ՀՈՒՄԱՆԻՏԱՐ ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՎ ՍՈՎՈՐՈՂ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՊՐՈՖԻԼՆԵՐԸ․ ԿԼԱՍՏԵՐԱՅԻՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ
DOI:
https://doi.org/10.46991/SBMP/2025.8.2.050Բանալի բառեր:
ուսանող, հումանիտար գիտություններ, կլաստերային վերլուծություն, հոգեբանական պրոֆիլներ, անհանգստություն, ինքնագնահատական, ակադեմիական մոտիվացիա, ինքնակարգավորում, հուզական կայունություն, Հայաստան, ԳերմանիաԱմփոփում
Այս ուսումնասիրության մեջ մենք սահմանում ենք Հայաստանի և Գերմանիայի հումանիտար գիտությունների (ՀԳ) ուսանողների հոգեբանական պրոֆիլները (ՀՊ): Այս աշխատանքի նպատակն է էմպիրիկ կերպով բացահայտել կայուն կլաստերներ, որոնք տարբերվում են ուսանողների անհանգստության աստիճանով, ինքնագնահատականով և մոտիվացիայով: Ուսումնասիրության վարկածն այն է, որ ՀԳ-ների հայկական և գերմանական նմուշներում կան կլաստերներ, որոնք տարբերվում են հուզական ֆոնի կայունությամբ, արտահայտված անհանգստությամբ և մոտիվացիոն տեսակներով: Ուսումնասիրությանը մասնակցել է 600 ՀԳ (300-ը Հայաստանից, 300-ը Գերմանիայից). Հայաստանում միջին տարիքը 23 տարեկան էր, Գերմանիայում՝ 32 տարեկան: Օգտագործվել են STAI-ն, Բուդասսիի և Գորդեևայի և Օսին Ե.Ն.-ի ակադեմիական մոտիվացիայի տեխնիկան: Տվյալները մշակվել են կորելյացիայի, վարիացիոնության և կլաստերային վերլուծության մեթոդներով: Ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տվել, որ Հայաստանի ՀԳ-ները գերակշռում են անհանգստության բարձր մակարդակով, մինչդեռ Գերմանիայի ՀԳ-ները ավելի շատ բնութագրվում են արտաքին մոտիվացիայով: Կլաստերային վերլուծությունը բացահայտել է չորս կայուն ՀՊ՝ հուզականորեն կայուն, ճկուն մոտիվացված, անհանգստորեն կախված և անորոշորեն հակասական: Արդյունքները հաստատում են անհանգստության, ինքնագնահատականի և մոտիվացիայի միջև կապը, ինչպես նաև ներքին մոտիվացիայի կարևորությունը ՍՀՖ-ին հաջողությամբ ադապտացիայի համար։
Հղումներ
1. Antoshkina E. A., Pozdnyakov G. V. Sovremennye podkhody k izucheniyu psikhologicheskogo profilya studenta // Upravlenie obrazovaniem: teoriya i praktika / Education Management Review. – 2025. – T. 15. – № 2-2. – S. 227–236. – DOI 10.25726/g9123-2791-4627-y. – EDN WVRWLA. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/sovremennye-podhody-k-izucheniyu-psihologicheskogo-profilya-studenta/viewer (data obrashcheniya: 11.10.2025).
2. Borodovitsyna T. O. Osobennosti psikhologicheskogo blagopoluchiya studentov razlichnykh profiley podgotovki // Mir nauki. Pedagogika i psikhologiya / World of Science. Pedagogy and Psychology. – 2020. – T. 8. – № 4. – URL: https://mir-nauki.com/PDF/45PSMN420.pdf (data obrashcheniya: 11.10.2025). – ISSN 2658-6282.
3. Grishina A. V., Koscova M. V. Vzaimosvyaz psikhologicheskikh granits i samootsenki u studentov gumanitarnogo profilya // Uchenye zapiski. Elektronnyy nauchnyy zhurnal Kurskogo gosudarstvennogo universiteta. – 2023. – № 4 (68). – S. 298–312. – URL: https://api-mag.kursksu.ru/api/v1/get_pdf/4886 (data obrashcheniya: 13.10.2025).
4. Fedoseeva T. E., Okhrimchuk Ya. A., Solodova S. D. Lichnostnye osobennosti studentov psikhologicheskogo i pedagogicheskogo profiley podgotovki // Vestnik Mininskogo universiteta. – 2025. – Vyp. 86. Ch. 3. – S. 376–379.
5. Gordeeva T. O., Nechaeva D. M., Sychev O. A. Istochniki motivatsii i akademicheskikh dostizheniy studentov: rol roditelskogo kontrolya i podderzhki avtonomii // Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 14. Psikhologiya. – 2024. – T. 47. – № 3. – S. 33–55. – DOI 10.11621/LPJ-24-28. – URL: https://www.researchgate.net/publication/384163866 (data obrashcheniya: 17.10.2025).
6. Achuodho H. O., Berki T., Piko B. F. A cluster analysis of identity processing styles and educational and psychological variables among TVET students in the Nyanza region of Kenya. Education Sciences. 2025. Vol. 15, № 2. Article 135. DOI: 10.3390/educsci15020135.
7. Liu F., Yang D., Liu Y., Zhang Q., Chen S., Li W., Ren J., Tian X., Wang X. Use of latent profile analysis and k-means clustering to identify student anxiety profiles. BMC Psychiatry. 2022. Vol. 22. Article 12. DOI: 10.1186/s12888-021-03648-7.
8. Méndez I., Ruiz-Esteban C., Martínez-Ramón J. P., García-Fernández J. M. Profiles of intrinsic motivation and motivational learning strategies in Spanish university students. Current Psychology. 2025. Vol. 44. pp. 4649–4657. DOI: 10.1007/s12144-025-07502-x.
9. Spielberger Ch. D. Metodika issledovaniya trevozhnosti Ch. D. Spielbergera (STAI) // Psikhologicheskie testy onlayn. – URL: https://psytests.org/anxiety/stai.html (data obrashcheniya: 11.11.2025).
10. Budassi S. A. Metodika opredeleniya samootsenki lichnosti [Elektronnyy resurs].–URL: https://kogpk.ru/f/test_opredeleniya_samoocenki_metodika_budassi.pdf (data obrashcheniya: 16.10.2025).
11. Gordeeva T. O., Sychev O. A., Osin E. N. Shkala uchebnoy motivatsii studentov (AMS): razrabotka i approbatsiya metodiki // Natsionalnyy issledovatelskiy universitet “Vysshaya shkola ekonomiki”. – 2010. – URL: https://publications.hse.ru/pubs/share/folder/y93jdtmioo/122549995.pdf (data obrashcheniya: 17.10.2025).
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Violeta Mosinyan-Meier, Hrant Avanesyn
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
