ՏԻՎԱՅԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ՄԱՍՈՒՄ ՄՍԱԿԱՆ ՕԴԻ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆԻ ԷՔՍՏՐԵՄԱԼ ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ՝ ՀԻՄՆՎԱԾ ERA5 ՎԵՐԱՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅԱՆ ՏՎՅԱԼՆԵՐԻ ՎՐԱ
DOI:
https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.2.281Բանալի բառեր:
extreme temperatures, ERA5 reanalysis, Republic of Tuva, mountain systems, Southern part, climate trendsԱմփոփում
Այս հոդվածում վերլուծվում է Տուվայի Հանրապետության հարավային մասում ջերմաստիճանի ծայրահեղությունների դինամիկան՝ հիմնվելով ERA5՝ ամենօրյա վերավերլուծության տվյալների վրա: Ուսումնասիրությունը կատարվում է հանրապետության լեռնային էկոհամակարգերի վրա, որոնք խիստ զգայուն են կլիմայի փոփոխության նկատմամբ: Վերլուծվում են ամսական ծայրահեղ արժեքների (նվազագույն և առավելագույն ջերմաստիճանի նվազագույն և առավելագույն արժեքներ) և միջին ջերմաստիճանների (միջին նվազագույն և առավելագույն ջերմաստիճանի նվազագույն և առավելագույն արժեքներ) միտումները: Համեմատական վերլուծություն է իրականացվում երկու ժամանակահատվածների համար՝ 1961–1990 և1996–2025: Ուսումնասիրվում են ամսական արժեքների միտումները: Սահմանվել է, որ ամենաինտենսիվ տաքացումը բնորոշ է ապրիլին նվազագույն ջերմաստիճանին (1.2℃/10 տարի) և հոկտեմբերին առավելագույն ջերմաստիճանին (0.8℃/10 տարի): Ստացված արդյունքները կարևոր են խոցելի բնական համալիրների վիճակի կանխատեսման և դրանց պահպանման միջոցառումների մշակման համար:
Ներբեռնումներ
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
