ՍԵՎԱՆԱ ԼՃԻ ԱՎԱԶԱՆԻ ԳԵՏԵՐԻ ՍԱՌՑԱՅԻՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐԻ ԱՄՍԱԹՎԵՐԻ ՄՈԴԵԼԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ՄԵՔԵՆԱՅԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՑՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ

Հեղինակներ

  • Նիկիտա Ա․ Մակարով Ռուսաստանի պետական հիդրոօդերևութաբանական համալսարան (ՌՊՀՀ), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
  • Եկատերինա Վ․ Գայդուկովա Ռուսաստանի պետական հիդրոօդերևութաբանական համալսարան (ՌՊՀՀ), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան https://orcid.org/0000-0002-3547-5538
  • Վարդուհի Գ․ Մարգարյան ԵՊՀ ընդհանուր աշխարհագրության ամբիոն, Երևան, Հայաստան https://orcid.org/0000-0003-3498-0564

DOI:

https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.2.290

Բանալի բառեր:

ice conditions, classification decision trees, forecasts, machine learning, Naive Bayes classifier

Ամփոփում

Ուսումնասիրությունը սառույցի կանխատեսման փոփոխման խնդրի համար առաջարկում է լուծում՝ ընտրելով երկու տարածված մոտեցում՝ որոշման ծառեր և միամիտ բայեսյան դասակարգիչ: Ուսումնասիրության համար ընտրվել են Սևանի ավազանի հինգ հիդրոլոգիական դիտակետեր, որտեղ դիտվում են սառցային երևույթներ՝ Ձկնագետ, Դրախտիկ, Փամբակ, Վարդենիս և Բախտակ գետերը։ Սառույցի առաջացման և քայքայման գործընթացները սխեմատիկացնելու և համադրելու համար, որպես կանխատեսման բնութագրիչներ օգտագործվում են կեղծ փոփոխականներ՝ սառցե իրադարձությունների սկզբի և ավարտի ամսաթվերի փոխարեն, որտեղ օդի միջին տասնօրյա ջերմաստիճանը և ջրի մակարդակը ծառայում են որպես անկախ պարամետրեր: Բավարար արդյունքների համաձայն՝ առաջարկվող մոդելները պակաս լավ են աշխատում սառցե իրադարձությունների ավարտի ամսաթիվը որոշելու հարցում, բայց կարող են մշակել փոքր նմուշներ և ֆունկցիոնալ կապերի բացակայություն:

Ներբեռնումներ

Ներբեռնման տվյալները դեռ հասանելի չեն:

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2026-09-04

Թողարկում

Բաժին

Աշխարհագրություն

Ինչպես մեջբերել

ՍԵՎԱՆԱ ԼՃԻ ԱՎԱԶԱՆԻ ԳԵՏԵՐԻ ՍԱՌՑԱՅԻՆ ԵՐԵՎՈՒՅԹՆԵՐԻ ԱՄՍԱԹՎԵՐԻ ՄՈԴԵԼԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ՄԵՔԵՆԱՅԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՑՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ. (2026). ԵՊՀ Գիտական տեղեկագիր. Երկրաբանական և աշխարհագրական գիտություններ, 60(2 (269), 290-297. https://doi.org/10.46991/PYSUC.2026.60.2.290

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները

1 2 > >>