«Համայնքը և հանրային մշակութային տարածքի փոխակերպումները հետխորհրդային Հայաստանում սահմանամերձ բնակավայրերի օրինակով» ծրագրի շուրջ

Հեղինակներ

  • Հայկուհի Մուրադյան Երևանի պետական համալսարան, Մշակութաբանության ամբիոն, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ https://orcid.org/0009-0003-5399-5080
  • Նժդեհ Երանյան պ.գ.թ., Հայաստանի պատմության թանգարանի գիտական գծով փոխտնօրեն, ԵՊՀ մշակութաբանության ամբիոնի ասիստենտ https://orcid.org/0000-0003-2702-1429
  • Համազասպ Աբրահամյան ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, Հայաստանի պատմության թանգարան https://orcid.org/0009-0004-1403-0929
  • Անուշ Սաֆարյան Երևանի պետական համալսարան, հայցորդ https://orcid.org/0009-0008-2370-9975

DOI-:

https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.194

Բանալի բառեր-:

խորհրդային մշակութային կառույցների վերաօգտագործում (ռիսայքլինգ), հանրային մշակութային տարածք, հանրային մշակութային տարածքի խորհրդային «աշխարիկացումը» և հետխորհրդային «կրոնականացումը», հետխորհրդային շրջան, սահմանամերձ բնակավայր

Ամփոփում

Հոդվածի նպատակն է ներկայացնել «Համայնքը և հանրային մշակութային տարածքիփոխակերպումները հետխորհրդային Հայաստանում սահմանամերձ բնակավայրերի օրինակով» ծրագիրը՝ նրա նպատակը, խնդիրներն ու հիմնական ձեռքբերումները։ Խորհրդային Միությանփլուզումից ի վեր Հայաստանի սահմանամերձ բնակավայրերում հանրային մշակութայինտարածքի փոխակերպումների ուսումնասիրությունը, կարծում ենք, հումանիտար գիտությանկարևոր թեմաներից է, որը կարիք ունի բազմագիտակարգային հետազոտության։ Ծրագրի խնդիրնէ քննել սակրալ և աշխարհիկ մշակույթի հանրային և պետական ​​ընկալումներն ու դրանցազդեցությունը հանրային մշակութային տարածքների փոփոխությունների վրա:

Սույն հետազոտությունը կենտրոնանում է այն ուղիների վրա, որոնցով հասարակությունը ևպետական մարմինները վերաիմաստավորել և վերամշակել են խորհրդային մշակութայինկառույցները՝ մշակույթի տներ, գյուղական ակումբներ, մշակույթի պալատներ, ստեղծագործականմիություններ, տարածաշրջանային և համայնքային թանգարաններ, արվեստի դպրոցներ և այլն։Երկրորդ, դիտարկվում են նոր մշակութային գործընթացները, որոնք ի հայտ են եկել Հայաստանումանկախությունից ի վեր, ինչպիսիք են լուսավորված և մետաղական խաչերի, ժամանակակիցհուշակոթողների (խաչքարերի, աղբյուրների և այլն) լայնորեն տեղադրումը և հետխորհրդայինպրակտիկաները, որոնք ձգտում են մշակութային լանդշաֆտները վերածել սրբազան տարածքի:

Հղումներ

Ahearne J. 2004, Between Cultural Theory and Policy: The cultural policy thinking of Pierre Bourdieu, Michel de Certeau and Régis Debray. London: Centre for Cultural Policy Studies, University of Warwick, vol. 7, 148 p.

Antonyan Y. 2014, Church, God and Society: Toward the Anthropology of Church Construction in Armenia. Armenian Christianity Today, Ashgate, pp. 35-56.

Antonyan Y. 2021, Worship of Shrines in Armenia, Between Soviet and Post-Soviet Modernities. Journal of Religion in Europe, 14, 367-391.

Bennett T. 2000, Intellectuals, Culture, Policy: The Technical, the Practical and the Critical. Papers in Social and Cultural Research, Milton Keynes: Faculty of Social Sciences, The Open University, No. 2, pp. 357-374.

Bennett T. 2010, Introduction: cultural capital and cultural policy. Cultural Trends, 13(2), pp. 7-14.

Bennett T., & Snickars, F. 2001, Cultural Policy, Issues of Culture and Governance. Culture, Society and Market, Sweden, The Bank of Sweden Tercentenary Fund and the Swedish National Council for Cultural Affairs, pp. 13-28.

Czepczyński M. 2008, Cultural Landscapes of Post-Socialist Cities: Representation of Powers and Needs. England.

Edensor T. 2005, The ghosts of industrial ruins: Ordering and disordering memory in excessive space. Environ. Plan. D Soc. Space, 23, 829–849.

Gabrielyan M. 2007, Ethnological Research Aspects of “Soviet Heritage”. The Issues of Armenian Archaeology and Ethnography -3, Yerevan.

