Vol. 15 No. 2 (44) (2024)

DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU:B/2024.15.2
Published: 2024-07-15

Full Issue

Literary Criticism

  • Literary Criticism

    Pre-Mashtotsian Script Deciphered: Insights from an Ancient Colony

    Shayne Beckham
    View PDF
    Abstract

    Mashtots’ invention of the modern Armenian alphabet in the fourth century CE is the earliest currently recognized form of Armenian alphabet. This study looked at the research question: Is it possible to reconstruct the alphabet that laid the foundation for the Mashtotsian script? Candidate rock engravings and pictograms of Greater Armenia from the fifth to the second millennia BCE cover various communication eras and scripts, and a lack of multilingual inscriptions makes the task difficult, but not impossible. Verbal desinential evidence connects mid-Holocene Greater Armenia and Southeast Asia including Australia via a linguistic substratum. Using this knowledge, an ocher painting on a cave wall in Australia became the focus, with what appears to be a form of Armenian script. Furthermore, the dot number system used in the painting corresponds to the deeply rooted and unique Biainian number system employed in Greater Armenia. Hypothesizing from the Armenian religious artistic style that a script above the pictographic subject’s head is his name, the letters could be reconstructed. From those letters, it was hypothesized there was late vocalic development, and the original consonants were 90° right rotated compared to the modern forms. On this basis, it was possible to decipher the ancient script on a one of a kind menhir found in Shamiram. In total, eight of the original 22 letters were reconstructed, enough to give a feel for pre-Mashtotsian historical phonology, which caused the original alphabet to fall into disuse.

    References

    Baxter, W. H. & Sagart, L. (2014). Old Chinese: a new reconstruction. New York: Oxford University Press.

    Blench, R. (2008). The prehistory of the Daic (Tai-Kadai) speaking peoples and the hypothesis of an Austronesian connection. Presented at the 12th EURASEAA meeting. Leiden: EURASEAA.

    Blench, R. & Post, M. (2019). Rethinking Sino-Tibetan phylogeny from the perspective of North East Indian languages. Trans-Himalayan linguistics : Historical and descriptive linguistics of the Himalayan area (eds. Owen-Smith, T. & Hill, N.) Berlin: De Gruyter.

    Collins, David (1798). An Account of the English Colony in New South Wales, vol. I, London: Cadell Jun, T & Davies, W. http://gutenberg.net.au/ebooks/e00010.html

    Dawes, William (1790-1793). Vocabulary of the language of N.S. Wales, in the neighbourhood of Sydney [manuscripts a, b & c]. London: School of Oriental and African Studies. https://www.williamdawes.org/ms/contents.php

    Dixon, R. (2014). Words of our country: Stories, place names and vocabulary in Yidiny, the Aboriginal language of the Cairns-Yarrabah region, 2nd edn, Brisbane: University of Queensland Press.

    Douglas Harper. (2024). Online etymology dictionary. https://www.etymonline.com/

    Eames, Christopher (2024). When was the age of the patriarchs? [online article] Armstrong Institute of Biblical Archaeology.

    Elkin, A. P. (1948). Grey’s northern Kimberley cave-paintings re-found. Oceania, 19(1), pp. 1-15. Stable URL: https://www.jstor.org.stable/40328184

    Grey, G. (1841). Journals of Two Expeditions of Discovery in North-west and Western Australia, Vol. II. London: T & W Boone.

    Haroutyunian, Sona (2011). An analysis of Dante’s tenses in the Armenian translations of the Divina Commedia. [doctoral thesis]. htttp://dspace.unive.it/bitstream/handle/10579/1060/?sequence=1.

    Held, Warren H., Schmalstieg, William R., and Gertz, Janet E. (1987). Beginning Hittite. Columbus, OH: Slavika Publishers.

    Honarchian, Ani (2018). Of gods and letters- a study on the creation of the Armenian alphabet in late Antiquity. Reflections of Armenian identity in history and historiography (eds. Barberian, H., Daryaee, T.). Irvine, CA: UCI Jordan Center for Persian Studies, pp. 45-54.

    Howitt, Alfred W. (1904). The Native Tribes of South-East Australia. London: MacMillan.

    Hunter, John (1793). An historical Journal of the Transactions at Port Jackson and Norfolk Island. London: John Stockdale. http://setis.library.usyd.edu.au/ozlit/pdf/hunhist.pdf

    Igunma, Jana (2022). What’s my Thai Horoscope? [web-page]. London: British Museum online.

    Kamchana, Nakaskul. (1978). The syllabic and morphological structure of Cambodian words. Mon-Khmer Studies Journal 3(1978), pp. 183-200.

    Kennett, B. H. (2014). Three Essays on Religions in Armenia Urartian – Zoroastrianism – Christianity. https://kronadaran.am/wp-content/uploads/2014/12/Three-Essays-on-Religions-in-Armenia-Urartian-Zoroastrianism-Christianity-Multiple-Authors.pdf

    Kouymjian, D. (2013). Notes on Armenian codicology. Part 2. Armenian palaeography: dating the major scripts. Comparative Oriental Manuscript Studies, 6 (July 2013), pp. 22-28. https://www.academia.edu

    Lang, John D. (1847). Cooksland in north-eastern Australia: the future cotton field of Great Britain: its characteristics and capabilities for European colonization, with a disquisition of the origin, manners and customs of the aborigines. London: Longmans, Brown, Green and Longmans, viewed 9 July 2021, <https://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:319369>.

    McLoud, W. (2020). The Sumerian hypothesis. Journal for Semitics, 29(2). DOI: 10.25159/2663-6573/8435

    McWhorter, John (2016). Is radical analyticity normal? Implications of Niger-Congo and Southeast Asia for typology and diachronic theory. John Benjamins. DOI: 10.1075/la.227.03mcw

    Mann, John F c.1888, ‘Aboriginal names and words of the Cammeray tribe’, Mitchell Library, State Library of New South Wales, viewed 27 March 2020, <https://archival.sl.nsw.gov.au/Details/archive/110333214>.

    Martirosyan, Hamlet (n.d.). Correlations in the origin of the Armenian pictograms and the ancient world writing systems 1. The Egyptian hieroglyphs. https://www.academia.edu

    Matasović, Ranko (2009). An introduction to Classical Armenian. New York: Caravan Books.

    Maurer, Walter H. (1995). The Sanskrit language: An introductory grammar and reader, vol. 2. London, New York: Curzon

    Melchert, H. Craig (1993). Cuneiform Luvian lexicon. Lexica Anatolica, Vol. 2. (ed. Melchert, H. C.) Chapel Hill, NC: Chapel Hill Press.

    Michaud, Alexis (2012). Monosyllabicization: patterns of evolution in Asian languages. Monosyllables: from phonology to typology (eds. Nau, N., Stolz, T., Cornelia Stroh, C.) Berlin, Germany: Akademie Verlag, pp. 115-130.

    Mitchell, Thomas (c. 1801-1849). Notebooks, CYA295, vol. 8, Sydney: State Library of New South Wales, pp. 344-625.

    Movsisyan, Artak (2006). The writing culture of pre-Christian Armenia. Yerevan: Yerevan University Publishers.

    n.a. (1984). Holy Bible: New International Version. Zondervan Publishing House.

    Organ, Michael (1993). Illawarra and South Coast Aborigines 1770-1900. University of Wollongong Research Online. https://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1117&context=asdpapers.

    Philostratus. (n.d.). The life of Apollonius of Tyana (tr. Conybeare, F. C. 1912), book II, chapter II, pp. 120-121.

