ՅԱԿՈՒՏՍԿ ՔԱՂԱՔԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ԳՏՆՎՈՂ ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ԼՃԵՐԻ ՋՐԻ ԵՐԿՐԱՔԻՄԻԱ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.490Բանալի բառեր-:
lake ecosystems, urban lakes, permafrost, anthropogenic impactԱմփոփում
Յակուտսկի ամենամեծ լճերի (Բելոյե, Խատինգ-Յուրյախ, Իտիկ-Կյուել, Սերգելյախ, Սաիսարի) հիդրոքիմիական կազմը վերլուծվել է 2009–2023 թվականներին անցկացված համապարփակ ուսումնասիրության հիման վրա։ Ուսումնասիրված լճերը հիմնականում կազմված են նատրիումի հիդրո-կարբոնատից՝ միջին հանքայնացմամբ և չափավոր կոշտ ջրով։ Կատիոնների ընդհանուր ծավալում հիմնական դերը ունեն Na+ և Ca2+, անիոնների ընդհանուր ծավալում՝ HCO3– և Cl–։ Նկատվում է հանքայնացման նվազում՝ մոտավորության ցածր հուսալիության արժեքով։ Ջրի կոշտության արժեքների տատանումը անմիջականորեն կախված է Ca2+, Mg2+ և HCO3– կատիոնների պարունակությունից։ Կախված պինդ նյութերի պարունակության միջին արժեքները զգալիորեն ավելի բարձր են, քան գոյություն ունեցող ՍԹԿ-ները, դրանց փոփոխությունը յուրաքանչյուր լճում անհատական է, ամենաբարձրը հայտնաբերվել է Բելոյե, Սաիսարի և Խատինգ-Յուրյախ լճերում: Հիդրոքիմիական ռեժիմի ձևավորման ամենակարևոր գործոնը ջրի հանքայնացումն ու կոշտությունն է։ Սահմանված օրինաչափությունները ընդհանուր առմամբ բնորոշ են ամբողջ նմուշի համար, ինչը արտացոլում է քաղաքային լճերի հիդրոքիմիական ռեժիմի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Միկրոէլեմենտների կազմը բնութագրվում է Pb-ի, Ni-ի և Fetotal-ի բարձր կոնցենտրացիաներով։ Էկոլոգիական և երկրաքիմիական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ամենաաղտոտված լճերն են Բելոյե, Սաիսարի և Խատինգ-Յուրյախ լճերը։
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
