Բառընտրության հիմնական չափանիշները
DOI:
https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2026.17.1.101Բանալի բառեր:
բառերի կապակցություն , տեքստ, ոճական համապատասխանություն, իրադրային համապատասխանություն, բառերի կապակցելիություն, բառընտրություն, բառիմաստ, վերաբերմունքի արտահայտում, բնորոշումԱմփոփում
Բառընտրությունը խոսք կառուցելու կարևոր նախապայմաններից է։ Եթե բառընտրությունը ճիշտ չկատարվի, ապա խոսքն էլ ճիշտ, գեղեցիկ ու հստակ չի լինի։ Բայց ինչպե՞ս որոշել, որ բառը ճիշտ է ընտրված, կա՞ն արդյոք չափանիշներ, որոնց պետք է հետևել բառերն ընտրելիս և դրանցով էլ գնահատել բառընտրությունը։ Կան մի շարք գործոններ, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել բառընտրություն կատարելիս, և դրանցից առաջինը բառիմաստն է։ Կարևոր են նաև ոճական համապատասխանությունը, զուգակցելիությունը, իրադրային համապատասխանությունը և այլն։ Այս գործոններից որևէ մեկի անտեսումը կհանգեցնի ոչ ճիշտ բառընտրության, հետևաբար նաև խոսքի ոչ ճիշտ կառուցման։
Հղումներ
Աբեղյան Մ. (1965): Հայոց լեզվի տեսություն, «Միտք» հրատ., Եր., էջ 371 (Abeġyan M. (1965): Hayocʿ lezvi tesutʿyun, «Mitʿkʿ» hrat., Er., ej 371):
Աբրահամյան Ա. (2023): Իրականություն, լեզվագիտակցություն, նշան, ԵՊՀ հրատ., Եր., էջ 146 (Abrahamyan A. (2023): Irakanutʿyun, lezvagitakcutʿyun, nšan, EPH hrat., Er., ej 146):
Աճառյան Հր. (1955): Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի համեմատությամբ 562 լեզուների. Ներածություն, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., Եր., էջ 343 (Ačaṙyan Hr. (1955): Liakatar kʿerakanutʿyun hayocʿ lezvi hamematutʿyamb 562 lezuneri. Neracʿutʿyun, HSSR GA hrat., Er., ej 343):
Աճառյան Հր. (1957): Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի համեմատությամբ 562 լեզուների. հ. 3, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., Եր., էջ 139 (Ačaṙyan Hr. (1957): Liakatar kʿerakanutʿyun hayocʿ lezvi hamematutʿyamb 562 lezuneri, h. 3, HSSR GA hrat., Er., ej 139):
Աճառյան Հր. (2005): Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի համեմատությամբ 562 լեզուների, հավելյալ հատոր, ԵՊՀ հրատ., Եր., էջ 17 (Ačaṙyan Hr. (2005): Liakatar kʿerakanutʿyun hayocʿ lezvi hamematutʿyamb 562 lezuneri, havelyal hator, EPH hrat., Er., ej 17):
Ավետիսյան Զ. (1968): Բառընտրությունը և բառօգտագործումը Թումանյանի պոեզիայում, Պատմա-բանասիրական հանդես, համար 3, էջ 169 (Avetisyan Z. (1968): Baṙəntʿrutʿyuny yev baṙōgtacʿumə Tʿumanyani poezium, Patma-banasirakan handes, hamar 3, ej 169):
Ավետիսյան Յու., Սարգսյան Ա․, Թելյան Լ․ և ուրիշներ (2019): Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, «Զանգակ» հրատ., Եր., էջ 53-54 (Avetisyan Yu., Sargsyan A., Tʿelyan L. yev urishner (2019): Hayocʿ lezu yev xoskʿi makʿuytʿ, «Zangak» hrat., Er., ej 53-54):
Թումանյան Հ. (1990): Երկերի լիակատար ժողովածու (10 հատորով), ՀԳՀ հրատ., Եր., էջ 549 (Tʿumanyan H. (1990): Erkeri liakatar žoġovacʿu (10 hatorov), HGH hrat., Er., ej 549):
Հարությունյան Հ. (1986): Գեղարվեստական խոսք, «Սովետական գրող» հրատ., Եր., էջ 130 (Harutʿyunyan H. (1986): Geġarvestakan xoskʿ, «Sovetakan groġ» hrat., Er., ej 130):
Շարաբխանյան Պ. (2005): Հանգաբանություն, ԵՊՀ հրատ., Եր., էջ 162 (Šarabxanyan P. (2005): Hangabanutʿyun, EPH hrat., Er., ej 162):
Պողոսյան Պ. (1990): Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքներ, հ. 1, ԵՊՀ հրատ., Եր. էջ 205 (Pʿoġosyan P. (1990): Xoskʿi makʿuytʿi yev očʿagitutʿyan himunkʿner, h. 1, EPH hrat., Er., ej 205):
Պողոսյան Պ. (1991): Խոսքի մշակույթի և ոճագիտության հիմունքներ, հ. 2, ԵՊՀ հրատ., Եր. էջ 77 (Pʿoġosyan P. (1991): Xoskʿi makʿuytʿi yev očʿagitutʿyan himunkʿner, h. 2, EPH hrat., Er., ej 77):
Սուքիասյան Ա., Գալստյան Ս. (1975): Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան, ԵՊՀ հրատ., Եր., էջ 149 (Sukʿiasyan A., Galstyan S. (1975): Hayocʿ lezvi darcvacʿabanakan baṙaran, EPH hrat., Er., ej 149):
Վահանյան Գ. (1956): Հայոց լեզվի ոճաբանության ձեռնարկ, Եր., էջ 15 (Vahanyan G. (1956): Hayocʿ lezvi očʿabanutʿyan jeṙnark, Er., ej 15):
Տերյան Վ. (1960): Երկերի ժողովածու (3 հատորով), «Հայպետհրատ», Եր., էջ 189 (Tʿeryan V. (1960): Erkeri žoġovacʿu (3 hatorov), «Haypethrat», Er., ej 189):
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Artashes Sargsyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
