Ψ ՆՇԱՆ-ՍԻՄՎՈԼԻ ԿԻՐԱՌՈՒՄԸ ՀՈԳԵԲԱՆ ՈՒՍԱՆՈՂԻ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ․ՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ ԵՎ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԻՆՔՆՈՐՈՇՄԱՆ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՄԱՏԵՍՔՍՏՈՒՄ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/SBMP/2024.7.1.023Բանալի բառեր-:
նշան, սիմվոլ, նշան-սիմվոլ ψ, մասնագիտացում, մասնագիտական ինքնորոշում, «անձնային իմաստ»Ամփոփում
Դիտարկվում է ψ նշան-սիմվոլի կիրառման հնարավորությունը հոգեբան ուսանողների հետ աշխատանքում՝ մասնագիտությանը հաղորդակից լինելու տեսանկյունից։ Շոշափվում է ուսանողի մասնագիտական կայացման հարցը, առաջարկվում է հատուկ ուշադրություն դարձնել մասնագիտացման գործընթացի հիմնական «բաղադրիչներից» մեկին՝ մասնագիտական ինքնորոշմանը (ՄԻ): Քննարկվում է ընդհանուր կրթական մանկավարժական տեխնոլոգիայի շրջանակներում ՄԻ ձևավորման hնարավորության մասին, ընդգծվում է նորարարական գաղափարների մշակման և ներդրման կարևորությունը, որոնք զարգացման դրական վեկտոր են ստեղծում ուսանող-հոգեբանի համար ՄԻ զարգացման համար։ Բերվում է «ապացուցողական բազա» հոգեբան ուսանողի վրա մասնագիտական սիմվոլի զարգացնող հոգեբանական ազդեցության պոտենցիալ հնարավորության վերաբերյալ։ Վերլուծվում է հետազոտողների տեսանկյունները մարդու համար խորհրդանիշների և նշանների նշանակության մասին՝ հոգեկանի վրա ազդեցության համատեքստում։ Հիմնավորվում է ψ-ի համար նշան-խորհրդանիշ եզրույթի օգտագործման տրամաբանությանը, դիտարկվում է ուսանողի ընկալման մեջ նշանից՝ խորհրդանիշ, խորհրդանշից՝ նշան անցնելու հնարավորությունը, կախված մասնագիտության պատկանելիության զգացումից։ Տեսական մակարդակով դուրս է բերվում ՄԻ կապը այնպիսի հոգեբանական երևույթի հետ ինչպիսինն է «անձնային իմաստը»։
Իրականացվել է հետազոտություն ուսանող-հոգեբանների հետ։ Որպես հետազոության հիմնական մեթոդ օգտագործվել է կառուցվածքավորված հարցազրույցի մեթոդը, ինչպես նաև զրույցի մեթոդը։ Հետազոտության նպատակն է դուրս բերել ուսանողների կողմից սեփական ψ խորհրդանիշ ստեղծելու գործընթացի ազդեցությունը ψ-ի նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի վրա՝ մասնագիտության պատկանելիության զգացման ձևավորման համատեքստում։ Ներկայացվել էին թեմատիկ խնդիրներ, որոնց լուծումը թույլ է տվել անել որոշակի եզրակացություններ։ ψ-ի սիմվոլի ստեղծման գործընթացը նպաստում է հոգեբան-ուսանողների մոտ, հոգեբանության նկատմամբ պատկանելիության զգացման առաջացմանը։ Նշվում է, որ սեփական ψ-ի ստեղծման ստեղծագործական գոծընթացը նպաստում է ուսանող-հոգեբանների մոտ բավարարվածության զգացման ձևավորմանը։ Հաստատվում է ψ սիմվոլի ազդեցությունը ՄԻ ձևավորման վրա․ ուսանողների մոտ դուրս է բերվել առաջատար միտում սահմանելու ψ-ն, որպես հոգեբանի համար «նույնականացման» և «գաղափարական» նշանաություն ունեցող սիմվոլ։ ψ-ի սիմվոլը դիտարկվում է հոգեբան-ուսանողի մոտ ՄԻ ձևավորման գործընթացի «կատալիզատորի» դերում։
Առաջարկվում է հոգեբանության սիմվոլ ψ-ն օգտագործել հոգեբան-ուսաանողների հետ տարվող փուլային աշխատանքում՝ ուսումնառման սկզբում մասնագիտությանը հաղորդակից լինելու, մասնագիտացման գործընթացի այդունավետության բարձրացման համար։
Հղումներ
Abramov M.G. Znak i simvol / M.G. Abramov // Chelovek. – 2006. – №3. – S.73.