    Pittayaporn, Pittayawat (2007). Directionality of tone change. Proceedings of the 16th International Congress of the Phonetic Sciences. Saarbrücken, Germany: ICPhS XVI.

    Post, Mark (2015). Morphosyntactic reconstruction in an areal historical context: A pre-historical relationship between North East India and Mainland Southeast Asia? The Languages of Mainland Southeast Asia: the State of the Art. (eds. Enfield, N.J. and Comrie, B.). Berlin, New York: Mouton de Gruyter.

    Reed, Annette Y. (2004). Abraham as Chaldean scientist and father of the Jews: Josephus “ANT.” 1.154-168, and the Greco-Roman discourse about astronomy/astrology. Journal for the study of Judaism in the Persian, Hellenistic, and Roman period, 35(2), pp. 119-158. http://www.jstor.org/stable/24669501

    Ridley, William (1875). Kamilaroi and other Australian Languages, 2nd edn, Sydney: Government Printer, viewed 28 April 2020, <http://archival.sl.nsw.gov.au/Details/archive/110368574?>.

    Robinson, George A. (1839-47). Papers of George Augustus Robinson Vol. 65, Aboriginal Vocabularies, South-East Australia, Part 3. Sydney: Mitchell Library, State Library of New South Wales.

    Roszko, F. Casimir (1970). A Classical Armenian Grammar. Indianapolis: Catholic Seminary Foundation of Indianapolis.

    Schröder, E. E. (1927). A Phoenician alphabet on Sumatra. Journal of the American Oriental Society 47(1927), pp. 25-35.

    Schuessler, Axel (2007). Minimal Old Chinese and later Han Chinese: A companion to Grammatica Sinica Recensa (ABC Chinese Dictionary Series), xxiv. Honolulu: University of Hawai’i Press.

    Seligman, Jon (2011). A new Armenian inscription from a Byzantine monastery on Mt. Scopus, Jerusalem. Israel Exploration Journal, 61(2), p. 230-235.

    Smyth, R. Brough. (1878). The Aborigines of Victoria: with notes relating to the habits of the other parts of Australia and Tasmania, vol. I. Melbourne: George Robertson.

    Southwell, Daniel (1787-1793). ‘Extract of a copy of a letter from D. Southwell to the Rev. W. Butler, dated 12th July, 1788, from Sydney Cove, of which the original has not been preserved’ [a copy in the handwriting of the Rev. Butler], Journal and letters of Daniel Southwell, F Bladen (ed.) 1893, Charles Potter for the Government Printer, Sydney, viewed 27 May 2020, http://gutenberg.net.au/ebooks12/1204411h.html.

    Tench, Watkin (1798). A complete account of the settlement at Port Jackson. London: G. Nicol and J. Sewell. http://setis.library.usyd.edu.au/pubotbin/sup2pdfall?id=p00044

    Thomas, William (1845-47). Koort Kurrup, Yanem Goona, Warragle Jemmy language and dialects [notebooks]. Sydney: Mitchell Library, State Library of New South Wales.

    Timmermans, S. & I. Tavory, I. (2012). Theory construction in qualitative research: From grounded theory to abductive analysis. Sociological Theory, 30(2012), pp. 167-86. DOI: 10.1177/0735275112457914

    Vanbeginne, Naira (2024). The origin of the Armenian alphabet. https://www.academia.edu

    Wright, Joseph (1954). Grammar of the Gothic language, 2nd edn. New York: Clarendon. (Reprinted 1958: Clarendon)

    Zimansky, Paul E (1995). Urartian material culture as state assemblage. Bulletin of the American Schools of Oriental Research, 299(105), 103-115. DOI: 10.2307/1357348

  • Literary Criticism

    The Concept of Sleep in the Stories of Victor Pelevin

    Natalie Gonchar-Khanjyan, Inga Karapetyan
    View PDF
    Abstract

    The phenomenon of sleep is essential for understanding cross-cultural myth and is widely reflected in religious and philosophical teachings, historiography and fiction. The dream as a leitmotif, as the basis of the plot or the key to solving a complicated riddle appears in literature at the dawn of its emergence, is found in the works of Plato, Aristotle, and Chinese philosophers, and the dream of the Taoist sage Zhuang Ji became the prototype of a number of literary narratives. The oneiric technique of text modeling is widely used in postmodern literature, which draws endless themes and plots from the oneirosphere.

    The subject of this article is separate texts (stories and novels) of the early Pelevin, the cultural analysis of which allows us to supplement the extensive critical base for studying the phenomenon of the popular postmodernist writer Viktor Pelevin. The purpose of the article is, based on comparative and analytical methods, to consider separate texts of the writer in parallel with religious-philosophical (Swedenborg, Chatterjee Braman, John Donne) and psychological (Grof) concepts, to determine the main priorities and artistic models of the writer’s creativity in the context of the chosen topic.

    References

    Аюпов Т.Р. Художественный мир реального Пелевина. Жур. «Мир науки, культуры,

    образования», 2021 [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    https://cyberleninka.ru/article/n/hudozhestvennyy-mir-rannego-pelevina (Дата обращения:

    02.2024г.).

    Богданова О.В., Беневоленская Н.П. Социалогизированный вариант субъективного идеализма в рассказе Пелевина «Спи»[Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    https://cyberleninka.ru/article/n/sotsiologizirovannyy-variant-subektivnogo-idealizma-v-rasskaze-v-pelevina-spi (Дата обращения: 01.01.2024г.).

    Борхес Х.Л. Проза разных лет. – М.: «Радуга», 1984. – 320с.

    Гроф Станислав. Величайшее путешествие. Сознание и тайна смерти. – М.: «АСТ.

    Издательство института трансперсональной психологии», 2007. – 475, [5]с.

    Гроф Станислав. Космическая игра. – М.: «Ганга». Издательство института

    трансперсональной психологии», 2002. – 248, [8] с.

    Гроф Станислав. Холотропное сознание. – М.: «Ганга», 2006. – 267, [5] с.

    Делюмо Жан. Ужасы на Западе//в кн.: Зигмунд Фрейд. Жан Делюмо. Дж.Д. Фрезер.

    Я ничего не боюсь. Идентификация ужаса. – М.: «Родина», 2019. – 432с.

    Донн Джон. Поединок со смертью. Перевод, предисловие, комментарии Н.Н.

    Казанского, А.И. Янковского. Журнал Звезда, N 8, 1999// [Электронный ресурс]. –

    Режим доступа: https://fugatemporis.com/russian/donne.html (Дата обращения.

    01.2024г.).

    Ерофеев Венедикт. Оставьте мою душу в покое. М.: «Х.Г.С.», 1995. – 408с.

    Занимательная психология. Под ред. В.Б. Шапарь. – Ростов н/Д.: «Феникс», 2008.

    – 431с.

    Зигстендт Однер. Эмануэль Сведенборг. Эмануэль Сведенборг. Избранное. – М.:

    «Астрель», 2003. – 887с.

    Мифопоэтическая философия романа Пелевина «Чапаев и Пустота».

    [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    https://vuzlit.com/572915/mifopoeticheskaya_filosofiya_romana_pelevina_chapaev_pustota

    (Дата обращения: 05.01.2024г.).

    Ошеров С. Самопознание Этторе Шмица//в кн.: Итало Звево.

    Самопознание Дзено. – Ленинград: «Художественная литература», 1972. – 440с.

    Паланик Чак. На затравку. – М.: «АСТ», 2020. – 288с.

    Пелевин В.О. «Generation “П”». [Электронный ресурс]. –

    Режим доступа: https://4italka.su/proza-main/sovremennaya_proza/334464/fulltext.htm (Дата обращения: 21.01.2024г.).

    Пелевин Виктор. Вести из Непала. Рассказы. [Электронный ресурс]. – Режим

    доступа: http://pelevin.nov.ru/rass/pe-vene/1.html (Дата обращения.

    01.2024г.).

    Пелевин Виктор. ГКЧП как тетраграмматон. М.: «ЭКСМО», 2008. [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://pelevin.nov.ru/rass/pe-tetra/1.html (23.01.2024г.).

    Пелевин В. Иван Кублаханов. Рассказы. [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://pelevin.nov.ru/rass/pe-ivku/1.html (Дата обращения: 14.02.2024г.).

    Пелевин Виктор. Икстлан-Петушки.

    Рассказы. [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    http://pelevin.nov.ru/rass/pe-ixt/1.html (Дата обращения: 20.02.2024г.).

    Пелевин Виктор. Спи. Рассказы. [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    http://pelevin.nov.ru/rass/pe-spi/1.html (Дата обращения: 20.02.2024г.).

    Петрович Горан. Атлас, составленный небом. – СПб.: «Амфора», 2000. – 282с.

    Полный справочник психоаналитика. Под ред. Ю.Ю. Елисеева. Глава: Сновидения и их толкование. – М.: ЭКСМО, 2008. – 608с.

    Полотовский Сергей, Козак Роман. Пелевин и поколение пустоты. – М.: «Манн,

    Иванов и Фербер», 2012. – 232с.

    Российский книжный союз KGBT+ [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    https://bookunion.ru/books/6574/ (Дата обращения: 14.01.2024г.).

    Шопенгауэр Артур. Parerga und Paralipomena. [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://lib.ru/FILOSOF/SHOPENGAUER/s_paregra.txt (Дата обращения: 15.01.2024г.).

    Этнокультурный состав мира. Джеймс Фрезер и «Золотая ветвь». [Электронный ресурс]. – Режим доступа:

    https://studme.org/385651/filosofiya/dzheyms_frezer_zolotaya_vetv (Дата обращения: 15.01.2024г.).

Folklore

  • Folklore

    The Mythical Origins of Landscape in the Poetry of Hamo Sahyan

    Nvard Vardanyan
    View PDF
    Abstract

    The article examines the mythical origins of landscape in the poetry of Amo Saghyan.  In particular, the manifestations of the spiritualization of nature, mythological allegory, identification and fusion of man and nature, arising from the spiritualistic worldview, are considered. Mythological stories heard from grandfather in childhood, intertwined with impressions received from the magnificent Syunik landscape, subsequently determine the expressions of the Sakhyan landscape, rich in fabulous allegories. The landscape is intertwined with myth, becomes a means of mythological creative depiction of the world and reveals a new charge of original mental images in the perception of the 20th century naturalist writer. The axis mundi, the mountain, the tree of life, the tonir on the mountain, the wheat guy, the dragon gorge -  absorbing the sun, and other mythological ideas take on a new life and form of expression under the pen of a writer who deeply studies nature. It is on this basis that a unique system of symbols of the native nature of Saghyan is subsequently formed, which goes beyond the borders of Syunik, completing the mythological and creative picture of the homeland.

    References

    Համո Սահյան, Իրիկնահաց, Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1977, էջ 3:

    Վարդանյան Ն., Մի երգի մշակման պատմություն // Գիտության աշխարհում. գիտահանրամատչելի հանդես, Եր., № 3, 2020, Էջ 22-26:

    Ֆրեզեր, Ոսկե ճյուղը, Եր., «Հայաստան» հրատ., 1989, էջ 137-138:

    Ս. Հարությունյան, Հայ առասպելաբանություն, Բեյրութ, «Վահէ Սեթէան», 2000, էջ 257-274:

    Ա. Ղազիյան, Համո Սահյանի քնարերգության ժողովրդական ակունքները // Պատմա-բանասիրական հանդես, 2005, № 3, էջ 77-87:

    Համո Սահյան, Գրչի, խոսքի, խղճի կշիռը (կազմող՝ Շորս Դավթյան), Եր., «Ոսկան Երևանցի» հրատ., 2003, 273 էջ:

    Մկրտչյան Լևոն, Զրույցներ բանաստեղծի հետ, Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1984, էջ 157:

    Ա.Ղանալանյան, Ավանդապատում, Եր., 1969, էջ 10:

    Ս. Հարությունյան, Հայ առասպելաբանություն, էջ 232:

    Ա.Պետրոսյան, Մասիս/Արարատը՝ հայոց Օլիմպոս և նրա առասպելները // Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 2020, № 2, էջ 158-178:

    Ստ.Լիսիցյան, Զանգեզուրի հայերը, Եր., 1969, էջ 279:

    Топоров В.Н., Древо мировое // Мифы народов мира, М., 1992, с. 398-406:

    Համո Սահյան, Քարե պատարագ, Եր., «Նաիրի», 1999, 364:

    Ս.Հարությունյան, Հայ ժողովրդական հանելուկներ, Եր., ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ. 1965, էջ 8:

    Համո Սահյան, Դաղձի ծաղիկ, Եր., 1986, էջ 59:

    Համո Սահյան, Երկեր երկու հատորով, հ. 2, Եր., 1984, էջ 373:

    Ստ. Լիսիցյան, Լեռնային Ղարաբաղի հայերը // Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն, հ. 12, Եր., 1981, էջ 66:

    Գ.Ստեփանյան, Նոր տարուց վերջին զանգ. Տոնական պրակտիկաներ, հիշողություն և վերակազմում, Եր., 2020, էջ 38-44:

    Համո Սահյան, Երկեր երկու հատորով, հ. 2, էջ 71-72:

    Համո Սահյան, Ինձ բացակա չդնեք. Անտիպ բանաստեղծությունների ժողովածու, Եր., 1998, էջ 95:

    Վարդանյան Ն.Խ., Խոսքի պաշտամունքի և բանաստեղծի՝ որպես քուրմ-ծիսարարի առասպելական ընկալումների շուրջ // Բանահյուսություն և գրականություն. Միջազգային գիտաժողովի նյութեր, Գավառ, 2023, էջ 260-273:

Linguistics

  • Linguistics

    Linguistic-philological Study of Khachatur Abovyan's Heritage Written in Ancient Armenian

    Narine Dilbaryan
    View PDF
    Abstract

    The literary and pedagogical activity of Khachatur Abovyan is closely connected with the history of the formation and development of the new Eastern Armenian literary language. Abovyan, awarded the title of "Great Enlightener", made solid efforts to make education accessible to all children from different layers of society. At that time, the Ancient Literary Armenian language - Grabar, had already lost its communicative capabilities, but the New Literary language - Ashkharabar, had not yet been formed; different layers of society communicated in numerous dialects of the Armenian language. The enlightened image of Mkhitar Abbot and all the activities of the Mkhitarist Congregation inspired the young Abovyan to try to revive the Ancient Literary Armenian language. That is why the great writer created a rich literary and scientific heritage written in the Ancient Armenian language. He wrote spiritual poems in Ancient Armenian, prayers for children and adults, as well as diaries telling about the most important period of his studies in Dorpat. The language of the «Dorpat Diaries» is clear, simple, folk Grabar, in which, in our opinion, young students of Etchmiadzin communicated. Thanks to this research, we have identified the approaches and ideology of the formation of the new literary language of Abovyan, based on the unity of Grabar, dialects and the new literary Armenian language (Ashkharabar).

