovmasyan, G. (2022). Evaluating the role of tourism in the economic development of the Republic of Armenia and other member states of the Eurasian Economic Union. Journal of Liberty and International Affairs, 8(3), 83-98. https://doi.org/10.47305/JLIA2283083t
Travel Gyumri, http://travelgyumri.com/, դիտվել է 28․07․2024
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Marine Gevorgyan, Gayane Tovmasyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
