ՎԻՐԱՎՈՐՎԱԾ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂՆԵՐԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀԵՏՊԱՏԵՐԱԶՄՅԱՆ ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆՈՒՄ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/SBMP/2024.7.1.054Բանալի բառեր-:
հետպատերազմյան շրջան, հոգեվերականգնում, հոգեվնասվածքային գործոններ, ՀՎՍԽ, գործառութային հնարավորություններ, ընդհանուր և հոգեկան առողջությունԱմփոփում
Հոդվածում քննարկվում են 2020 թվականի արցախյան պատերազմում վիրավորված զինծառայողների հետվնասվածքային վիճակների հոգեֆիզիո–լոգիական բնութագրերի փոփոխության առանձնահատկությունները հետպա–տերազմմյան շրջանում:
Հատուկ ուղեկցող և վերականգնողական աշխատանքների գործընթացում, կախված ֆիզիկական և հոգեկան տրավմայի բնույթից, բացահայտվել են անցած ռազմական մարտերի ընթացքում կուտակված բացասական գործոնները, անհատական ապրումների բնութագրերը և ընդհանուր ու հոգեկան առողջության վերահսկման և գնահատման անհատական եղանակները: Կախված վնասվածքի բնույթից (ստորին կամ վերին վերջույթների), տարբերակվել են դրանց հոգեֆիզիոլոգիական հետևանքները, յուրահատուկ անհատական ապրումները, ինչպես նաև միջանձնային հաղորդակցության սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները: Հոգե–վերականգնման ունիկալ համալիրի շնորհիվ հատուկ սեանսներում ակտիվացել են զինծառայողների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, օպտիմալացվել է սուբյեկտիվ զգացողությունների և ապրումների ինքնա–կարգավորման գործընթացը: Զուգահեռաբար իրականացվել են հատուկ ֆիզիոթերապևտիկ վարժություններ, որոնք նպաստում են շարժողական կարողությունների կառավարման և կոորդինացման ինքնակազմակերպմանը, ինչպես նաև զինծառայողների ընդհանուր և հոգեկան առողջության օպտիմալ մակարդակի ապահովմանը:
Հղումներ
Voyennaya psikhologiya: metodologiya, teoriya, praktika. Uchebno-metodicheskoye posobiye. // koll. avtorov. Moskva, Voyennyy universitet, Kafedra psikhologii, 1996, 326 s..
Kadyrov R.V. Posttravmaticheskoye sessovoye rasstroystvo (PTSD). –SPb., 2012. P. 110-111.
Lazarus R. S., Teoriya stressa i psikhofiziologicheskiye issledovaniya. Emotsional'nyy stress (pod red. L. Levi), L., 1970, s. 253.
Magomed-Eminov M.SH. – Predistoriya kontseptualizatsii fenomena PTSR (posttravmaticheskogo stressovogo rasstroystva) / v knige Psikhologiya sostoyaniy. Khrestomatiya. / sost. T.N.Vasil'yeva, G. SH. Gabdreyeva, A.O.Prokhorov / pod red. prof. A.O.Prokhorova. – M.: PERSE. SPb.: Rech', 2004, - 608s. (p. 347-354)
Maklakov A.G. Problemy prognozirovaniya psikhologicheskikh posledstviy lokal'nykh voyennykh konfliktov. V knige Psikhologiya ekstremal'nykh situatsiy: Khrestomatiya // sost. A.Ye.Taras, K.V.Sel'chenok. -Mn., 1999, 466s..
Malkina–Pykh I. G. – Ekstremal'nyye situatsii. –M., 2006. p. 409-412.
Mkrtumyan M.P. Sistema psikhologicheskoy zashchity zhiznedeyatel'nosti lyudey v ekstremal'nykh uslmoviyakh/dis.na soisk. Dok.psikhol.nauk/Tbilisi 2002,285s.
Mkrtumyan M.P., Avanesyan G.M. Razrabotka ozdorovitel'nykh meropriyatiy dlya naseleniya postradavshego ot zemletryaseniya /V sb. Fizicheskaya podgotovlennost'/ M.1990, s.68-79.
Prakticheskaya psikhodiagnostika. Metodiki i testy. Uchebnoye posobiye. / red. sost. D.YA.Raygorodskiy. – Samara: Izd. Dom «BAKHRAKH», 1998. -672s.
Stress, vygoraniye, sovladaniye v sovremennom kontekste // pod red. A.L.Zhuravleva, Ye.A. Sergiyenko. -M., 2011, s. 156.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Մելս Մկրտումյան, Lilit
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