    References

    ․ Խաչատուր Աբովյան, Բանաստեղծություններ․ Սա կոչում եմ այժմ և այսուհետ, մինչև օրերը հավիտենական՝ Հայաստան, Եր․, 2023։

    ․ Խաչատուր Աբովյան, Երկերի լիակատար ժողովածու, 6-րդ հատոր, Հայկական ՍՍՌ հրատարակչություն Երեվան, 1955, «Դորպատյան օրագրեր»։

    ․ Խաչատուր Աբովյան, Աղոթարան, Եր․ 2023։

    ․ Վ․ Համբարձումյան, Գրաբարի գործառությունը որպես գրական լեզու ԺԸ-ԺԹ դդ․, Եր․, 1990։

    ․ Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, Հայր Գաբրիէլ Աւետիքեան, Հայր Խաչատուր Սիւրմէլեան, Հայր Մկրտիչ Աւգերեան։ Տպարան ի Սրբոյն Ղազարու, Վենետիկ, 1837, հ․ 2, էջ 152։

    ․Հայոց լեզվի բարբառային բառարան, Հրաչյա Աճառյանի Անվան Լեզվի Ինստիտուտ։ ՀՀ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա, Եր․, 2008, հ․5, էջ 187։

  • Linguistics

    Some Iranian Horse Names in “Shahnameh” by Ferdowsi

    Zaruhi Khachatryan
    View PDF
    Abstract

    The horse has an exceptional role and significance in the life and culture of Iranian peoples. “Shahnameh”, the masterpiece of the great poet of Iran, Ferdowsi, is considered as an endless source and a powerful potential for the development of the Persian language thanks to its highly rich vocabulary. A big and unique part of the vocabulary is the words related to the animal world, where the horse names have a special place among the names of domestic animals. Ferdowsi in “Shahnameh” uses more than thirty terms indicating horses, as a mean of military actions, as a domestic pack animal and as a vehicle, as well as horse names based on the physical and appearance features. In this article some of the Iranian horse names (asb, čarme, bur, tāzi, tak, takāvar, xeng,raxš/Raxš, samand/ Samand, sīyāh/ Sīyāh) are discussed from the morphological and etymological perspectives.

    References

    Բժշկարան ձիոյ և առհասարակ գրաստնոյ (ԺԳ դար), աշխատասիրությամբ Բ․ Լ․ Չուգասզյանի, Երևան, 1980, 271 էջ։

    Գ. Պալատացի, Բառարան պարսկերէն ըստ կարգի հայկական այբուբենից, ’ի Կոստանդնուպօլիս, Յօրթագեօղ, 1826, 715 էջ:

    Գ․ Ջահուկյան, Հայերեն ստուգաբանական բառարան, Երևան, 2010, 820 էջ:

    Գ․ Փեշտըմալճեան, Բառգիրք Հայկազեան լեզուի, Ի Կոստանդնուպօլիս, 1844-1846, 2 h., հ. 1, 764+164 էջ, հ. 2, 952+19 էջ։

    Գիրք վաստակոց, Վենետիկ, Վանք Մխիթարայի Ս. Ղազար, 1877, 263 էջ։

    Գրիգոր Մագիստրոսի «Թղթերը», Աղէքսանդրապօլ, 1910, 352 էջ:

    Զ․ Խաչատրյան Ասպ «ձի» ձևույթը հայերենի իրանական ծագման բառապաշարային միավորներում, Կանթեղ, 1 (74), Երևան, 2018, էջ 60-68:

    Զ. Խաչատրյան, Ձիանունները պարսկերենում և հայերենում. համեմատական ուսումնասիրություն, բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման սեղմագիր, Երևան, 2019:

    Է. Աղայան, Արդի հայերենի բացատրական բառարան, Երևան, 1, 670 էջ։

    Լ. Խաչատրյան, Գրաբարի բա¬ցատրական բառարան (Ձևաբանորեն տարարժեք բառեր), Երևան, 2003, 384 էջ։

    Լ. Շ․ Հովհաննիսյան, Հայերենի իրանական փոխառությունները, Երևան, 1990, 302 էջ։

    Հ․ Հյուբշման, Հայերենի քերականություն, 1 մաս, Երևան, 2003, 604 էջ:

    Հայր Գաբրիէլ Աւետիքեան, Հայր Խաչատուր Սիւրմէլեան, Հայր Մկրտիչ Աւգերեան, Նոր բառգիրք հայ¬¬¬¬կազեան լեզուի, Վենետիկ, 1836-1837, I, 1128 էջ:

    Հր․ Աճառյան, Հայերեն արմատական բառարան, Երևան, 1971, 4 հ.:

    Հր․ Աճառյան, Հայոց անձնանունների բառարան, Երևան, 1942-1962, 5 h.:

    Մ. Աբիկեան, Ընդարձակ բառարան տաճկերէն հայերէն, Կ.Պոլիս, 1892, 670 էջ։

    Պ. Զէքի Կարապետեան, Մեծ բառարան օսմաներէնէ հայերէն, Պոլիս, 1912, 968 էջ։

    Ռ. Ղազարեան, Գրաբարի բառարան, Երևան, 2000, II, 648 էջ:

    Ռաղիյե Քարիմզադե Նաղշինե, Շահնամեի բառապաշարի քննությունը, Երևան, 2015, 131 էջ (չհրատարակված ատե¬նա¬խո¬սու¬թյուն)։

    Փ. Բուզանդ, Հայոց պատմություն, Երևան, 1987, 455 էջ։

    Ֆիրդուսի, Շահնամե, թարգ․ Ս. Ումառյան, Երևան, 1975, 526 էջ։

    В. И. Абаев, Историко-этимологический словарь осетинского языка, Москва-Ленинград, 1958, 4 т., т. I, 1958, 655 ст., т. II, 1973, 448 ст., т. III, 1979, 358 ст., т. IV, 1989, 325 ст.

    В. И. Абаев, Осетинский язык и фольклор, Москва, 1949, I, 601 ст․

    В. С. Расторгуева, Д. И. Эдельман, Этимологический словарь иранских языков, Mосква, 2003, т․ II, 274 ст․

    Геродот, «История», Ленинград, 1972, VII/ 40, 600 ст․

    И. М. Стеблин-Каменский, Этимологический словарь ваханского языка, Санкт-Петербург, 1999, 480 ст․

    Ксенофонт, «Анабасис», Москва, Ленинград, 1951, 303 ст․

    Ксенофонт, «Киропедия», Ленинград, 1977, 332 ст․

    М. Фасмер, Этимологический словарь русского языка, Москва, 1986, I, 573 ст.

    О. Касимов, Лексика «Шахнаме» Абулькасима Фердоуси, Душанбе, 2011 (диссертация на соискание у¬ченой степени доктора филологических наук), 325 +8+5 ст․ (չհրատարակված)։

    Страбон, «География», Москва, 1879, XI, ст․ 540

    Эсхил, Трагедии, Москва, 1989, 609 ст․

    Ю. Рубинчик, Персидско-русский словарь, Москва, 1985, 2-х т., 864 ст․

    ’A. Dehxodā, Loγatnāme-ye Dehxodā, Tehrān, 1993/94, 14 j., ǰ. I, 1532 s., ǰ. II, -3067 s., ǰ. III, -4616 s., ǰ. IV, -6170 s., ǰ. V, -7722 s., ǰ. VI, -9274 s., ǰ. VII, -10826 s., ǰ. VIII, -12378 s., ǰ. IX, -13930 s., ǰ. X, -15472 s., ǰ. XI, -17034 s., ǰ. XII, -18586 s., ǰ. XIII, - 20138 s., ǰ. XIV - ǰ. 22506 s.

