SPECIAL EDITION № 1: Materials of the Conference Dedicated to the 100th Anniversary of the Birth of Paruyr Sevak (November 5-7, 2024)

View SPECIAL EDITION № 1: Materials of the Conference Dedicated to the 100th Anniversary of the Birth of Paruyr Sevak (November 5-7, 2024)
DOI: https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2025.sp1
Published: 2025-02-19

Full Issue

Literary Criticism

  • Literary Criticism

    Daniel Varoujan by Paruyr Sevak

    Vazgen Gabrielyan
    View PDF
    Abstract

    The scientific interests of the great Armenian poet and literary critic (Doctor of Philology) Paruyr Sevak, starting from his student years, have encompassed a wide variety of writers from the Armenian Middle Ages to early modern and modern periods to contemporary writers, as well as theoretical issues of interest to modern literary criticism. This article focuses on Sevak's interpretation and appreciation of the poetry of the great Armenian poet Daniel Varoujan, which began in his student years and continued in the later years of his life.

    The article examines Sevak's consideration of Varoujan's work in different years, in particular Sevak's an extensive study of "Varujan's Poetry" in February of 1945. The aim of the article is to show that this study is truly a serious and well-structured literary research--with problem formulation, arguments and conclusions, and an original and new word of Varoujan studies of its time (why not also future studies).

    References

    Ա. Արիստակեսյան, Պարույր Սևակ, Երևան, 1974, էջ 77: Պարույր Սևակ, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ. 5, Երևան, 1974, էջ 389: Գագիկ Դավթյան, Իմ Սևակը, Երևան, 2024, էջ 31-32:

    Լևոն Հախվերդյան, Պարույրը, Երևան, 1987, էջ 35: <<Հուշամատեան Դանիել Վարուժանի>>, Փարիզ, 1958, էջ 64:

  • Literary Criticism

    Tumanyan’s Portrait According to Paruyr Sevak

    Zhenya Kalantaryan
    View PDF
    Abstract

    The article highlights the perceptions and criteria by which the author, Sevak, is guided in his study as a literary scholar. Special attention is drawn to Sevak’s analytical method, in which he first identifies the central directions and thematic preferences in Tumanyan's work. These themes take on a generalizing and, to some extent, symbolic meaning. Sevak's analysis does not follow the widely accepted chronological principle; instead, he presents the generalizing and symbolic titles in Tumanyan's work in a sequential manner along what can be seen as a horizontal line. These titles are "Sigh," "With My Homeland," and "Toward the Infinite." Under these headings, Sevak reveals Tumanyan's philosophy of life. Based on these generalizations, the article draws attention to the evaluations Sevak gives of Tumanyan. It also uncovers the principles of Sevak’s approach: comparing Tumanyan with other great figures of Armenian culture, particularly literary giants like Khorenatsi, Narekatsi, and Abovyan. Thus, the article has two layers: Sevak's approach to placing Tumanyan among the greats, and Sevak’s characterization as a literary scholar based on the principles mentioned above.

    References

    Պարույր Սևակ, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ․ 5, Եր․, 1974։ Պարույր Սևակ, Մուտք, <<Սովետական գրող>> հրատ․, Եր․,1985։ Լևոն Հախվերդյան, Պարույրը, Եր․, <<Սովետական գրող>>, 1987թ։

    Հրանտ Թամրազյան, Երկեր, հ․ Դ, Եր ․ <<Նայիրի>> հրատ , 2013։

  • Literary Criticism

    Komitas Vardapet in the life and the poem ‘The Incessant Bell-tower'' by Paruyr Sevak (prototype and character)

    Seyran Grigoryan
    View PDF
    Abstract

    The article examines the correlation between the real Komitas and the artistic character portrayed in Paruyr Sevak’s poem ‘The Incessant Bell-tower''. The topic is relevant because readers and researchers are consistently interested in both Komitas’s biography and essence, as well as attempts to create his artistic image. The scientific novelty of the work lies in the fact that the main character of Sevak’s poem is interpreted for the first time through a detailed analysis of the facts of the real prototype’s life and work. The article is written using descriptive and psychological methods. By comparing primary sources with the text of the poem, it becomes clear that Sevak was well-acquainted with Komitas’s autobiography, scholarly works, letters, and memoirs related to him. However, Sevak used these selectively, adapting them to the needs of the lyrical-epic poem. He omitted mundane and everyday facts and emphasized the monumental, tragic, and philosophical aspects of Komitas’s essence. Through the artistic portrayal of Komitas Vardapet’s authentic biography and inner world, Paruyr Sevak directly continues and deepens the art of characterization found in Yeghishe Charents’s poem “In Memory of Komitas.” This had been discovered only a few years prior to the creation of ‘The Incessant Bell-tower''. Partial influence can also be traced to Kostan Zaryan’s poem “To Komitas Vardapet.” At the same time, Paruyr Sevak suggests new directions for Armenian poetry and literature in terms of the artistic interpretation of the Komitas phenomenon, as well as the portrayal of prominent figures in national history and culture.

