Եվրոպական Միությունը և ցեղասպանությունների դատապարտման ու կանխարգելման խնդիրը (Հայոց ցեղասպանության օրինակով)
DOI-:
https://doi.org/10.46991/hc.2025.si1.096Բանալի բառեր-:
Եվրոպական միություն, Հայոց ցեղասպանություն, Եվրոպական խորհրդարանի բանաձև, հիշատակի միջազգային օր, հիշատակի միջոցառում, Հոլոքոսթ, դեկտեմբերի 9Ամփոփում
ԵՄ անդամ երկրների, ինչպես նաև եվրոպական կառույցների` մասնավորապես Եվրոպական խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության դատապարտման պատմությունը բավական ուսումնասիրվել է` դառնալով մի շարք գիտական աշխատությունների առարկա: Խնդիրն այն է, որ այստեղ հիմնականում շեշտադրվել է Եվրոպական խորհրդարանի գործոնը` վերջինիս կողմից ընդունված բանաձևերը և դրանց ազդեցությունը քաղաքական գործընթացների վրա: Անհրաժեշտաբար պետք է գիտական ուսումնասիրության առարկա դարձնել ոչ միայն ԵՄ խորհրդարանական մարմնի, որի բանաձևերը շատ դեպքերում ունեն միայն խորհրդատվական նշանակություն, այլև վերջինիս մյուս կառույցների քայլերը, դրանց համաչափությունը, տարբեր խնդիրների պարագայում «երկու չափ, երկու կշիռ» մոտեցման կիրառումը և այլն: Վերջինս հատկապես ակնառու է դառնում ԵՄ հռչակած սկզբունքների և տարբեր երկրներում տեղ գտած ցեղասպան գործողությունների առանձին դրվագների նկատմամբ քայլերի համեմատական վերլուծության պարագայում:
Այսպիսով, ցեղասպանությունների կանխարգելման և դատապարտման ոլորտում ԵՄ ամբողջական և համապարփակ քաղաքականության ուսումնասիրության համար Հայոց ցեղասպանության դատապարտման քայլերը անհրաժեշտ է զուգահեռել միության կողմից Երկրորդ աշխարահամարտի տարիներին հրեաների նկատմամբ իրականացրած Հոլոքոսթի, Ռուանդայի, Սրեբրենիցայի ցեղասպանությունների և մարդկության դեմ ուղղված այլ հանցանքների հետ: Այսպես միայն կարող են երևան գալ ինչպես իրենց արդարացրած և կանխարգելող նշանակություն ուեցած մեխանիզմները, այնպես էլ կեսկատար քայլերը, որոնք անպատիժ թողնելով նախկին հանցանքները, նոր բռնություններ սանձազերծելու հնարավորություններ ընձեռեցին ապագայում:
Հղումներ
Inch’pes 60 yerkrneri patvirakut’yunnery havak’ets’in anmorruk-tsaghkepsaky https://news.am/arm/news/264368.html (in Armenian)
Italioy yev Adrbejani mej khoch’yndotuats «Ararat»i ts’uts’adrut’iwny, «Yarraj» orat’ert’, 30 april 2003: (in Armenian)
Yevrahandznazhoghovy k’nnadatel e Hayots’ ts’eghaspanut’yany veraberogh orenk’i yndunumy Fransiayum https://www.azatutyun.am/a/1584504.html (in Armenian)
Hayots’ ts’eghaspanuYevropakan khorhrdarani banadzevy «Haykakan harts’i k’aghak’akan lutsman masin» 18 hunis 1987 t’.
http://www.genocide-museum.am/arm/European_Parliament_Resolutio3.php (in Armenian)
Luis Moreno Okampo. Aliyevy ts’eghaspanut’yun e gortsel
https://mediamax.am/am/news/society/54650/ (in Armenian)
Martin Shults’. Miak ughin arrajynt’ats’n e, hayeri u t’urk’eri yerkkhosut’yuny https://news.am/arm/news/263824.html (in Armenian)
Maruk’yan A., 2014 - Maruk’yan A., Hayots’ ts’eghaspanut’yan hetevank’neri haght’aharman himnakhndirnern u patmairavakan himnavorumnery, Yerevan, 2014, 332 ej: (in Armenian)
Rromen Rrolan yev haykakan jardery, «Yarraj» orat’ert’, 23-24 dektember 2000: (in Armenian)
Teteyan A., 2020 - Teteyan A., Hayots’ ts’eghaspanut’yan chanach’man harts’y yev Lerrnayin Gharabaghi himnakhndiry Yevropakan khorhrdarani banadzeverum, «Patmut’yun yev mshakuyt’» hayagitakan handes, t’iv 1, 2020, ej 150-156: (in Armenian)
Khodzhayan K., 2014 - Khodzhayan K., Rol' i znacheniye Yevropeyskogo parlamenta v deyatel'nosti Armyanskikh organizatsiy diaspory, «21-y vek», № 1, 2014, str. 69-85. (in Russian)
European Commission to commemorate 1994 Genocide against the Tutsi in Rwanda https://www.brusselstimes.com/55214/european-commission-commemorates-1994-genocide-against-the-tutsi-in-rwanda
European Parliament resolution of 15 April 2015 on the centenary of the Armenian Genocide https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2015-0094_EN.html
Presidents von der Leyen, Sassoli and Michel attend the “World Holocaust Forum 2020” in Jerusalem https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_110
Rwanda: Remarks by High Representative/Vice-President Josep Borrell at the Interpeace Project https://www.eeas.europa.eu/eeas/rwanda-remarks-high-representativevice-president-josep-borrell-interpeace-project_en
Speech by President von der Leyen at the International Holocaust Remembrance Day Commemoration of the European Jewish Congress
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/STATEMENT_22_622
Srebrenica: remembering the past to build a better future together https://www.eeas.europa.eu/eeas/srebrenica-remembering-past-build-better-future-together_en
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Արշալույս Տետեյան
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