    ’A. Salāmi, Guyeš-e davāni, Tehrān, 2002, 540 s.

    A. Dehxodā, Amsāl o hekam, Tehrān, 2000, 4 ǰ., ǰ. I, 572 s., ǰ. II, 573 -1170 s., ǰ. III, 1171-1706 s., ǰ. IV 1707-2064 s.

    A. Ferdowsi, Šāhnāme, Tehrān, 1361/1982, 6 ǰ., ǰ. I-II, 992 s., ǰ. III-IV, 993-2002 s., ǰ. V-VI, 2003-260 s. +246 s.

    ʾA. Nafisi, Farhang-e Nafisi, Tehrān, Entešārāt-e «Xayyām», 1355/1976, 5 ǰ., ǰ. I, 766 s., ǰ. II, -1581, ǰ. III, -2283 s., ǰ. IV, -3001 s., ǰ. V, - 4022 s.

    ʼA. Salāmi, Guyeš-e davāni, Tehrān, 2002, 540 s.

    Abd-al-Rašid Tatavi, Farhang-e Rašidi, Tehrān, 1976, 2 j., ǰ. I, 812 s., ǰ. II, 1532 + 75 s.

    B. Gharib, Rābete-ye asb o savār dar zabānhā-ye irāni, The Connection of the Horse and the Rider in Iranian Languages Iran Nameh 2, 1393/2014, 189 s.

    Chr. Bartholomae, Altiranisches Wӧrterbuch, Strassburg, 1904 (Berlin, 1961), 2000 p.

    D. N. Mackenzie, A concise Pahlavi Dictionary, London, 1971, 235 p.

    E. Zarqāni, Raxš va vižegihā-ye u dar Šāhnāme-ye Ferdowsi, Mašhad, Faslnāme-ye taxa¬sosi-e adabiyāt-e fārsi-e danešgāh-e Azād-e eslāmi-e Mašhad, 1387/2008, dou¬re-ye V, š. 19, 199 s.

    F․ Wolff, Glossar Zu Firdosis Schahname, Berlin, 1935, 933 s.

    H. ՚Amid, Farhang-e fārsi, Tehrān, 1979, 1256 s.

    H. Bailey, Dictionary of Khotan Saka, London,1979, 559 p.

    H. Inju Širāzi, Farhang-e Jahāngiri, Mašhad, Mousese-ye čāp o entešārāt-e danešgāh-e Mašhad, 2 ǰ., 1351/1971, ǰ. I, 1335 s., ǰ. II, 700 s.

    H. Kirakosyan, A. Sargsyan, On the Appropriation of Lexicographic Methods of Kemālpaşazāde's (1468-1534) Glossary Daḳāyiḳu l-ḥaḳāyiḳ, Diyâr, Ergon, Zeitschrift für Osmanistik, Türkei- und Nahostforschung – Journal of Ottoman, Turkish and Middle Eastern Studies, 2. Jahrgang, 1⁄2021 | Heft, p. 14-27:

    H․ Razi, Dānešnāme-ye Irān-e bāstān, Tehrān, 1381/2002, 3268 s.

    I. Pala, Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü, Istanbul, 2004, 512 s.

    K. Hasanli, L Ahmadiyān., Kārkard-e rang dar «Šāhnāme»-ye Ferdowsi,Tehrān, Faslnāme-ye «Adab¬pa¬žuhi», 2007, doure-ye I, š. II, 192 s.

    M. Hasandust, Farhang-e rišešenāxti-e zabān-e fārsi, Tehrān, Farhangestān-e zabān o adab-e fārsi, 1393/2014, 4 ǰ., ǰ. I, 575 s., ǰ. II, -1410 s., ǰ. III, -2080 s., ǰ. IV, -2954 s.

    M. Mo’in, Farhang-e fārsi, Tehrān, 1977, 4 j., ǰ. I, -1372 s., ǰ. II, -2774 s., ǰ. III, - 4240 s., ǰ. IV, -5277 s.+317s.

    M. Ramzāni, A. Goli, Gune-i az bā¬zi-e šat¬ranǰ dar Šāhnāme-ye Ferdowsi va sanǰeš-e ān bā anvāʾ-e digar, Dofaslnāme-ye Āyene-ye mi¬rās, Teh¬rān, 1394/2015, š. 56, 365 s.

    M. Rastigārfasā’i, Farhang-e nāmhā-ye Šāhnāme, Tehran, Pažuhešgāh-e olum-e ensāni va motale’at-e farhangi, 1388/2009, 2 ǰ., ǰ. I, 1281 s.

    M. Xalaf-e Tabrizi, Borhān-e Qāte’, Farhang-e fārsi, Tehrān, 1997, 4 j., ǰ. I, 550 s., ǰ. II, -1219 s., ǰ. III, -1922 s., ǰ. IV, -2469 s.

    Manučehri Dameqāni, Divān, Tehrān, Entešārāt-e «Heydari», 1348/1968, 472 s.

    Naxjavāni Mohammad ebn-e Hendušāh, Sahāh ol-Fors («Sahāh al-Furs»), Tehrān, Entešārāt-e bongāh-e ta¬r¬¬jo¬me o našr-e ketāb, 1355/1976, 363 s.

    O. Xayyām, “Nouruznāmeˮ, Tehrān, 1933, 148 s․

    Onsor al-maʼali Keykavus, Qābus nāme, Tehrān, 1956, 239 s.

    T. Noldeke, Hamāse-ye melli-ye Irān, Tehrān, 1947, 175 s.

  • Linguistics

    Study of the Semantic (Thematic) Group "Personal Jewelry" in Armenian Dialects

    Lusine Ghamoyan
    View PDF
    Abstract

    While studying the words expressing the concept "personal jewelry" in Armenian dialects, we noticed that the latter mostly did not preserve the Indo-European word names, instead of them borrowed (Persian, Turkish, Arabic, etc.) names were used, which are not recorded in a number of dictionaries at our disposal (etymological and loanwords), and their origin is mostly unknown. In the course of the study we tried to divide the names of precious, semi-precious and priceless jewelry by classifying many dialect names into separate groups expressing the concepts of bracelet, earrings, necklace, ring, head-ornament and noticed that some of the names can be used simultaneously for different parts of the body or clothing. We paid attention to homonymic series (more than 2 dozens), in which only one of the members is a word denoting the concept "jewelry". We also revealed that some names of jewelry in Armenian dialects were and are still used as magical means (for protection from evil). In the work, close attention is paid to many popular proverbs and phraseological units with the names of ornaments, which are still used by the society.