Gabrielyan M. 2007, Past in the Present: Effect of “Soviet” on Armenian Society. Materials of First International Conference of Caucasologists, Tbilisi.

Petrosyan H., & Sweezy, N. 2001, Armenian Folk Arts, Culture and Identity. Bloomington and Indianapolis: Indiana Univ. Press, pp. 3-22.

Mitchell J. P. 2020, How Landscapes Remember. Material Religion: The Journal of Objects, Art and Belief, University of Sussex, pp. 233-251.

Khatchadourian L. 2022, Life Extempore: Trials of Ruination in the Twilight Zone of Soviet Industry. Cultural Anthropology, 37(2), pp. 317-348.

Lavrenova O. 2019, Spaces and Meanings: Semantics of the Cultural Landscape. Springer Nature Switzerland.

Marutyan H. 2020, The Manifestations of Cemetery Culture in Armenian Monuments and Memorials. Handes Amsorya (in Armenian).

Stewart P. J., & Strathern A. 2003, Landscape, Memory and History: Anthropological Perspectives. London.

Shagoyan G. 2007, City as a Paradise and the Paradise as a City (Perception of Giumri before and after the Earthquake). In The Historical-Cultural Heritage of Shirak: Materials of the VII National Scientific Conference, Giumri, pp. 170-174 (in Russian).

Shagoyan G. 2008, Memorializing the 1988 Earthquake in Armenia. In Figuring out the South Caucasus: Societies and Environment. Collection of Papers, Tbilisi: Heinrich Böll Stifting, pp. 146-166 (in Russian).

Smith A. 1999, Myths and Memories of the Nation. Oxford University Press, 296 p.

Hirsch, E., & O'Hanlon, M. (Eds.). (1995). The Anthropology of Landscape: Perspectives on Place and Space. Clarendon Press, Oxford.

Wallach B. 2005, Understanding the Cultural Landscape. The Guilford Press, New York.

Yeranyan N., & Muradyan, H. 2021, Museum and Communities in Situation of War (Exemplified by Artsakh Museums). Local Communities, Cultural Heritage, and Museums, Bulgaria, pp. 25-34, 372-379.

Բայադյան Հ. 2020, Երևակայելով անցյալը: խորհրդահայ արդիականության պատումները. Երևան: 288 էջ։

Թադևոսյան Ա. 2003, Մշակութային ինքնության պահպանման և վերարտադրության հիմնահարցը ազգային անվտանգության տեսանկյունից. Երևան: Նորավանք, 73 էջ։

Թորոսյան Մ. 2016, Մշակույթ-առօրեականություն փոխառնչությունները հայաստանյան արդի հանրային ընկալումներում. Կանթեղ, 3, pp. 73-86.

Մուրադյան Հ. 2020, «Ստեղծագործական միությունների» ձևավորումը, գործունեությունը և փոխակերպումները Հայաստանի խորհրդային և անկախության շրջանում. Տարածաշրջան և աշխարհ, 2, pp. 126-134.

Մուրադյան Հ. 2018, Խորհրդային Հայաստանի մշակութային քաղաքականությունը «ձնհալի» տարիներին. Պատմություն և մշակույթ, pp. 376-383.

Մուրադյան Հ. 2017, Մշակութային քաղաքականության գործիքային տեսությունը և հայաստանյան իրականությունը. Պատմություն և մշակույթ, pp. 441-447.

Մուրադյան Հ. 2017, Մշակույթի ոլորտի օրենսդրական դաշտի կարգավորման խնդիրներն արդի Հայաստանում. In Զեկուցումների ժողովածու, dedicated to the 125th anniversary of R. Drambyan, pp. 182-188.

Մուրադյան Հ. 2019, Մշակույթի տները խորհրդային և ետխորհրդային Հայաստանում. ժառանգականությունը, գործառութային և իմաստային փոխակերպումները. Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատություններ, 3, pp. 194-203.

Պետրոսյան Հ. 2017, Թանգարանը կոնֆլիկտի գոտում: Արցախի Տիգրանակերտի հնագիտական թանգարանը. In Զեկուցումների ժողովածու, dedicated to the 125th anniversary of R. Drambyan, pp. 114-124.

Սաֆարյան Ա. 2021, Ավանդույթը և վարպետը, Արցախի արդի խաչքարային մշակույթն ըստ Ռոբերտ Ասկարյանի ստեղծագործությունների. ՎԷՄ, 3.

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-03-30

Թողարկում

Բաժին

Articles

Ինչպես մեջբերել

Մուրադյան Հ., Երանյան Ն., Աբրահամյան Հ., & Սաֆարյան Ա. (2025). «Համայնքը և հանրային մշակութային տարածքի փոխակերպումները հետխորհրդային Հայաստանում սահմանամերձ բնակավայրերի օրինակով» ծրագրի շուրջ. Պատմություն և մշակույթ , 21(2), 194-207. https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.194