ԻՆՏԵԳՐՎԱԾ ԵՐԿՐԱՏՈՒՐԻԶՄԻ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿ. ABC-GAM ՄՈԴԵԼԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՓԻԼՈՏԱՅԻՆ ԵՐԿՐԱՊԱՐԿԵՐԻ ԲԱՑԱՀԱՅՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ

Հեղինակներ

  • Շահեն Վ․ Խաչատրյան ԵՊՀ ռեգիոնալ երկրաբանության և օգտակար հանածոների հետախուզման ամբիոն, Հայաստան; ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ, Երևան, Հայաստան
  • Տիրուհի Գ․ Մկրտչյան ԵՊՀ երկրաֆիզիկայի, ճարտարագիտական երկրաբանության և ջրաերկրաբանության ամբիոն, Հայաստան https://orcid.org/0009-0001-2075-4868
  • Լյուբա Բ․ Միրզոյան ԵՊՀ երկրաֆիզիկայի, ճարտարագիտական երկրաբանության և ջրաերկրաբանության ամբիոն, Հայաստան https://orcid.org/0009-0007-3955-8342

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.2.148

Բանալի բառեր:

geotourism, geosite, ABC concept, GAM model, assessment matrix, pilot geopark, geoconservation, sustainable development

Ամփոփում

Այս հոդվածը քննում է գեոտուրիզմի (երկրաբանական տուրիզմ) զարգացման և փորձնական գեոպարկերի ստեղծման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը՝ հիմնված ժամանակակից ինտեգրված մոտեցումների վրա: Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է մշակել տարածքների գեոտուրիզմի ներուժի գնահատման հստակ համակարգ՝ ինտեգրելով ABC հայեցակարգը (աբիոտիկ, կենսաբանական և մշակութային բաղադրիչներ) և քանակական գեոտիտի գնահատման մոդելը (ԳԳՄ): Առաջարկվող մեթոդաբանությունը հաղթահարում է փորձագիտական գնահատումների սուբյեկտիվությունը՝ տարբերակելով գեոտիտների հիմնական արժեքները (գիտական, գեղագիտական և մշակութային) լրացուցիչ բնութագրերից (մատչելիություն, ենթակառուցվածքներ և ֆունկցիոնալություն): Ստացված տվյալների երկառանցքային, ինը գոտիանոց ԳԳՄ մատրիցի վրա պրոյեկտումը հնարավորություն է տալիս ռազմավարականորեն զննել տարածքները, նույնականացնել կայուն գեոպարկի միջուկ և որոշել ներդրումային առաջնահերթությունները: Հոդվածը հիմնավորում է այս մոդելի հարմարեցման ռազմավարական կարևորությունը Հայաստանի Հանրապետության համար՝ որպես գեոպահպանման (երկրաբանական ժառանգության պաշտպանություն) և հեռավոր և սահմանամերձ համայնքների կայուն սոցիալ-տնտեսական զարգացման ապահովման արդյունավետ գործիք:

Ներբեռնումներ

Ներբեռնման տվյալները դեռ հասանելի չեն:

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2026-09-04

Թողարկում

Բաժին

Երկաբանություն

Ինչպես մեջբերել

ԻՆՏԵԳՐՎԱԾ ԵՐԿՐԱՏՈՒՐԻԶՄԻ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ՇՐՋԱՆԱԿ. ABC-GAM ՄՈԴԵԼԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՓԻԼՈՏԱՅԻՆ ԵՐԿՐԱՊԱՐԿԵՐԻ ԲԱՑԱՀԱՅՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ. (2026). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 60(2 (269), 148-160. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.2.148

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները

1 2 > >>