    References

    Աճառեան Հ., Թուքերէնէ փոխառեալ բառերը Պօլսի հայ ժողովրդական լեզուին մէջ համեմատութեամբ Վանի, Ղարաբաղի եւ Նոր-Նախիջեւանի բարբառներուն, Մոսկուա-Վաղարշապատ, 1902:

    Աճառեան Հ., Հայերէն գաւառական բառարան («Էմինյան ազգագրական ժողովածու»), հ. Թ, Թիֆլիս, 1913:

    Աճառյան Հ., Հայերեն արմատական բառարան, հհ. Ա-Դ, Երևան, 1971-1979:

    Բեդիրյան Պ., Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բառարան, Երևան, 2011:

    Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան, հհ. 1-4, Երևան, 1969-1980:

    Խաչատրյան Հ., Իմաստափոխության իրողություններ Համշենի բարբառում, Ջահուկյանական ընթերցումներ, 1 (16), Երևան, 2021, 38-48 էջ:

    Հայոց լեզվի բարբառային բառա¬րան, հհ. Ա-Է, Երևան, 2001-2012:

    Ղազարեան Ռ, Գրաբարի բառարան, 2 հ., Երևան, 2000:

    Ղազարյան Ռ., Ավետիսյան Հ., Միջին հայերենի բառարան, Երևան, 2009:

    Ղանալանյան Ա., Առածանի, Երևան, 1960:

    Մալխասեանց Ստ., Հայերէն բացատրական բառարան, հ. 2, Երևան, 1944:

    Ջահուկյան Գ., Հայերեն ստուգաբանական բառարան, Երևան, 2010:

    Սուքիասյան Ա., Գալստյան Ս., Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան, Երևան, 1975:

  • Linguistics

    Duplication and Replacement as Means of Connecting the Prescriptions

    Artashes Sargsyan
    View PDF
    Abstract

    The study of the connection of sentences in a paragraph is one of the important problems of text linguistics. Just as there are ways to connect words and components of complex sentences, there are ways to connect sentences in a paragraph. There are quite a few of them, but repetition and replacement play the most important role. They have their own forms of manifestation, which are examined in the article. Repetition can be verbal and grammatical. The replacement is made with a pronoun, nominalization, synonym, description. By these means, connections are created between the sentences in the paragraph, which in some cases are stronger, in others, relatively weak. If intertextual connections are not created between sentences, then there will be a set of sentences, but not a text, although each sentence will express its meaning. The stylistic factor is also important in the choice of means of intertextual connection.

    References

    Աբրահամյան Ս., Պառնասյան Ն., Օհանյան Հ., Բադիկյան Խ., Ժամանակակից հայոց լեզու, հ. 3, Եր.,

    ։

    Անանյան Վ., Ուշացած խոստովանություն., Երկեր, հ. 1, Եր., 1984։

    Արամյան Ա., Պարբերության կազմակերպման առանձնահատկությունները գիտական բանասիրական

    տեքստում, Լեզվի և ոճի հարցեր, հ. 11, Եր., 1988։

    Թումանյան Հ., Երկերի ժողովածու, հ. 1, Եր., 1968։

    Կարապետյան Ա., Կրկնությունը և զեղչումը ժամանակակից հայերենում, Գիրք Ա, Եր., 2016:

    Հակոբյան Հ., Պարբերությունը Դ. Դեմիրճյանի պատմվածքներում, Լեզվի և ոճի հարցեր, հ. 4, Եր.,

    ։

    Շիրվանզադե Ալ., Պատմվածքներ, Եր., 2009։

    Ջահուկյան Գ., Շարահյուսական ուսումնասիրություններ, Եր., 2003։

    Филиппов К., Лингвистика текста, Սանկտ Պետերբուրգ, 2003։

  • Linguistics

    Polysemy and Homonymy of Derivational Morphemes in the Modern Armenian Language

    Manuk Felekyan
    View PDF
    Abstract

    The main criterion for differentiating the polysemy and homonymy of suffixes is their semantics: all meanings of polysemous suffixes contain the same semantic invariant. Homonymous suffixes do not have any semantic connection. Another important criterion is the ability of the suffix to be combined with various word-forming stems, as well as the part-of-speech affiliation of the newly formed word. The origin of suffixes should be considered only as an aid to distinguishing homonyms.

    References

    Աբրահամյան Ա․ Ա․, Հայերենի քերականական համանունության շուրջ // Պատմա-բանասիրական հանդես, 1974, № 1, էջք 20-38։

    Շալունց Ռ., Համանուն բառերը ժամանակակից հայերենում // Լեզվի և ոճի հարցեր, հ. 4, Երևան, 1977, էջք 5-76:

    Պառնասյան Ն․, Քերականական համանունները ժամանակակից հայերենում, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան, 1979։ Գևորգյան Ե․, Բառաքերականական համանունները ժամանակակից հայերենում, ԵՊՀ հրատ․, Երևան, 1983:

    Գևորգյան Ե․, Ժամանակակից հայոց լեզվի համանունների բառարան, ԵՊՀ հրատ., 1978։

    Էլոյան Ս․, Ածանցները ժամանակակից հայերենում, Հայկական ՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան, 1963, էջք 152-154։

    Սուքիասյան Ա․, Ժամանակակից հայոց լեզու, երրորդ հրատարակություն, ԵՊՀ հրատ․, Երևան, 1999, էջք 254-255։

    Աղայան Էդ․, Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 1984, էջք 288-290։

    Մարգարյան Ա․, Ժամանակակից հայոց լեզու, ԵՊՀ հրատ․, Երևան, 1990, էջք 227-228։

    Մուրադյան Ա․, Հայերենի ածանցների բազմիմաստությունը և համանունությունը // Կանթեղ, 2004, էջ 67-72:

    Գալստյան Ս., Ածանցումը և ածանցները ժամանակակից հայերենում, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 1978, էջ 12:

    Աղայան Էդ․, Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, ԵՊՀ հրատարակչություն, Երևան, 1984, էջ 287։

    Трубецкой Н. С., Основы фонологии, 2-е издание, изд. ”Аспект пресс”, Москва, 2000, ст. 44.

    Солнцев В. М., Язык как системно-структурное образование. Издание 2-е, дополненное, Издательство «Наука», Москва, 1977, ст. 214.

    Սուքիասյան Ա․, Ժամանակակից հայոց լեզու (հնչյունաբանություն, բառագիտություն, բառակազմություն), երրորդ հրատարակություն, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, Երևան, 1999, էջ 115։

    Ջահուկյան Գ., Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը // Հայոց լեզվի համեմատական քերականության հարցեր, պրակ 2, «Անանիա Շիրակացի» հրատ․, Երևան, 1998, էջ 8:

    Ղազարյան Ռ., Գրաբարի բառարան, հտ. 1-2, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, Երևան, 2000:

    Պառնասյան Ն․, Քերականական համանունները ժամանակակից հայերենում, Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան, 1979, էջ 32։

  • Linguistics

    The Use of the Armenian Stress. Linguistic Traditions of Armenia as a Context of Punctuation

    Mariam Karapetyan
    View PDF
    Abstract

    The article discusses the use of stress in the written Armenian, in particular, with regard to punctuation of imperative verb forms, as well as vocatives. Practical examples of the use of vocatives and imperative verbs raise the question of whether to stress or not. The article argues that avoiding stress in many cases is not a sign of laziness or ignorance of a grammatical rule, and that the need to understand current usage examples and trends leads particulary in the direction of one of the fields of linguistics - pragmatics. One of the questions underlying the article is whether the conceptualization of pragmatics, created by Charles Morris in 1930 and developed as a branch of linguistics in the 1970s, can reduce the “historical distance”, that is, lead to a rethinking of the accumulated traditions of linguistics in Armenia. Accordingly, one of the main goals of the article is to raise the question of the pragmatic potential of punctuation marks. In pursuit of this goal, the question is raised, isn't it time to change the rules of stress?

    The rules of obligatory stress are also considered in relation to other linguistic levels, such as morphology, syntax, semantics, as well as from the point of view of one of the linguistic areas - sociolinguistics. A number of statements by Armenian and foreign linguists are discussed, creating a range of approaches with which the rules for the use of punctuation marks and, in particular, stress can be correlated.

    References

    ․ Աբրահամյան Ա․ Ս․, Էդուարդ Աղայանի ներդրումը տեսական լեզվաբանության և նրա ուսուցման մեջ, Իրականություն, լեզվագիտակցություն, նշան, Երևան, ԵՊՀ հրատ․, 2023։

    ․ Աբրահամյան Ս․, Հայերենի կետադրություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, Լույս, 1999։

    ․ Աբրահամյան Ս․, Նախադասության տեսակներն ըստ բնույթի ժամանակակից հայերենում, https://arar.sci.am/Content/196519/file_0.pdf։

    ․ Աղայան Է․ (խմբ․), Ժամանակակից հայերեն խոսակցական լեզուն, ՀՍՍՀ ԳԱ, Հր․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ․, 1981։

    ․ Աղայան Է․, Նախադասություն և ասություն, http://www.old.ysu.am/files/10E_Aghayan.pdf։

    ․ Ասատրյան Մ․, Ժամանակակից հայոց լեզու։ Ձևաբանություն։ Ուս․ ձեռնարկ հայկ․ բանասիր․ ֆակ․ համար, Երևան, Երևանի համալս․ հրատ․, 2004։

    ․ Ավետիսյան Յ․, Արդի հայերենի կետադրության հիմնախնդիրներ, Երևան, ԵՊՀ հարատարակչություն, 2019։

    ․ Բայադյան Հ․, Հարմարվողականության լեզուն, https://hetq.am/hy/article/21387։

    ․ Բայադյան Հ․ (խմբ․), Մեդիայի նշանագիտության ներածություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ․, 2018։

    ․ Բաղրամյան Ս․, Պարզ նախադասության դրսևորումները հայերենի առածներում և ասացվածքներում՝ ըստ հաղորդակցական նպատակի, Լեզու և խոսք -2: Գիտական հոդվածների ժողովածու (Էլ. հրապարակում).– Երևան, ՀՀ ԳԱԱ Հ.Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 2020։

    ․ Բենվենիստ Է․, Ընդհանուր լեզվաբանության խնդիրներ, հ․ 1, Երևան, Սարգիս Խաչենց, Փրինթինֆո, 2032։

    ․ Գևորգյան Շ․, Հրամայական եղանակի կիրառությունը, Կանթեղ: Գիտական հոդվածներ, Գլխ․ խմբ․՝ Ա․ Ասատրյան, 2 (2016)։

    ․ Դարբինյան Մ․, Ժամանակակից հայոց լեզու․ կետադրություն, Երևան, Լույս, 1990։

    ․ Եզեկյան Լ․, Հայոց լեզու, Երևան, Երևանի համալսարան հրատ․, 2007 թ․։

    ․ Լեզվի կոմիտե, Հայերենի շեշտի մասին, https://www.langcom.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%b6%d5%ab-%d5%b7%d5%a5%d5%b7%d5%bf%d5%ab-%d5%b4%d5%a1%d5%bd%d5%ab%d5%b6/։

    ․ Կարապետյան Մ․, Կետադրելու («)ազատությունը(»), https://groghutsav.am/2020/02/17/%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B4-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%BF%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%B8/։

    ․ Հովսեփյան Լ․, Լեզվաբանությունը Հայաստանում, http://language.sci.am/hy/linguistics/lezvabanowtyowne-hayastanowm.html։

    ․ Ղուկասյան Ս․, Հնչերանգի որոշ ըմբռնումներ ժամանակակից լեզվաբանության մեջ, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Հասարակական գիտություններ, Եր., 1(1999)։

    ․ Ներսիսյան Բ․, Մանուկ Աբեղյանը գրական արևելահայերենի քերականության տեսաբան, Բանբեր Երևանի համալսարանի․ Բանասիրություն, 3 (2024)։

    ․ Ջահուկյան Գ․, Ժամանակակից հայերենի տեսության հիմունքները, Երևան, 1974։

    ․ Ջահուկյան Գ․, Հայերենի կետադրության պատմական և տեսական հիմունքները, «Լրաբեր», 1990, 7(75)։

    ․ Սահակյան Վ․ Ա․, Սահակյան Վ․ Վ․, Ժամանակակից հայոց լեզվի կետադրություն, Երևան, 2010:

    ․ Սարգսյան Ա․, Ընդհանուր և հայ լեզվաբանություն, 2018, էջ 337, http://language.sci.am/sites/default/files/book/girk_a.pdf։

    ․ ÅKERMAN J., Indexicals and Reference-Shifting:

    Towards a Pragmatic Approach, https://philarchive.org/archive/KERIAR ․

    ․ Beckman M. E., Venditti J. J., Tone and Intonation, in W․ J. Hardcastle (ed.), J. Laver (ed.), F. E. Gibbon (ed.), The Handbook of Phonetic Sciences, Oxford/Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010․

    ․ Dale R., The Role of Punctuation in Discourse Structure, Natural Language Understanding and Generation, Asilomar, 1991․

    ․ D'Alfonso D., The Dynamic Turn: On Syntax between Langue and Parole, Cahiers Ferdinand de Saussure, 62 (2009).

    ․ Eckert P., Variation and the indexical field, Journal of Sociolinguistics 12/4, 2008, p. 453, https://web.stanford.edu/~eckert/PDF/IndexicalField.pdf․

    ․ Kempson R., The Puzzle of Language Use: How Do We Ever Understand Each Other? Pragmatics: Language and Communication, 2008․

    ․ Martínez E. R., Delimiting Semantics and Pragmatics. a Functional, Structural Criterion, Atlantis , 18 (1996), ½․

    ․ Parkes M. B., Pause and Effect: An Introduction to the History of Punctuation in the West, Cambridge, Scholar Press, 1992

    ․ Tartakovsky R., E. E. Cummings's Parentheses: Punctuation as Poetic Device, Style , Vol. 43, No. 2, Temporal Paradoxes in Fiction and Stylistics in American Literatures, 2009.

    ․ Шаронова E., Коммуникативно-прагматический аспект пунктуации текста как средство языкового развития учащегося, Вестник университета Российской академии образования, 2, 2008.

  • Linguistics

    Body-Based Units of Measure in Armenian, Russian and Bulgarian Languages

    Arevik Kamalyan
    View PDF
    Abstract

    In ancient civilizations, the basis for units of measurement was primarily human body parts. Centuries of trade, economic, cultural and political contacts of different countries have also contributed to borrowing, so it is not surprising that the same units of measurement exist in different languages. Some of these units have fallen out of use today (e.g. Armenian "կանգուն" or Russian "локоть"), but most of them continue to be used in colloquial speech, everyday life, and are found in set phrases and idioms.

    In the article the units of measurement related to body parts in Armenian, Russian and Bulgarian languages are subjected to comparative analysis for the first time. The main purpose of the paper is to identify both common features and differences of the three languages. These differences sometimes become a problem when translating from one language to another, especially when a particular unit of measurement occurs in idioms.

    References

    Ագոնց Ստ․ Հասարակախօսութիւն աշխարհագրութեան, 1817, Վենետիկ։

    Աճառեան Հր․, Հայերէն արմատական բառարան, ԵՊՀ հրատ․, 1926-1935 (https://rb.gy/ohpaoc)։

    Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի, Հայր Գաբրիէլ Աւետիքեան, Հայր Խաչատուր Սիւրմէլեան, Հայր Մկրտիչ Աւգերեան, հ․ 1, 2, Վենետիկ, 1836-1837 (https://rb.gy/sfts6e)։

    Ղազարյան Ռ․, Ավետիսյան Հ․, Միջին հայերենի բառարան, ԵՊՀ հրատ․, Եր․, 2009։

    Մալխասեանց Ստ․, Հայերէն բացատրական բառարան, Ե․, 1944-1945։

    Մանանդյան Հ․, Կշիռները և չափերը հնագույն հայ աղբյուրներում, ՀՍԽՀ ԼՈՒՍԺՈՂԿՈՄԱՏ; Մանկավարժական ինստիտուտ։ Հրատարակչություն Մելքոնյան ֆոնդի։ Ե.,1980.

