КОНЦЕПЦИЯ КАРБОНОВЫХ ПОЛИГОНОВ И ПЕРСПЕКТИВЫ ИХ РАЗВИТИЯ В АРМЕНИИ

Александр В. Ольчев; Вардуи Г. Маргарян; Армен М. Седракян

doi:10.46991/PYSU:C.2023.57.3.248

ԱԾԽԱԾՆԱՅԻՆ ՊՈԼԻԳՈՆՆԵՐԻ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

Հեղինակներ

Ալեքսանդր Վ․ Օլչև Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետ, Ռուսաստանի Դաշնություն
Վարդուհի Գ․ Մարգարյան ԵՊՀ ֆիզիկական աշխարհագրության և ջրաօդերևութաբանության ամբիոն, Հայաստան https://orcid.org/0000-0003-3498-0564
Արմեն Մ․ Սեդրակյան Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետ, Հայաստան https://orcid.org/0000-0003-2166-3754

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSU:C.2023.57.3.248

Բանալի բառեր:

fluxes of greenhouse gases, network of carbon polygons, monitoring, emissions and absorption

Ամփոփում

Բնական էկոհամակարգերում ջերմոցային գազերի արտանետման և կլանման մոնիտորինգ, ինչպես նաև բնական էկոհամակարգերում ջերմոցային գազերի հոսքը վերահսկելու տեխնոլոգիական լուծումներ մշակելու համար, որոնք ուղղված են դրանց արտանետումների նվազեցմանը և մթնոլորտից դրանց կլանումը մեծացնելուն, Ռուսաստանում ստեղծվել է ածխածնային պոլիգոնների ցանց։ Պիլոտային նախագիծը ցածր ածխածնային զարգացման ռազմավարության կարևոր մասն է՝ Ռուսաստանի տնտեսությունը ածխա-թթվացնելու և այն գլոբալ էներգետիկ անցմանը հարմարեցնելու, ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատման և մինչև 2060 թ.-նը Ռուսաստանում ածխածնային չեզոքության հասնելու համար: Սահմանված նպատակներին հասնելու համար փորձնական նախագիծը օգտագործում է ինտեգրված մոտեցում, ներառյալ ածխածնի հաշվեկշռի և և ջերմոցային գազերի հոսքերի երկրային չափումները, հեռահար զոնդավորման տվյալներն ու մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները: Ջերմոցային գազերի հոսքերի մոնիտորինգային դիտարկումներ իրականացնելու համար օգտագործվում են ջերմոցային գազերի հոսքերի ուղղակի և անուղղակի որոշման համար փորձարարական մոտեցումների լայն շրջանակ: Դաշտային պայմաններում հոսքերի չափման ուղղակի մեթոդներից օգտագործվում է տուրբուլենտ պուլսացիայի և բացահայտման տեսախցիկների մեթոդները։ Ջերմոցային գազերի հոսքերի մոնիտորինգի համար ածխածնային պոլիգոնները նախատեսվում է բաշխել ցամաքային և ջրային բնական էկոհամակարգերում, ինչը թույլ է տալիս գնահատել ջերմոցային գազերի էմիսիայի և կլանման տարածական ու ժամանակային փոփոխականության մասշտաբները: Հայաստանի տարածքը կլիմայական պայմանների և լանդշաֆտների բազմազանությամբ եզակի տարածաշրջան է։ Ջերմոցային գազերի հոսքերի մոնիտորինգի համակարգի ստեղծումը կարող է ծառայել որպես բնական էկոհամակարգերի կողմից կլիմայական ակտիվ գազերի արտանետման և կլանման վերաբերյալ ներկայացուցչական տվյալներ ստանալու երաշխիք, առաջիկա տասնամյակներում Հայաստանի ածխածնային չեզոքության հասնելու հեռանկարով։

Հղումներ

Ներբեռնումներ

PDF (ռուսերեն)

Հրատարակվել է

2023-12-25

Թողարկում

Հտ․ 57 No. 3 (261) (2023)

Բաժին

Գիտաժողովի նյութեր

Արտոնագհր

Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Ինչպես մեջբերել

ԱԾԽԱԾՆԱՅԻՆ ՊՈԼԻԳՈՆՆԵՐԻ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ. (2023). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 57(3 (261), 248-254. https://doi.org/10.46991/PYSU:C.2023.57.3.248

