Война и проблемы сохранения культурного наследия в приграничных населенных пунктах Айгеовит и Воскепар Тавушской области, РА
DOI:
https://doi.org/10.46991/hc.2024.21.2.313Ключевые слова:
культурное наследие, проблемы сохранения культурного наследия, война, пограничное наследие, анклавы, ТавушАннотация
В статье рассматривается вопрос охраны культурного наследия в приграничных населенных пунктах Тавушской области РА, а также новые проблемы, возникающие в результате концессии анклавных земель, на примере поселков Айгеовит и Воскепар.
Мы обратились к конвенциям, принятым международными организациями, предотвращающим ущерб человеческим ресурсам, а также к международному опыту нанесения ущерба культурным ценностям во время войн.
Размышляя над этими вопросами, мы пришли к выводу, что для оказания давления на государства-агрессоры нужны более сильные рычаги для предотвращения нового культурного геноцида.
Библиографические ссылки
UNESCO Declaration Concerning the Intentional Destruction of Cultural Heritage, adopted on 17 October 2003, Paris, https://www.unesco.org/en/legal-affairs/unesco-declaration-concerning-intentional-destruction-cultural-heritage, (վերջին մուտք՝ 28․05․24)։
Մշակութային ժառանգության նշանակությունը հասարակության համար, Եվրոպայի խորհրդի շրջանակային կոնվենցիա, 27․10․2005, https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?docID=80575, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
ՀՀ կառավարության որոշումը ՀՀ Տավուշի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը հաստատելու մասին, 22․01․2005, https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=13320, (մուտք 30․12․22):
Բարխուտարեանց Մ. 1895, Արցախ, Բագու, «ԱՐՕՐ», (էլեկտրոնային տարբերակ)։
Էլլարյան Ի․ 1968 թ․, Աղստևի հովտի բնությունը և պատմական հուշարձանները, Երևան, «Հայաստան» հրատ.։
Էլլարյան Ի. 1980 թ․, Աղստևի հովտի պատմության և կուլտուրայի հուշարձանները, Երևան, «Հայաստան» հրատ.:
Կարապետյան Ս․, Աբրահամյան Է․, Հակոբյան Ա․, Քորթոշյան Ր․, Մովսիսյան Գ․, Հովհաննիսյան Հ․, Գևորգյան Ա․ 2013 թ․, Ոսկեպարի պատմական հոշարձանները, Երևան, ՀՃՈՒ հիմնադրամ։
2024 թ․, Դաշտային նյութեր, Այգեհովիտ և Ոսկեպար բնակավայրեր։
Կոստանդյան Ա․ 2023 թ․, Համայնքի ներգրավումը մշակութային ժառանգության պահպանությանը. ՀՀ Աղավնավանք բնակավայրի օրինակի ներկայացում, Регион и мир, № 1։
Տիգրանյան Ա․ 2023 թ․, Արցախահայերի բռնի տեղահանությունը և կորսված ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը, Անալիտիկոն հանդես։
Տիգրանյան Ա․ 2022 թ․, Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց եկեղեցու թիրախավորման դեպքի քննություն․ Պատերազմի ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության միջազգային սկզբունքների դիտանկյունից, ՎԷՄ, 2։
Marie Louise Stig Sørensen and Dacia Viejo-Rose, The Impact of conflict on cultural heritage, Cambridge University Press 978-1-107-05933-7 - War and Cultural Heritage: Biographies of Place.
Mechtild Rössler 2020, World Heritage and Reconstruction: An Overview and Lessons Learnt for the Bamiyan Valley, https://www.researchgate.net/publication/347419227 World Heritage and Reconstruction An Overview and Lessons Learnt for the Bamiyan Valley, (վերջին մուտք՝ 05․04 2024).
Rasoolimanesh S. M. 2019, Does living in the vicinity of heritage tourism sites influence residents perceptions and attitudes, Journal of Sustainable Tourism, 27(9): 1295-1317.
