ՀՈՂԵՐՈՒՄ ՊՈՏԵՆՑԻԱԼ ԹՈՒՆԱՎՈՐ ՏԱՐՐԵՐԻ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԻ ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄԸ ԱՌԱՋՆԱՅԻՆ ԱԴԱՄԱՆԴԻ ՀԱՆՔԱՎԱՅՐԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ

Հեղինակներ

  • Աննա Գ․ Գոլոլոբովա Ադամանդի և թանկարժեք մետաղների երկրաբանության ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրի մասնաճյուղ (ԱԹՄԵԻ ՍՄ ՌԳԱ), Յակուտսկ, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0003-0813-5404
  • Յանա Բ․ Լեգոստաևա Ադամանդի և թանկարժեք մետաղների երկրաբանության ինստիտուտ, ՌԳԱ Սիբիրի մասնաճյուղ (ԱԹՄԵԻ ՍՄ ՌԳԱ), Յակուտսկ, Ռուսաստան

DOI-:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.225

Բանալի բառեր-:

soil pollution, potentially toxic elements, mobile forms, kimberlite field, mining and processing division, Yakutia

Ամփոփում

Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ութ պոտենցիալ թունավոր տարրերի (Mn, Ni, Co, Cr, Cr, Pb, Zn, Cd, As) պարունակությունը հողերում, որոնք ձևավորվել են Արևմտյան Յակուտիայում (Ռուսաստան) Ուդաչնի լեռնահարստացնող գործարանի արդյունաբերական հրապարակի տարածքում: Հողի աղտոտման բնապահպանական ռիսկերը որոշելու համար հաշվարկվել է պոտենցիալ բնապահպանական ռիսկի ինդեքսը (RI)։ Պոտենցիալ թունավոր տարրերի կոնցենտրացիան նվազել է հետևյալ հաջորդականությամբ՝ Mn > Ni > Zn > Co > Pb > Cr > As > Cd: Ուսումնասիրվող տարածքի 19,51%-ը բնութագրվում է Mn-ի և Ni-ի համար բարձր պոտենցիալ բնապահպանական ռիսկով: Մնացած տարրերն ունեն ցածր պոտենցիալ բնապահպանական ռիսկ (4,87%): Հողի աղտոտվածության վրա ամենամեծ ազդեցությունն ունեն այն շրջանները, որոնք մոտ են գտնվում «Ուդաչնայա» և «Զարնիցա» քարհանքերի խողովակներին, պոչամբարներին և բարձր հանքայնացված ջրերի լանդշաֆտի մակերես բեռնաթափման տարածքին։

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-08-25

Թողարկում

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Ինչպես մեջբերել

ՀՈՂԵՐՈՒՄ ՊՈՏԵՆՑԻԱԼ ԹՈՒՆԱՎՈՐ ՏԱՐՐԵՐԻ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԻ ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄԸ ԱՌԱՋՆԱՅԻՆ ԱԴԱՄԱՆԴԻ ՀԱՆՔԱՎԱՅՐԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ. (2025). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 59(2 (266), 225-239. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.225