Հտ․ 40 No. 2 (210) (2006)

DOI: https://doi.org/10.46991/PYSUC.2006.40.2
Հրատարակվել է: 2006-05-30

Երկաբանություն

  • Երկաբանություն

    ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՅՈՒՐԱՅԻ ՀՐԱԲԽԱԾԻՆ ՀԱՍՏՎԱԾՔՆԵՐԻ ՌԻԹՄԻԿ-ԶՈԼԱՎՈՐ ԴԱՅԿԱՆԵՐԻ ՑԵՈԼԻՏԱՑՄԱՆ ԴԻՍԿՐԵՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

    Հ. Պ. Գույումջյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Ալավերդիի և Կապանի հանքային դաշտերում բազալտոիդային կազմի ցեոլիտացված դայկաներում սիմետրիկ զոնայականությունը ցեոլիտների դիսկրետ (ընդհատ) բաշխման արդյունք է ապարներում: Ընդհատությունն արտահայտվում է ցեոլիտների քանակության կտրուկ փոփոխությամբ պրոտոտեկտոնական երկայնակի ճեղքերին և մագմայի հոսքին ուղղահայաց ուղղությամբ: Այս դայկաներում ռիթմիկ-զոլավորության գլխավոր պատճառը ֆրագմենտար (հատվածային) դիֆուզիոն մետասոմատիզմն է, երբ ցեոլիտացումը զարգանում է մազանոթային (կապիլյար) ծակոտկեն միջավայրում քիմիական տարրերի կայուն կողմնորոշված տեղաշարժման պայմաններում բազմաթիվ ֆրոնտալ ուղիներով՝ պրոտոտեկտոնական երկայնակի ճեղքերով, տվյալ դեպքում դայկաների կենտրոնական-առանցքային մասերից դեպի նրանց կոնտակտային մակերևույթը: Ցեոլիտացման հետևանքով երևակված գլխավոր տեքստուրաները ժառանգված են արտաքուստ համասեռ թվացող բագալտոիդային կազմի դայկաներում մագմայի հոսքի ուղղություններից: Սև-սպիտակ ուղղաձիգ շերտավորումը ոիթմիկ-զոլավոր դայկաներում, որը պայմանավորված է ցեոլիտացված բաց գույնի (մետասոմատիկ նոր առաջացումներ) և մագմատիկ մուգ գույնի (չփոփոխված առաջնային ապարներ) գոլերով, ըստ էության հետերոգեն է (տարածին) և առաջացել է մագմատիկ ու մետասոմատիկ պրոցեսների արդյունքում:

    Հղումներ
  • Երկաբանություն

    ՀՐԱԲԽԱՅԻՆ ԼԵՌՆԱԶԱՆԳՎԱԾՆԵՐԻ ՊԱԼԵՈՌԵԼԻԵՖԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԻ ՅՈՒՐԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՍԱՍԻՆ (Արագածի զանգվածի օրինակով)

    Վ․ Պ․ Վարդանյան, Ս․ Ռ․ Մինասյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Հրաբխային կառույցները բնութագրվում են ֆիզիկական և աշխարհագրական պայմանների ծայրահեղ բազմազանությամբ և բարդ երկրաբանական-տեկտոնիկ կառուցվածքով, որը որոշում է ստորերկրյա բնական ռեսուրսների խիստ անհավասար բաշխումը, դրանց կազմի և հանքայնացման բազմազանությունը: Հրաբխային տարածքներում որոնման խնդիրների լուծումը, համեմատած այլ երկրաբանական տարածքների հետ, բարդ է նրանով, որ այստեղ պալեորելիեֆը թաքնված է լավայի ծածկույթների և հոսքերի հաստ ծածկույթի տակ: Այս հանգամանքը մեծապես բարդացնում է հիդրոերկրաբանական (և ինժեներաերկրաբանական) աշխատանքը և պահանջում հետազոտական այլ մեթոդների կիրառում, առաջին հերթին՝ երկրաֆիզիկական։ Աշխատանքը ուսումնասիրում է ստորերկրյա ջրերի հոսքի բաշխման օրինաչափությունները և ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների գնահատումը Արագածի հրաբխային լեռնաշխարհի օրինակով: Բացահայտված են միջ- և ենթլավային ջրահոսքերը և թաղված դրենաժային ավազանները: Կազմված քարտեզագրական նյութը կարող է օգտագործվել ուսումնասիրվող գետավազաններում ստորերկրյա ջրերի որոնման և հետախուզման համար:

    Հղումներ
  • Երկաբանություն

    ՀՈՐԻԶՈՆԱԿԱՆ ԴՐԵՆԱԺԻ ՀԱՇՎԱՐԿԻ ՄԻ ՔԱՆԻ ՀԱՐՑԵՐ

    Ժ․ Ա․ Աչոյան, Վ․ Ժ․ Աչոյան, Օ․ Ա․ Ավետիսյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Արարատյան դաշտի «առանցքային» տարածքում սոլոնեցների և սոլոնչակների աղազերծման վերաբերյալ բազմամյա փորձարարական տվյալների ընդհանրացման և մշակման հիման վրա հորիզոնական դրենաժի ֆոնի վրա ստացվել են էմպիրիկ բանաձևեր՝ հորիզոնական դրենաժի պարամետրերը որոշելու համար։ Սա զգալիորեն նվազեցնում է նյութական ծախսերը, որոնք անհրաժեշտ են միջավայրի ֆիլտրման և կոնդենսիվ պարամետրերի որոշման հետազոտման և փորձարարական ֆիլտրման աշխատանքների իրականացման համար:

    Հղումներ
  • Երկաբանություն

    ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԻՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ ԴԱՇՏՈՒՄ ԵՎ ՆՐԱ ՀՈԴԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒՐՍՆԵՐԻ ՌԱՑԻՈՆԱԼ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ

    Ռ․ Խ․ Գագինյան, Պ․ Գ․ Դավթյան, Գ․ Պ․ Դավթյան
    Դիտել PDF-ը
    Աբստրակտ

    Արարատյան ավազանի հողային և ջրային ռեսուրսների շահագործման ժամանակակից եղանակները լավ հիմք են ենթադրելու, որ մոտ ապագայում նոր հողաշերտեր դուրս կշպրտեն գյուղատնտեսական կիրառությունից՝ դրանց երկրորդ աղակալման և ճահճացման պատճառով։ Առաջարկվում է գիտականորեն հիմնավորված դրենաժային-մելիորատիվ գործունեության նոր տեսակ, որը հիմնականում կփոխի ավազանի էկոլոգիական վիճակը:

    Հղումներ