René Teijgeler 2006, Preserving cultural heritage in times of conflict, Preservation management for libraries, archives and museums. London: Facet Publishing․
Salvatore R., Chiodo E., Fantini A. 2018, Tourism transition in peripheral rural areas: Theories, issues and strategies, Annals of Tourism Research 68, pp. 41-51, www elsevier.com/locate/annals․
Yasemin Kocak Bilgin, Eda Hazarhun 2023, The Cultural Heritage Impact of The Russia-Ukrainian War, tourism academic journal․
Այգեհովիտ, Վազաշեն, Պառավաքար գյուղերի շուրջ հայ-ադրբեջանա/ռուսական վեճ. հուլիս, 1920թ., 09․ 07․ 21, Հայկական ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն, https://www.aniarc.am/2021/07/09/aygehovit-paravakar-vazashen-1920-sepuh-bolsheviks/, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Հակոբյան Թ․, 06․08․2020, Ոսկեպարի օրինակով. հայ-ադրբեջանական հողային կռիվը 1980-ականներին, Հայկական ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն, https://www.aniarc.am/2020/08/06/voskepar-1985-homes/, (վերջին մուտք՝ 15․04․24)։
ՀՀ վարչապետի ասուլիս, Եթե կասեցվի սահմանազատման գործընթացը, կսկսվի պատերազմ, 07․05․24, «Ժողովուրդ», https://armlur.am/1365487/, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն, 21․05․2024 թ․, Կնորոգվեն Ոսկեպարի Սբ․ Աստվածածին եկեղեցու տանիքածածկերը, https://escs.am/am/news/22396 , (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Հրավեր․ Զատկական աղոթք և հավկթախաղ, 29․03․24, Տավուշի Թեմ-Տահույս, https://www.facebook.com/tahuys/posts/pfbid0dkhwucnvnZ5BaNKTBpAz2zVGjFtRbLPbumkDetGuK92WF81mysdiEHhQfFwpsu6Dl, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Տավուշի Այգեհովիտի զարդը. Սուրբ Սրվեղի վանական համալիր, 06․04․2023, «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների
և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն»
պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն, https://hushardzan.am/archives/27959, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Որտեղ կհայտնվեն Ոսկեպարի եկեղեցին ու Կիրանցի դպրոցը՝ սահմանազատումից հետո, 24․04․24, https://tavushmedia.am/hy/vortegh-khaytnven-voskepari-ekeghecin/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR1o879mUQPv4NvkXve0CKGswdNV0gn5Rhn_M-VjIyonQ8egbPbLtG960t4_aem_AZaL7_3M1UyZigUyqrbE7VwcINg1CO-e5VvIq6-tXlF3GX0vhG59dtKuC-ONsaOcblaXh5uBwVpR4WIQyGNhy3ok, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Այգեհովիտի 150 տոննա խաղողը տունկերի վրա նեխում է, Հայկական ժամանակ, 07․10․2015, https://armtimes.com/hy/article/71570, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Բարխուդարլու անկլավ, https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B2%D5%A1%D6%80%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%A4%D5%A1%D6%80%D5%AC%D5%B8%D6%82, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Համշեն տուր, քայլարշավ դեպի Ոսկեպար, https://www.facebook.com/story.php/?story_fbid=810661311096032&id=100064565117053&paipv=0&eav=AfaAhmCIDrkXpWIIwuE3yx1V_yAzYjK4ASwvigOpZCxUxAabJVd3l6x6j0s8c_lnDyo&_rdr, (վերջին մուտք՝ 28․05․24)։
Ոսկեպարում տեղի ունեցավ համընդհանուր մկրտություն, https://www.youtube.com/watch?v=WySXDmEkMZE, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Վերաբացվել է Տավուշի Սբ․ Աստվածածին եկեղեցին, https://www.youtube.com/watch?v=ZWR9jHwEL2o, (վերջին մուտք՝ 10․05․24)։
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 Ani Kostandyan
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.