    References

    1. Սևակ Պ․, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ․ 5, Եր․, «Հայաստան» հրատ, 1974, էջ 128։

    «Գարուն», 1969, թիվ 11, էջ 7։

    2. Սևակ Պ․, Անցյալը ներկացած, Եր․, «Ոսկան Երևանցի» հրատ, 2011, էջ 2

    3. «Հայրենիք» ամսագիր, Բոստոն, 1924, թիվ 5, էջ 84։ Ինքնակենսագրությունից քաղված հաջորդ մեջբերումների էջերը կնշվեն շարադրանքում՝ փակագծերի մեջ։

    4.Կոմիտաս։ Ժողովածու՝ նվիրված Կոմիտասի ծննդյան 60-ամյակին, Եր․, «Հայպետհրատ», 1930, էջ 52։

    5.«Խորհրդային Հայաստան», 1938, թիվ 68, մարտի 24։

    6.Սևակ Պ․, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ․ 4, Եր․, «Հայաստան» հրատ, 1973, էջ 7-8։ Պոեմի այս հրատարակությունից կատարված չափածո հաջորդ մեջբերումների էջերը կնշվեն փակագծերում։

    7.Կոմիտաս, Նամակներ, Եր․, ԳԱԹ հրատարակչություն, 2007, էջ 45-46

    8. «Նավասարդ» գրական և գեղարվեստական տարեգիրք, Ա, Կ․ Պոլիս, 1914, էջ 301։

    9. Տե՛ս Ազատյան Թ․, Կոմիտաս վարդապետ, Առաջին հատոր. Իր կյանքն ու գործունեությունը, Կ․ Պոլիս, 1931, էջ 9։

    10.Տե՛ս Սևակ Պ․, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ․ 5, էջ 300։

    11.Տե՛ս «Արագած», Փարիզ, 1926, թիվ 1-2, էջ 9-10։

    12.Տե՛ս Գալշոյան Մ․, Ծիրանի ծառ, Եր․, «Արևիկ» հրատ․, 1989, էջ 50-66։

    13.«Գարուն», 1969, թիվ 11, էջ 6։

    14.«Անահիտ», Փարիզ, 1907, թիվ 3-5, էջ 72

    15.Նույն տեղում, էջ 73։

    16.Նույն տեղում, էջ 72։

    17.Ժամանակակիցները Կոմիտասի մասին, Եր., «Հայպետհրատ», 1960, էջ 149։

    18.«Գարուն», 1969, թիվ 11, էջ 8։

    19.«Արևմուտք», Փարիզ, 1946, թիվ 6, դեկտեմբերի 22։

    20.«Արևմուտք», Փարիզ, 1947, թիվ 24, մայիսի 4։

    21.Պալաքյան Գ․, Հայ Գողգոթան, հ. Ա, Վիեննա, 1922, էջ 92-93։

    22. Նույն տեղում, էջ 103։

    23. Տե՛ս «Ազդակ», Բեյրութ, 2017, թիվ 44, մայիսի 1։

    24. «Գարուն», 1969, թիվ 11, էջ 7։

  • Literary Criticism

    Sevak՚s Interpretation of the Poetic Series (“Let There Be Light”)

    Astghik Bekmezyan
    View PDF
    Abstract

    The poetic series represents a unique system of textual construction and imagery, expanding the artistic sound-based meaning-speech imagery-thought-formulation system through the juxtaposition of similar structures in diverse forms, thus creating a polyphonic (multi-voiced) domain for presenting the theme. The possibilities for aesthetic perception are much more intrinsic and content-bearing.

    Paruyr Sevak's "Let There Be Light" collection is the poet's "artistic testament-summary," where he presents his creative system, bringing together all areas of his concerns regarding the world, reality, and people. The textological and comparative analysis of this multi-layered poetic series allows us to conclude that the "Let There Be Light" series, following all the rules of classical perception—unified theme, chronological identical domain, lyrical hero’s personality unity, harmonious imagery, structural rhythmic completeness—attains emphasized individualized layers in the Sevak's interpretative domain. It manifests a unique application of intertextuality, a novel interpretation, the personalization of the lyrical hero across all series, and a pronounced, specialized, concrete poetic rereading of universal themes with the multi-tiered elaboration of the subject.