    Սարգսյան Ա․, Ղարաբաղի բարբառի բառարան։ Եր․, 2013։

    Шостьин Н.А. Очерки истории русской метрологии. XI - начало XX века․ М. , 1975. 272 с.

    Библейская энциклопедия архимандрита Никифора (БЭАН). Вып. 1-4, Москва, 1891—1892 (https://rb.gy/39nxf7).

    Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона (ЕЭБЕ).СПб, 1908-1913 (https://rb.gy/339rb6).

    Молчанова Л.А. Народная метрология (к истории народных мер длины). Минск, 1973.

    Словарь библейских образов․ [Справочник] Под общ. ред. Лиланда Райкена, Джеймса Уилхойта, Тремпера Лонгмана III; [пер.: Скороходов Б.А., Рыбакова О.А.]. - Санкт-Петербург : Библия для всех, 2005.

    Этимологический онлайн-словарь русского языка Макса Фасмера.

    Вакарелски Х., Етнография на България. София, 1977.

    Коен Д. За предмета на историческата метрология и някои по-разпространени стари мерки за дължина и тегло в България и българските земи. — Архивен преглед, 1986, № 1, 42–59; За предмета на историческата метрология и някои по-разпространени стари мерки за дължина и тегло в България и българските земи. Продължение от свезка 1. — Архивен преглед, 1986, № 2, 73–85; За предмета на историческата метрология и някои по-разпространени стари мерки за дължина и тегло в България и българските земи. Продължение от свезка 2. — Архивен преглед, 1986, № 3, 54–69. (http://surl.li/pynlk).

    Шарланова В. Народна метрология. София, 1999, 164 ст.

    Български етимологичен речник. Том VI. София, 2002.

    Български фрази и изрази.

    Български етимологичен речник. София, 2007-2010, тт. 1-8 (https://ibl.bas.bg/ber/).

    Речник на българския език (онлайн). https://ibl.bas.bg/rbe/.

    Речник на българския език (тълковен, правописен, словоформен).

    Речник на съвременния български книжовен език (онлайн). https://ibl.bas.bg/rbe/).

    A Dictionary of Greek and Roman Antiquities. 1890, 3 ed․( https://shorturl.at/eksJM).

    A Greek–English Lexicon (LSJ) Oxford University Press (https://rb.gy/trl371).

    Dilke, Oswald Ashton Wentworth. Mathematics and measurement. University of California Press. (https://rb.gy/ggmy0u)․

    Jewish Encyclopedia, 1906.

    The Brill Dictionary of Ancient Greek. 2015.

    Հայերեն գրաբար Աստվածաշունչ (Classical Armenian Bible [1895 Constantinople] - English Concordance [KJV]):

    Ռուսերեն Աստվածաշունչ (Библия Синодальный перевод на русском языке.)

    Բուլղարերեն Աստվածաշունչ (БИБЛИЯ.).

  • Linguistics

    The Expression of Intentionally Implied Meaning in Modern Armenian

    Miranush Kesoyan
    View PDF
    Abstract

    The implied meaning in linguistics has been examined from various perspectives, and according to different criteria, different types of implied meaning has been distinguished. In particular, according to the intention of the speaker or author, in the absence or presence of a certain intention, unintentionally and intentionally implied meanings are distinguished. In this article intentionally implied meaning is examined, in particular the circumstances and tendencies that can lead to the intentional introduction of implied meaning in the speech. In the case of intentionally implied meaning, the choice of the language units is considered by the author/speaker; he/she chooses linguistic units to best convey what he/she has to say, according to the situation and his/her purpose, after thinking thoroughly. The speaker/author can disguise even the simplest thought with a special intention by passing it off as a intentionally implied meaning.

    In Armenian linguistics, the impled meaning has been little studied in general, and this article is an attempt to some extent to fill in that gap in this field.

    References

    М. В. Никитин, Курс лингвистической семантики: Учебное пособие. – 2-е изд., доп. и испр., СПб.: Изд-во РГПУ им. А. И. Герцена, 2007.

    В. Н. Комиссаров, Современное переводоведение. Учебное пособие, Москва: ЭТС, 2002.

    М. В. Умерова, Импликация в семантической структуре текста, https://studylib.ru/doc/286807/implikaciya-v-semanticheskoj-strukture-teksta.

    О. В. Воронушкина, Виды скрытых смыслов и способы их экспликации // Вестник АлтГПА: гуманитарные науки, 2014, № 21.

    Л. В. Лисоченко, Высказывания с имплицитной семантикой (логический, языковой и прагматический аспекты): монография, Ростов н/Д: Изд-во Рост. ун-та, 1992.

    И. В. Иванкова, Модальный имплицитный смысл в художественном тексте, Тамбов: «Грамота», 2011, № 9 (52).

    А. Бондарко, Эксплицитность/имплицитность в общей системе категоризации семантики // Эксплицитность/имплицитность выражения смыслов, Калининград-Светлогорск, 2006.

    В. Х. Багдасарян, Проблема имплицитного, Ереван: Изд-во АН Армянской ССР, 1983.

    Л. Р. Безуглая, Терминосистема имплицитности в лингвистике // Вісник Харківського національного університету імені В. Н. Каразіна. Серія: Іноземна філологія. Методика викладання іноземних мов, 2016, Вип. 83, http://surl.li/seowz.

    О. В. Воронушкина, Концептуальная база системного описания скрытых смыслов // Филология и человек, Барнаул: Издательство Алтайского университета, 2016, № 1.

    В. Н. Комиссаров, Современное переводоведение. Учебное пособие, Москва: ЭТС, 2002.

    Г. В. Колшанский, Проблемы коммуникативной лингвистики // Вопросы языкознания, 1979, № 6.

    G. N. Leech, Principles of Pragmatics, London and New York: Longman, 1983.

    Е. Л. Ерзинкян, Лингвистическая категория вежливости: семантика и прагматика, Ереван: Изд. ЕГУ, 2018.

    Ռ. Դոխոյան, Խոսքային անուղղակի ակտերը արդի հայերենի խոսքային գործունեության իմաստային ենթադաշտում // Բանբեր Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի, Երևան: «Լիգվա», 2022, № 1 (60):

    Մուրացան, Երկերի ժողովածու, հ. 5, Երևան: Հայպետհրատ, 1963:

    Ստ. Զորյան, Հայոց բերդը, Երևան: Հայպետհրատ, 1959:

    Хоанг Фэ, Семантика высказывания // Новое в зарубежной лингвистике, Выпуск 16. Лингвистическая прагматика, Москва: «Прогресс», 1985.

    Մ. Կեսոյան, Պատկերավորման-արտահայտչական միջոցները որպես ներիմաստի արտահայտման ոճական հնարանքներ: Քննություն նոր լույսի ներքո // Վէմ, Երևան, 2022, № 4:

    Մ. Կեսոյան, Խոսողի/հեղինակի բացասական-հեգնական վերաբերմունքի ներակա արտահայտումը արդի հայերենում // Գիտական Արցախ, Երևան, 2023, № 3:

    Ն. Մանուկյան, Ե. Երզնկյան, Կանխամտածված ներիմաստի արտահայտումը զեղչված և անավարտ նախադասություններում // Օտար լեզուները Հայաստանում, Երևան, 2013, № 1 (22):

    О. С. Иссерс, А. В. Журова, Имплицитность как способ речевого маневрирования в публичной коммуникации // Вестник Омского государственного педагогического университета. Гуманитарные исследования, 2022, № 1 (34).