ԹՎԱՅԻՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԵԾԱՀԱՍԱԿՆԵՐԻ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ՀԱՐՄԱՐՄԱՆ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԻՆՏԵԳՐՄԱՆ ՎՐԱ՝
DOI-:
https://doi.org/10.46991/SBMP/2025.8.2.015Բանալի բառեր-:
ծերացում, թվային տեխնոլոգիաներ, հոգեբանական հարմարում, սոցիալական ինտեգրացիա, ճանաչողական ֆունկցիաներ, թվային անհավասարություն, հոգեսոցիալական բարեկեցությունԱմփոփում
Ժամանակակից թվային հասարակությունում տարեց մարդկանց հոգեբանական բարեկեցությունը և սոցիալական ինտեգրումը ավելի ու ավելի են պայմանավորված նրանց վերաբերմունքով թվային տեխնոլոգիաների հանդեպ և դրանց կիրառման հմտություններով։ Այս ուսումնասիրության նպատակն է վերլուծել թվային տեխնոլոգիաների հոգեբանական ազդեցությունը 65 և բարձր տարիքի անձանց վրա՝ շեշտը դնելով հոգեբանական հարմարվողականության, սոցիալական առողջության և ճանաչողական ֆունկցիաների վրա։ Ուսումնասիրությունը իրականացվել է 2024–2025 թթ․՝ ընդգրկելով 150 մասնակիցների՝ 65-85 տարիքային խմբից։ Արդյունքները ցույց են տալիս, որ թվային տեխնոլոգիաների ակտիվ կիրառումը կարող է ունենալ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հոգեբանական հետևանքներ՝ կախված օգտագործման ինտենսիվությունից, մոտիվացիաներից և սոցիալական աջակցության մակարդակից։
Հիմնական եզրակացությունները ցույց են տալիս, որ չափավոր օգտագործումը նպաստում է ճանաչողական ակտիվության պահպանմանը և սոցիալական կապերի ամրապնդմանը, մինչդեռ չափից շատ կամ անկառավարելի օգտագործումը կարող է հանգեցնել սթրեսի, անհանգստության և սոցիալական մեկուսացման։
Հղումներ
1. Chen, L., Zhang, Y., & Wang, M. (2022). Digital isolation among older adults: A systematic review of social media use and mental health outcomes. Journal of Aging and Technology, 15(2), 234-251.
2. Hayes, A. F. (2017). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (2nd ed.). Guilford Press.
3. Mitzner, T. L., Savla, J., Boot, W. R., Sharit, J., Charness, N., Czaja, S. J., & Rogers, W. A. (2019). Technology adoption by older adults: Findings from the PRISM trial. The Gerontologist, 59(1), 34-44.
4. Park, D. C., Lodi-Smith, J., Drew, L., Haber, S., Hebrank, A., Bischof, G. N., & Aamodt, W. (2014). The impact of sustained engagement on cognitive function in older adults: The Synapse Project. Psychological Science, 25(1), 103-112.
5. Peek, S. T., Wouters, E. J., van Hoof, J., Luijkx, K. G., Boeije, H. R., & Vrijhoef, H. J. (2014). Factors influencing acceptance and use of technology for aging in place: A systematic review. International Journal of Medical Informatics, 83(4), 235-248.
6. Ragu-Nathan, T. S., Tarafdar, M., Ragu-Nathan, B. S., & Tu, Q. (2008). The consequences of technostress for end users in organizations: Conceptual development and empirical validation. Information Systems Research, 19(4), 417-433.
7. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081.
8. Schwartz, E., & Ayalon, L. (2020). Technology adoption by older adults: Differences between younger-old and older-old. Innovation in Aging, 4(3), igaa021.
9. Wang, S., Bolling, K., Mao, W., Reichstadt, J., Jeste, D., Kim, H. C., & Nebeker, C. (2023). Technology to support aging in place: Older adults' perspectives. Healthcare, 7(2), 60.
10. Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30-41.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Anna Nadoyan, Anahit Stepanyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