    The series is also interesting because each separate series within this "large" series can be and is a complete whole, yet based on the aforementioned main features of the series, it forms part of a broader, comprehensive problematics, thus representing one cohesive idea's artistic presentation.

    Another characteristic is that each sub-series within the overall series includes other sub-sub-series—series within a series, series within a series within a series—that also appear with their specific and general attributes. In other words, while the poetic series is usually perceived as a unidirectional developing and expanding process, in this case, we encounter an original "woven" structure, where the thematic-ideological, structural linearly predictable flow is periodically interrupted by the introduction of seemingly unexpected new thoughts, images, and the lyrical hero, ultimately presenting a situation that fits within the general logical framework of the series, thus creating a new shade, a new perspective.

     This article is one of the manifestations of textological research in this field.

    References

    1. Եղիշե Չարենց, Երկերի ժողովածու 4 հատորով, հ․1, Երևան, Սովետական գրող, 1986։

    2. Պարույր Սևակ, Եղիցի լույս, Երևան, «Հայաստան» հրատ․, 1969

    3. Պարույր Սևակ, Երկերի ժողովածու, 6 հատորով, հ․ 2, Եր․, «Հայաստան» հրատ., 1972։

    4. Պարույր Սևակ, Երկերի ժողովածու 6 հատորով, հ․ 5, Երևան, Հայաստան, 1974։

    5. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն, Գրականության տեսություն, Երևան, «Սարգիս Խաչենց ․ Փրինթինֆո» հրատ․, 2008։

    6. Словарь литературоведческих терминов, Москва, Просвещение, 1974։

    7. Хализев В.Е., Теория литературы, Москва, Академия, 2009։

  • Literary Criticism

    Paruyr Sevak's novel “Amanej” as a narrative structure

    Armenuhi Arzumanyan
    View PDF
    Abstract

    In the article titled "Paruyr Sevak's Novel “Amanej” as a Narrative Structure," we attempted to analyze Sevak's unfinished novel “Amanej” using the main approaches of narratology, which involves the structural analysis of narrative works. The aim of narratology is to study the structure of narrative works and the artistic functions of the story.

    The aim of this article is to examine P. Sevak's unfinished prose work as a completed narrative structure by analyzing the structural layers of the novel according to R. Barthes' theory.

    As a result of the research, we reached the following conclusion: By analyzing P. Sevak's novel “Amanej” using the structural theory of narratology and examining the narrative layers identified by R. Barthes, we observed that P. Sevak's unfinished novel, with its preserved sections, can be considered a narrative structure with distinct narratological layers. Through the original variations of its ideological system, it achieves a high aesthetic resonance.

    References

    1. Գրականության տեսության արդի խնդիրներ, Եր․, ԵՊՀ հր., 2016, էջ 264։

    2. Վ․Գաբրիելյան, Դիտարկումներ գրականության ճանապարհին, Երևան, ԵՊՀ հր․, 2018, էջ183:

    3. Տե՛ս Барт Р., Введение в структурный анализ повествовательных текстов, В. кн. Французская семиотика։ От структутализма к постструктурализму, М., 2000, էջ 200։

    4. Պարույր Սևակ, Ամանեջ, «Արեգ» հր․ Եր․, 2014, էջ 11: 5. Սևակ Ղազարյան, Պարույր Սևակի անտիպ ժառանգությունը, գեղարվեստական արձակ և գրականագիտություն, «Արեգ» հր, Երևան, 2014, էջ 20։

  • Literary Criticism

    Signs of closeness and introspection in the poems of Paruyr Sevak's collection "Let there be Light"

    Lilit Seyranyan
    View PDF
    Abstract

    The purpose of the research is to define and analyze the sign system of the collection "Let there be Light" by P. Sevak, expressing closeness, formed as a result of Soviet ideological restrictions and conditioned by the introspective aspirations of the author. Consistently solved research tasks involve identifying signs expressing closeness, thematic and ideological separation, clarifying their commonality, and identifying systemic features. Signs of closeness on an introspective basis are also revealed in the cycle "You don’t love anew, you love again", forming self-reflective images of longing for oneself, reconciliation with oneself, self-denial, introspection and self-pity, self-deception, self-love and "suicide" and other artistic manifestations of closeness and stiffness. Among them, images of a closed door of a loved one, woman as a reserve, the inaccessibility of a woman with the features of the Mother of God, the apparent certainty and indefinite infinity of the horizon image, the dilemma between duty and feelings can be considered. Sevak's famous formula " You don’t love anew, you love again " is also seen as an image of a vicious circle.

