Գիտական դիսկուրսում ժխտման արտահայտման եղանակները․ միջլեզվական շարահյուսական հետազոտություն անգլերենում, ռուսերենում և հայերենում
DOI:
https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2026.17.2.120Բանալի բառեր:
գիտական դիսկուրս, ժխտման շարահյուսություն, հակափաստարկում, շարահյուսական մոդելներ, միջլեզվական վերլուծություն, փաստարկային կառույցներ, դիսկուրսա-ֆունկցիոնալ մոտեցումԱմփոփում
Սույն հոդվածը նվիրված է գիտական դիսկուրսում ժխտման արտահայտման շարահյուսական եղանակների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն, ռուսերեն և հայերեն լեզուների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է այն փաստով, որ գիտական պոլեմիկայի շարահյուսական կազմակերպումը, հատկապես միջլեզվական դիտանկյունից և հայերեն գիտական դիսկուրսի շրջանակում, մինչ այժմ բավարար չափով ուսումնասիրված չէ։
Աշխատանքի նպատակն է բացահայտել և համադրել այն հիմնական շարահյուսական մոդելները, որոնց միջոցով գիտական տեքստերում ձևակերպվում է ժխտումն ու հակափաստարկումը։ Հետազոտությունը կրում է տեսական-վերլուծական բնույթ և հիմնվում է դիսկուրս-ֆունկցիոնալ մոտեցման և արգումենտացիայի տեսության դրույթների վրա։
Վերլուծության արդյունքում ցույց է տրվում, որ գիտական ժխտումն իրագործվում է կառուցվածքային շարահյուսական միջոցների միջոցով՝ զիջողական և հակադրական ստորադաս կառույցների, սահմանափակման իմաստաբանությամբ ձևերի և մոդալ-գնահատական ժխտման կիրառմամբ։ Բացահայտվում են ինչպես համընդհանուր, այնպես էլ հատւկ լեզվին բնորոշ առանձնահատկություններ, որոնք արտացոլում են գիտական արգումենտացիայի տարբեր ավանդույթները։
Ներբեռնումներ
Հղումներ
1. Hyland (1998): hedging, epistemic commitment, and politeness/facework
2. Hyland, Ken. 1998. Hedging in Scientific Research Articles. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. 2. Halliday & Martin (1993): scientific discourse technology + grammatical metaphor
3. Halliday, M.A.K. & J.R. Martin (eds.). 1993. Writing Science: Literacy and Discursive Power. London: Falmer. 3. Swales (1990): discourse community + genre conventions (research writing as social action)
4. Swales, John M. 1990. Genre Analysis: English in Academic and Research Settings. Cambridge: Cambridge University Press. 4. Toulmin (1958): Rebuttal as an integral component of claims/ Toulmin, Stephen. 1958. The Uses of Argument. Cambridge: Cambridge University Press. 5. van Eemeren et al. 2014: disagreement as structured critical discussion/
5. van Eemeren, Frans H., Bart Garssen, Erik Krabbe, A. Francisca Snoeck Henkemans, Bart Verheij, & Jean H.M. Wagemans. 2014. Handbook of Argumentation Theory. Dordrecht: Springer. 6. Halliday Systemic Functional Linguistics: grammar as meaning-making/
6. Halliday, M.A.K. 1994. An Introduction to Functional Grammar. 2nd ed. London: Edward Arnold.
7. Бондарко, А. В. (ред.). 1991. Функциональная грамматика: Введение. Ленинград: Наука.
8. Աբեղյան, Մանուկ. 1975. Հայոց լեզվի տեսություն. Երևան: Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հրատարակչություն.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Ruzanna Karapetyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
