Դիտարկումներ իրանական ծագման «դիմելաձև-կոչում-տիտղոս» իմաստային խմբի որոշ հատկական փոխառությունների  մասին

Հեղինակներ

  • Սիլվա Պապիկյան Հ

DOI:

https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2026.17.2.131

Բանալի բառեր:

հատկական փոխառություն, իրույթ, իրանական լեզուներ, միջազգային բառեր, թարգմանական գրականություն

Ամփոփում

­Հատ­կա­կան փո­խա­ռութ­յուն­նե­րին հայ լեզ­վա­բա­նութ­յան մեջ քիչ են անդ­րա­դար­ձել: Ան­վա­նում են նաև օ­տար բա­ռեր, տա­րաշ­խար­հիկ բա­ռեր, էկ­զո­տիզմ­ներ: ­Հատ­կա­կան փո­խա­ռութ­յուն­նե­րը սո­վո­րա­բար գոր­ծած­վում են, երբ խոս­քը վե­րա­բե­րում է որ­ևէ ժո­ղովր­դին բնո­րոշ ի­րույթ­նե­րին (ռեա­լիա­ներ) առնչ­վող նրա պատ­մութ­յա­նը, աշ­խար­հագ­րութ­յա­նը, սո­վո­րույթ­նե­րին: ­Հիմ­նա­կա­նում հան­դի­պում են թարգ­մա­նա­կան գրա­կա­նութ­յան մեջ, մա­մու­լում կամ տվյալ ժո­ղովր­դին առնչ­վող գոր­ծե­րում՝ պատ­մա­կան երկ, դա­սա­գիրք և­ այլն: Այս փո­խա­ռութ­յուն­նե­րը կա­րե­լի դա­սա­կար­գել ըստ տար­բեր հատ­կա­նիշ­նե­րի՝ ծագ­ման, ի­մաս­տա­յին խմբե­րի, հա­ճա­խա­կա­նութ­յան, ժա­մա­նա­կա­յին հատ­կա­նի­շի և­ այլն:

 Ընդ­հա­նուր հատ­կա­կան փո­խա­ռութ­յուն­նե­րի մեջ մեծ թիվ ու­նե­ցող «դի­մե­լաձև- կո­չում- տիտ­ղոս» ի­մաս­տա­յին խմբի բա­ռե­րը հա­յե­րե­նին ան­ցել են տար­բեր լե­զու­նե­րից՝ ռու­սե­րե­նից, թուր­քե­րե­նից, ի­րա­նա­կան լե­զու­նե­րից, ա­րա­բե­րե­նից, եվ­րո­պա­կան լե­զու­նե­րից: ­Հոդ­վա­ծում ա­ռա­ջին ան­գամ դի­տարկ­վում են ի­րա­նա­կան լե­զու­նե­րից հա­յե­րե­նին ան­ցած ո­րո­շա­կի հա­ճա­խա­կա­նութ­յուն ու­նե­ցող «դի­մե­լաձև – ­կո­չում - տիտ­ղոս» ի­մաս­տա­յին խմբի հատ­կա­կան փո­խա­ռութ­յուն­նե­րը:

Ներբեռնումներ

Ներբեռնման տվյալները դեռ հասանելի չեն:

Հեղինակի կենսագրությունը

  • Սիլվա Պապիկյան, Հ

    բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՀ ԳԱԱ լեզվի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող

Հղումներ

Aghayan Ed., Ardi hayereni bacʿatrakan bararan,«Hayastan» hrat.,Yer.,1976

(in Armenian).

Aghayan Ed., Yndhanur ev haykakan baragitutʿun, Yerevani hamalsarani hrat., Yer., 1984 ( in Armenian).

Acharyan H., Hayeren armatakan bararan, Yerevani hamalsarani hrat., 3, Yer., 1977( in Armenian).

Egishe,Vardani ev hayocʿ paterazmi masin, «Hayastan» hrat., Yer,1971( in Armenian).

Egishei vasn Vardanay ev hayoc ʿ paterazmin, Yer.. HSSR GA hrat., 1957 ( in Armenian).

Movses Khorenaci, Yerevani hamalsarani hrat., Yer.,1981 ( in Armenian).

Haykakan sovetakan hanragitaran, HSSR pethrat., 2, 1976, 7, 1981( in Armenian).

Hayoc lezvi barbarayin bararan, «Gituťyun» hrat., 3, Yer., 2004 ( in Armenian).

Hayrapetyan A., Otar bareri bararan, Heghinakayin hrat., Yer., 2011( in Armenian).

Malkhaseanc S., Hayeren bacatrakan bararan, HSSR pethrat., Yer., 1944-1945

(in Armenian).

Margaryan A., Zhamanakakic hayocʿ lezu, Yerevani hamalsarani hrat., Yer.,1993

(in Armenian).

Nizami Gyanjievi, Leyli yv Mejnun, Yer., 1947( in Armenian).

Papikyan S., Ditarkumner hatkakan pʿokharutʿyun termini masin, Barbaragitutyan ardi khndirner (hanrapetakan gitazhoghov), Yer., 2025, ej 89-95 ( in Armenian)..

Petrosyan H., Hayerenagitakan bararan, «Hayastan» hrat., Yer., 1987( in Armenian).

Khlghatyan F., Zhamanakakic hayocʿ lezu, «Zangak-97» hrat.,Yer., 2009 ( in Armenian).

Khlghatyan F.,Vochabanakan terminneri bararan-teghekatu, Yer.,1976( in Armenian).

Abaev V.I, O principach etimologicheskogo slovarya. Voprosi yazikoznaniya, 1952, N 5., str.56-69( in Russian).

Adoncʿ N., Armenia v epokhu Yustiniana: Politicheskoe sostoyanie na osnsove nakhararskogo stroya. Sankt-Peterburg, tipografiya Impertorskoy Akademii nauk, 1908

( in Russian).

Arevak arevelahayereni korpus. http://www.eanc.net/EANC/search/?interface_language=am

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2026-06-10

Թողարկում

Բաժին

Լեզվաբանություն

Ինչպես մեջբերել

Պապիկյան Ս. (2026). Դիտարկումներ իրանական ծագման «դիմելաձև-կոչում-տիտղոս» իմաստային խմբի որոշ հատկական փոխառությունների  մասին. Բանբեր Երևանի համալսարանի. Բանասիրություն, 17(2(50), 131-141. https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2026.17.2.131

Նմանատիպ հոդվածներ

1-10 of 225-

Դուք կարող եք նաև սկսել նմանության խորացված որոնումը այս հոդվածի համար: