ԲԱՇԿԱՐԻ ՍԱՌՑԱԴԱՇՏԱՅԻՆ ԼՃԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐԸ 2017 ԹՎԱԿԱՆԻ ՃԵՂՔՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ։ ՍԱՌՑԱԴԱՇՏԱՅԻՆ  ԼՃԵՐԻ ԷՎՈԼՅՈՒՑԻԱՆ ԵՎ ԿՐԿՆՎՈՂ ԱՂԵՏԻ ՌԻՍԿԸ

Հեղինակներ

  • Եկատերինա Դ․ Պավլյուկևիչ Մ․Վ․ Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարան, Մոսկվա, Ռուսաստան; ՌԳԱ ջրային խնդիրների ինստիտուտ, Մոսկվա, Ռուսաստան
  • Իննա Ն․ Կրիլենկո Մ․Վ․ Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարան, Մոսկվա, Ռուսաստան; ՌԳԱ ջրային խնդիրների ինստիտուտ, Մոսկվա, Ռուսաստան
  • Իվան Վ․ Կրիլենկո Մ․Վ․ Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարան, Մոսկվա, Ռուսաստան

DOI-:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.460

Բանալի բառեր-:

mountain hydrology, outburst flood, hydrodynamic modeling, Central Caucasus, glacial lake, Lake Bashkara

Ամփոփում

Բարձր լեռնային շրջաններում սառցադաշտային լճերի ճեղքումները հաճախ ջրհեղների և ծայրահեղ իրադարձությունների պատճառ են դառնում։ Նման երևույթների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է սառցադաշտերի շարունակական ինտենսիվ հալման և կլիմայի փոփոխության համատեքստում։ Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Բաշկարինսկի սառցադաշտային լճերի մոնիթորինգին 2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին դրանց ճեղքումից հետո։ Լճերը գտնվում են Կենտրոնական Կովկասի ամենախիտ բնակեցված հատվածում՝ Էլբրուսի շրջանում։ Ճեղքումից հետո լճային համակարգը դարձավ հոսող, բայց այդ ժամանակվանից ի վեր այն ենթարկվել է զգալի փոփոխությունների՝ մնալով անկայուն և պոտենցիալ վտանգավոր։ Ուսումնասիրության մեջ օգտագործվել են հեռազննման տվյալներ և դաշտային դիտարկումներ՝ Բաշկարինսկի լճերի վիճակը գնահատելու համար։ Բացի այդ, STREAM_2D հիդրոդինամիկական մոդելի հիման վրա մոդելավորվել են Բաշկարա լճի կրկնակի ճեղքման հնարավոր սցենարներ։

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Ինչպես մեջբերել

ԲԱՇԿԱՐԻ ՍԱՌՑԱԴԱՇՏԱՅԻՆ ԼՃԱՅԻՆ ՀԱՄԱԼԻՐԸ 2017 ԹՎԱԿԱՆԻ ՃԵՂՔՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ։ ՍԱՌՑԱԴԱՇՏԱՅԻՆ  ԼՃԵՐԻ ԷՎՈԼՅՈՒՑԻԱՆ ԵՎ ԿՐԿՆՎՈՂ ԱՂԵՏԻ ՌԻՍԿԸ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 460-472. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.460