Ներբեռնեք վկայակոչումները

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները

Ամալյա Է․ Միսակյան, Ալեքս Ա․ Առաքելյան, Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Լևոն Վ․ Ազիզյան, Եկատերինա Վ․ Գայդուկովա, Հայկուհի Հ․ Ազիզյան, Հովակիմ Բ․ Ֆրունզիկյան, ԱՂՍՏԵՎ ԳԵՏԻ ՋՐԻ ԱՌԱՎԵԼԱԳՈՒՅՆ ԵԼՔԵՐԻ ԽՈՑԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ԿԼԻՄԱՅԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 56 No. 1 (257) (2022)
Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Ալեքսանդր Վ․ Օլչև, ՕԴԻ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆԻ ԵՎ ՏԵՂՈՒՄՆԵՐԻ ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՅԻՆ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴԵԲԵԴ ԳԵՏԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 56 No. 1 (257) (2022)
Սվիտլանա Ի․ Ռեշետչենկո, Տատյանա Գ․ Տկաչենկո, Սվիտասլավ Ս․ Դմիտրիև, Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, ՈՒԿՐԱԻՆԱՅԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ԽՈՆԱՎԱՑՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 57 No. 1-2 (260) (2023)
Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Եկատերինա Վ․ Գայդուկովա, Արմեն Մ․ Սեդրակյան, Իգոր Օ․ Վինոկուրով, ԿԼԻՄԱՅԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ԱՌԱՎԵԼԱԳՈՒՅՆ ԵԼՔԵՐԻ ԲԱՇԽՄԱՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՄԱՐՄԱՐԻԿ ԳԵՏԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 56 No. 2 (258) (2022)
Գորիկ Դ․ Ավետիսյան, Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Լևոն Վ․ Ազիզյան, Հովհաննես Յա․ Սայադյան, Նատալյա Լ․ Ֆրոլովա, ՍԵՎԱՆԱ ԼԻՃ ԹԱՓՎՈՂ ԳԵՏԵՐԻ ԱՎԱԶԱՆՆԵՐՈՒՄ ԱՆՏԱՌԱԾԱԾԿԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 57 No. 3 (261) (2023)
Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Կամո Բ. Ալեքսանյան, Զոհրաբ Զ․ Մուրադյան, ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՄՇԱԿԱԲՈՒՅՍԵՐԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԱԳՐՈԿԼԻՄԱՅԱԿԱՆ ՆԱԽԱԴՐՅԱԼՆԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ: (Հայաստանի Հանրապետության օրինակով) , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 55 No. 2 (255) (2021)
Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, Եկատերինա Վ․ Գայդուկովա, Ժոզեպ Վ․ Սուբիրոս, Հովակիմ Բ․ Ֆրունզիկյան, Ամալյա Է․ Միսակյան, ՍԵՎԱՆԱ ԼՃԻ ԱՎԱԶԱՆՈՒՄ ՁՄԵՌԱՅԻՆ ԳԵՏԱՅԻՆ ՀՈՍՔԻ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ՖԻԶԻԿԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ ԵՎ ԴՐԱ ՎՐԱ ՍԱՌՑԱՅԻՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)
Վլադիմիր Վ․ Սևաստյանով, Աննա Դ․ Սամբուու, Վարդուհի Գ․ Մարգարյան, ԿԼԻՄԱՅԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼԵՌՆԱՅԻՆ ԵՐԿՐՆԵՐՈՒՄ: (Ալթայ-Սայան լեռնային երկրի և Կովկասի օրինակով) , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)
Ելիզավետա Մ․ Գորբարենկո, Վյաչեսլավ Ի․ Զիրյանով, Արտյոմ Վ․ Գորբարենկո, Անատոլիյ Ս․ Պրոկուշկին, Ալեքսեյ Վ․ Պանով, Ալեքսանդր Վ․ Օլչև, ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ՍԻԲԻՐԻ ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ԵՎ ՃԱՀԱՅՏԱՅԻՆ ԷԿՈՀԱՄԱԿԱՐԳՈՒՄ ԱԾԽԱԾՆԻ ԵՐԿՕՔՍԻԴԻ ԶԳԱՅՈՒՆ ԵՎ ԹԱՔՆՎԱԾ ՋԵՐՄԱՅԻՆ ՀՈՍՔԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՅԻՆ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)
Աննա Ա․ Նարիմանիձե, Յուլիա Վ․ Մուխարտովա, Սվետլանա Վ․ Զագիրովա, Ալեքսանդր Վ․ Օլչև, ՄՈԴԵԼԱՅԻՆ ՓՈՐՁԵՐԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ ՋԵՐՄՈՑԱՅԻՆ ԳԱԶԵՐԻ ՀՈՍՔԵՐԻ ՏԱՐԱԾԱԿԱՆ ՓՈՓՈԽԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ ՏԱՐԱՍԵՌ ՄԱԿԵՐԵՍԻ ՎՐԱ , ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ: Հտ․ 59 No. 2 (266) (2025)

1 2 > >>

Online ISSN	:	2953-7991
Print ISSN	:	1829-1759