Avanesyan G. M., Ogannisyan S. V., Ogannisyan O. R., Asriyan E. V., Litsa. Fakty. Uchebno-metodicheskoye posobiye, Izdatel'stvo YEGU, Yerevan, 2010, 204 s. (na arm.yaz).
Allakhverdov V.M. Psikhologiya iskusstva, tom 3 (sobraniye sochineniy v 7 tomakh). Izd-vo “Vladimnr Dal'” , Sankt-Peterburg.- 2021.- 495s.
Asmolov A.G. Psikhologiya lichnosti: kul'turno-istoricheskoye ponimaniye razvitiyacheloveka. – M.: Smysl: Izdatel'skiy tsentr “Akademiya”, 2007, 528s.
Babaytsev A.V. Znak, simvol, emblema: differentsiatsiya ponyatiy//Gumanitarnyye nauki/ Vestnik DGTU, 2010. T.10. №6(49). - s.991-999.
Vinogradova G.A., Ovnikyan M.V. Osobennosti professional'noy identichnosti psikhologov na raznykh etapakh professional'nogo stanovleniya lichnosti // Vektor nauki TGU. Seriya: Pedagogika, psikhologiya. – 2018.- N1 (32). -S.31-37.
Vygotskiy L.S. Psikhologiya iskusstva. Izd-vo: AST.- 2019.- 480s.
Gegel' G.V.F. Lektsii po estetike. CH.2. Razvitiye ideala v osobennyye formy prekrasnogo v iskusstve / G.V.F. Gegel' // Estetika. Soch.: V 4 t. – T.2. – M.: Iskusstvo, 1969. – S.14.
Yermolayeva Ye.P. Professional'naya identichnost' i marginalizm: kontseptsiya i real'nost' (stat'ya pervaya) // Psikhologicheskiy zhurnal - 2001.- T.22.- N 4.-S.51-59.
Losev A.F. Simvol / A.F. Losev; gl. red. F.V. Konstantinov: V 5 t. // Filosofskaya entsiklopediya. – M.: Sov. entsikl., 1965. – T.5.- S.10.
Mal'tseva T. V., Reutskaya I. Ye. Professional'noye psikhologicheskoye konsul'tirovaniye: ucheb. posobiye dlya studentov vuzov, obuchayushchikhsya po spetsial'nostyam “Psikhologiya” i “Yurisprudentsiya”. - M.: YUNITI-DANA, 2009. – 143s.
Muradyan, E., & Manukyan, M. (2023). Professional identity of students in the context of professionalization. Bulletin of Yerevan University E: Philosophy, Psychology, 14(1 (40), 72-83. https://doi.org/10.46991/BYSU:E/2023.14.1.072
Povarenkov YU. P. Sistemogeneticheskaya kontseptsiya professional'nogo stanovleniya cheloveka /Psikhologicheskiye osnovy professional'noy deyatel'nosti: khrestomatiya, sost. V.A. Bodrov - M.: PERSE; Logos, 2007. – 855s., C. 543-552.
Povarenkov YU.P. Polozheniya sistemogeneticheskoy kontseptsii professional'nogo stanovleniya i realizatsii sub"yekta truda. (Chast' 1.) // Chelovek. Soobshchestvo. Upravleniye. – 2010. - N4. -C.96 -112.
Polyakov A.M. Simvol kak usloviye produktivnogo deystviya. Voprosy psikhologii. – 2006. – № 1. – S. 63-73. / https://core.ac.uk /
Potemkina O.F., Potemkina Ye.V. Psikhologicheskiy analiz risunka i teksta. - SPb.: Rech', 2005. – 524s.
Psikhologiya i pedagogika vysshey shkoly / L.D.Stolyarenko i dr.- Rostov na/D: Feniks, 2014.-620s.
Simvol. // Filosofskaya entsiklopediya. Gl.red. F.V.Konstantinov. T.5. – M.: «Sovetskaya entsiklopediya», 1970. – S.10.
Simvoly.Znaki/red.gruppa: T.Kashirina, T.Yevseyeva i dr. – M.:Mir entsiklopediy Avanta, Astrel', 2009 – 183s.
Sorokin P.A. Simvoly v obshchestvennoy zhizni / P.A. Sorokin. – Riga: Nauka i zhizn', 1913. – S.10.
Shneyder L.B. Psikhologiya identichnosti. – M.: Izd-vo Yurayt, 2019 .- 328s.
McLean M., Khaira A. & Alexander Sh. (2023): Symbols and rituals are alive and well in clinical practice in Australia: Perspectives from a longitudinal qualitative professional identity study, Medical Teacher, DOI: 10.1080/0142159X.2023.2225722
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Elena Muradyan, Mariam Manukyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