    The relevance of the research is due to the modern methodological approach - a combination of structural-semiotic and mythocritical methods, as well as the need to choose a new perspective in the study of the ideological and aesthetic system of Sevak's well-studied collection "Let there be Light" and the formulation of a new interpretative hypothesis.

    References

    1. Սարինյան Ս., Պարույր Սևակ (բանաստեղծության գիտությունը), Հուշեր, գրականագիտական հոդվածներ, Երևան, «Գրական հայրենիք» («Հայաստան»), 2006, 208 էջ: 2. Գասպարյան Դ., Պարույր Սևակ. Կյանքը և ստեղծագործությունը, Երևան, «Նոր դար», 2001, 464 էջ: 3. Գրիգորյան Ս., Պարույր Սևակը և համաշխարհային պոեզիան, Երևան, «Արմավ», 2018, 440 էջ: 4. Սևակ Պ., Եղիցի լույս, Երևան, «Նաիրի», 1992, 400 էջ: 5. Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո, Կերպարանափոխություններ, Թարգմանությունը, առաջաբանը և ծանոթագրությունները՝ Արամ Թոփչյանի և Գոհար Մուրադյանի, Երևան, «Զանգակ», 2021: 6. Павсаний, Описание Эллады, Перевод и примечания С. П. Кондратьева, под редакцией Е. В. Никитюк., СПб, «Алетейя», 1996, книга IX, гл. 31, 7-8: 7. Ուայլդ Օ., Դորիան Գրեյի դիմանկարը, Երևան, «Էդիթ Պրինտ», 2014, 312 էջ: 8. Жид А., Трактат о Нарциссе (Теория символа) (1891). Перевод с франц. Г.К. Косикова // Поэзия французского символизма. Лотреамон. Песни Мальдорора / Под ред. Г.К. Косикова. М.: Изд-во МГУ, 1993, с. 444-452. 9. Жид А.,

    Оскар Уайльд, https://sinyigor.narod.ru/Books/Gide/oskar.htm, հղման ամսաթիվը՝ 13.01.2025:

    10. Уайльд О., Малое собрание сочинений, СПб., «Азбука-Аттикус», 2020, 832 с.

  • Literary Criticism

    Teaching the Biography of Paruyr Sevak by Interactive Methods

    Arsen Vardanyan
    View PDF
    Abstract

    Studying the biography of each writer is an important key to a more comprehensive understanding of his work, understanding the connection between the period in which he lived and his work. Student-centered learning has gained special importance in the modern education system. No matter how important the role of the teacher was, the latter ceased to be the only source of knowledge. Therefore, a contemporary teacher should be able to combine traditional and modern teaching methods so that the lesson serves its purpose, which consists not only in the transfer of knowledge but also in the formation of abilities, a system of values, and a sense of peace. The first understanding of the writer begins with recognizing his character and activity. In the general education program, this is best achieved by teaching biographies of authors the ability to combine facts, draw conclusions, make creative work. The topic is relevant, as the teaching of biography is also given a lot of attention in the new educational standards so that interactive teaching methods can contribute to an interesting and effective presentation of the topic.

    We conducted research, collected, analyzed, and compared materials and concluded. During the teaching, we tested almost all the presented methods.

    References

    Ա․ Նիկողոսյան, Ա․ Վարդանյան, Գրականություն 7, Եր․, Անտարես հրատ․, 2023: Ա․ Նիկողոսյան, Ա․ Վարդանյան, Գրականություն 7, Եր․, Անտարես հրատ․, 2023: Գասպարյան, Քալանթարյան, Հայ գրականություն (հումանիտար հոսք), Եր․, 2006:

    Կիրակոսյան, Գրականությունը 7-9-րդ դասարաններում․ մեթոդական ձեռնարկ, Եր․, 2006: Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն, Գրականության տեսություն, Եր․, 2008:

    Պարույր Սևակ 100, ժողովածու, Եր․, 2024: Ռուբեն Զարյան, Հուշապատում 2, Եր․, 1977:

    Արմենուհի Արզումանյան, Գրականության դասավանդման մեթոդներ, Եր․, 2020: Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հատոր առաջին, Եր․ 1982: