ԿԼԻՄԱՅԻ ԵՎ ՀՈՂԱԾԱԾԿՈՒԹՅԱՆ ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿՅԻՆ ՓՈԽԱԶԳԱՅԻՆ ՄԻՏՈՒՄՆԵՐԸ ԿԵՐՉԻ ԹԵՐԱԿՂԶՈՒՄ 1990–2020 ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻՆ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2025.59.2.329Բանալի բառեր-:
climate change, spatiotemporal analysis, correlation analysis, aridization, ecosystem adaptationԱմփոփում
Այս ուսումնասիրության նպատակն է բացահայտել Կերչի թերակղզում կլիմայական պարամետրերի, ինչպիսիք են ջերմաստիճանը և տեղումները, փոփոխությունների, ինչպես նաև հողօգտագործման և հողածածկույթի դինամիկայի միջև տարածաժամանակային կապերը 1990–2020 թվականների ընթացքում։ Համակցված նեյրոնային ցանցի օգտագործմամբ Landsat բազմա-սպեկտրային պատկերների (TM, ETM+, OLI) դասակարգման հիման վրա բացահայտվել են 8 LULC դասեր: ERA5 կլիմայական տվյալները ճշգրտվել են ուսումնասիրության տարածքում գտնվող չորս օդերևութաբանական կայաններից ստացված տվյալների վրա մշակված U-Net նեյրոնային ցանցի մոդելի միջոցով, ինչը մեծացրել է վերջնական ճշգրտությունը։ Պիքսել-պիքսել Սփիրմանի կոռելյացիոն վերլուծությունը ցույց տվեց, որ ջերմաստիճանի բացասական կոռելյացիաները LULC-ի հետ դիտվում են արհեստական կանաչապատ տարածքներում (անտառներ, գյուղատնտեսական հողեր), որտեղ բուսականությունը նվազեցնում է տեղական տաքացումը գոլորշիացման պատճառով, իսկ դրական կոռելյացիաները՝ հարավ-արևմուտքում, որտեղ չորացումը և ջերմաստիճանի բարձրացումը ուղեկցվում են ցածր արտադրողականության դասերի (մերկ հողեր, անպտուղ հողեր) անցմամբ։ Եվ նաև, հյուսիս-արևմուտքում խոտածածկույթի աջակցություն և հարավ-արևելքում քաղաքային և լճափնյա տարածքներում դեգրադացիայի աճ։
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
