Արեւմտահայերէն դարձուածքներու ուսուցումը որպէս աշակերտներու բառապաշարի հարստացման միջոց

Հեղինակներ

DOI-:

https://doi.org/10.46991/hc.2025.si1.158

Բանալի բառեր-:

Արեւմտահայերէն, դարձուածք, դարձուածային միաւոր, բառապաշար, լեզուական հմտութիւններ, ստեղծագործական մտածողութիւն, դասաւանդման մեթոդ

Ամփոփում

Դարձուածքները կարող են յայտնուիլ նախադասութեան մէջ յայտնելով փոխաբերական եւ ուղղակի իմաստներ: Դարձուածային միաւորներ արտայայտող բաղադրիչներ ունեցող դարձուածքները շատ հետազօտողներու կողմէ կը համարուին լեզուի գունաւոր կողմը:

Հետեւաբար, աշակերտներուն լեզուն պէտք է այնպէս սորվեցնել, որ կարողանան յանգեցնել հմտութիւններու զարգացման։ Փաստօրէն, դարձուածքներու տիրապետման մակարդակը կը ծառայէ որպէս թիրախ լեզուի իմացութեան կարեւոր ցուցիչ:

Դարձուածային միաւորներու ուսուցումն ու սորվիլը կ՚օգնէ բացայայտել միտքի ճանաչողական գործընթացները ստեղծագործական մտածողութեան մէջ:

Միեւնոյն ժամանակ, այն կը նպաստէ այլ լեզուական հմտութիւններու ձեւաւորման՝ խօսելու, կարդալու եւ այլն: Նաեւ կարող է յանգեցնել զգալի ձեռքբերումներու՝ բառապաշարի եւ ոճական գիտակցութեան մէջ, որ կը ներառէ գիտակցուած ընկալում եւ ըմբռնում` դարձուածքներու հիմնական ձեւի եւ իմաստի փոփոխութիւնները, բնագիրի ոճական համախմբուածութիւնը եւ ընդհանուր բնագիրին նոր իմաստի ստեղծումը։

Դպրոցին մէջ դարձուածքներու ուսուցումը գերազանցապէս նպատակ ունի հարստացնելու աշակերտներու բառապաշարը պատկերաւոր արտայայտչամիջոցներով, ինչպէս նաեւ, ծանօթացնելով դարձուածքներու առաջացման պատմութեան, աշակերտներուն տեղեկութիւններ հաղորդելու հայերէնի բարբառներու, ժողովրդական բանահիւսութեան, աւանդոյթներու, առասպելներու վերաբերեալ:

Յօդուածը կ՚ուսումնասիրէ արեւմտահայերէն դարձուածքներու դերը լեզուի դասաւանդման գործընթացին մէջ եւ անոնց ուսուցանման ժամանակակից մեթոդները: Յատուկ ուշադրութիւն կը դարձուի դարձուածքներու դերին՝ որպէս լեզուի իմացութեան մակարդակի ցուցիչներէն մէկը: Սոյն աշխատանքով կը փորձենք ցոյց տալ, թէ ինչ ժամանակակից մեթոդներ կարելի է կիրառել արեւմտահայերէն դարձուածքները ուսուցանելու համար, հիմք ընդունելով այն փաստը, որ արեւմտահայերէն դասագիրքերուն մէջ կը բացակային տուեալ թեմայի ուսուցումը։

Հեղինակի կենսագրությունը

  • Պէթթի Քիլէրճեան, ՀՀ ԳԱԱ

    ՀՀ ԳԱԱ լեզուի ինստիտուտի աշխատակից, հայցորդ

Հղումներ

Abeghyan 1974 - Abeghyan M., Yerker, Z, Yerevan, HSSH GA hrat., 1974, 852 ej. (in Armenian)

Abrahamyan 1973 - Abrahamyan S.G., Ashakertneri khosk’i zargats’umy, -Yerevan, «Luys», 1973, 75 ej. (in Armenian)

Avagyan 1989 - Avagyan V, Barragitut’yan usuts’umy dprots’um, Yerevan, «Luys», 1989, 158 ej: (in Armenian)

Badikyan 2000 - Badikyan KH., Dardzvatsayin vochabanut’yun, Yerevan, YePH hrat., 2000, 210 ej. (in Armenian)

Bediryan 1973 - Bediryan P., Zhamanakakits’ hayereni dardzvatsabanut’yun, Yerevan, Luys, 1973, 230 ej: (in Armenian)

Gyulbudaghyan 1978 - Gyulbudaghyan S., Hayots’ lezvi met’vodika, Yerevan, YePH hrat., 1978, 326 ej. (in Armenian)

Sarukhan 2010 – Sarukhan Al., Tes Khosk’erd. hayeren asats’uatsk’ner, Gahire, tp. Sahak Mesrop, 1962, 107 ej. (in Armenian)

Suk’iasyan - Galstyan 1975 - Suk’iasyan A., Galstyan S., Hayots’ lezvi dardzvatsabanakan barraran, Yerevan, YePH hrat., 1975, 614 ej: (in Armenian)

Boers - Lindstromberg - Littlemore - Stengers - Eyckmans J 2008 - Boers F., Lindstromberg S., Littlemore J., Stengers H., & Eyckmans J., Variables in the mnemonic effectiveness of pictorial elucidation. In F. Boers & S. Lindstromberg (Eds.), Cognitive Linguistic Approaches to Teaching Vocabulary and Phraseology, Berlin /New York: Mouton de Gruyter, 2008., 28 pages.

Kunin 2005 - Kunin A.V., A course on modern English phraseology. Dubna: Dubna: Izd. centr «Feniks», 2005, 488 pages.

Zerkina 2011 - Zerkina, N.N. (2011) Explicit and implicit representation of the concept WHITE in English. (pp.405-406) In Cognitive studies of the language. Issue VIII. Problems of linguistic consciousness: Proceedings of the International Scientific Conference held on 15-17 September 2011. 2011. Moscow: Linguistics Institute of the Russian Academy of Sciences; Tambov: Publishing house of Derzhavin Tambov State University.

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-05-29

Թողարկում

Բաժին

Articles

Ինչպես մեջբերել

Քիլէրճեան Պ. (2025). Արեւմտահայերէն դարձուածքներու ուսուցումը որպէս աշակերտներու բառապաշարի հարստացման միջոց. Պատմություն և մշակույթ , 1(1), 158-169. https://doi.org/10.46991/hc.2025.si1.158