ԱԴՐԲԵՋԱՆԵՐԵՆ ԱՌԱՐԿԱՅԻ ԴԱՍԱՎԱՆԴՄԱՆ ԵՎ ԱՆՎՏԱՆԳԱՅԻՆ ՈՐՈՇ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇՈՒՐՋ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/educ-21st-century.v6.i2.43Բանալի բառեր-:
ադրբեջաներեն,, լեզվաքարոզչություն, լեզվական անվտանգություն, մասնագիտական լեզու, ռազմական ադրբեջաներեն, Ադրբեջան, դասավանդման հիմնախնդիրներ, հայկական տեղանունների ադրբեջանականացում, ադրբեջանական հակահայ և հայատյաց լեզվաքարոզչությունԱմփոփում
Հետազատության նպատակն է ուսումնասիրել, ներկայացնել ադրբեջաներեն առարկայի դասավանդման որոշ առանձնահատկություններ, առարկայով պայմանավորված որոշ հիմնախնդիրներ, ինչպես նաև առաջադրել որոշ անվտանգային հարցեր, որոնք պետք է դիտարկել քննվող թեմայի համատեքստում: Առաջադրած խնդիրներին տալիս ենք նոր մոտեցումներ, ուշադրության արժանի հարցադրումներ, որոնք ենթադրում են սևեռված, հետևողական դիրքորոշում, քանի որ քննվող հարցերը ոչ միայն խնդիր են անձի մասշտաբով, այլև ազգի: Ադրբեջաներենը միայն լեզվաբանության/լեզվագիտության շրջանակում դիտարկելը նեղ է, այն պետական ռազամավարական շրջանակից չպետք է դուրս բերել, հետևապես առաջադրում ենք լեզվով պայմանավորված անվտանգային սոցիալ-հոգեբանական, տեղեկատվական, ազգային-մշակութային, էթնոհոգեբանական, տնտեսական, ռազմական և այլ ոլորտի խնդիրներին առնչվող հարցադրումներ:
Անդրադարձել ենք առարկայի շրջանակում պահանջվող ռազմավարական դիրքորոշումներին, անշրջանցելի առանձնահատկություններին, դրսևորումներին, ցանկալի մոտեցումներին: Առարկան պահանջում է լայն, շրջահայաց ընկալողականություն՝ սկսած լեզվաբանական/լեզվագիտական, ավարտած էթնոհեբանական, ազգային-մշակութային, պետականագիտական և այլ ոլորտներից: Առարկան ինքնաբնորոշ է. առարկայի դասավանդման նպատակը, խնդիրները, արդյունավետությունը, կրթական վերջնարդյունքներն ապահովելու համար պետք է հաշվի առնել լեզվի և լսարանի (ռուհեր և բուհեր) ինքնաբնորոշությունը: Դասավանդման ճիշտ ծրագրավորման արդյունքում լեզվի իմացության կիրառության ոլորտն ընդլայնվում է:
Հղումներ
Մայիլյան Ա., Ադրբեջաներենի դասագիրք, Երևան, 2014:
Միրզոյան Է., Թուրք կանանց ներգրավվածությունը Զմյուռնիայի համար թուրքական հանրահավաքներում, «Ցեղասպանագիտական հանդես»,11(1), 2023:
Մովսիսյան Լ., Ադրբեջաներենի դասագիրք. 2-րդ լրամշակված հրատ․, Երևան, 2021:
Մովսիսյան Լ., Ադրբեջաներենի այբուբենի պատմության ուրվագծեր, «21-րդ դար» Նորավանք գիտակրթական հիմնադրամի հանդես, թիվ 4, 2008:
Մովսիսյան Լ., ԵՊՀ-ում ադրբեջաներենի դասավանդման խնդիրների ու մեթոդների շուրջ, «Արևելագիտության հարցեր», թիվ 17, 2021:
Մովսիսյան Լ., Ընդհանուր թյուրքական լեզվի գաղափարը թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների համատեքստում. ադրբեջանական մոտեցումներ, «Հայակական Բանակ» ՀՀ ՊՆ Դ. Կանայանի անվան Ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի հանդես, N1-2, 2011:
Մովսիսյան Լ., Ժամանակակից ադրբեջանական էլեկտրոնային լրատվամիջոցների՝ քաղաքական և ռազմական բնույթի հրապարակումների բառապաշարային պատկերը, «Արևելագիտության հարցեր», թիվ 12, 2016:
Մովսիսյան Լ., Լեզվաքաղաքականությունը ժամանակակից Ադրբեջանում, «21-րդ դար» Նորավանք գիտակրթական հիմնադրամի հանդես, թիվ 3, 2009:
Մովսիսյան Լ., Հայերեն-ադրբեջաներեն զրուցարան, Երևան, 2022:
“Üsküdar’da İkinci Büyük Miting,” Vakit, 21 Mayıs 1919, 1-2.
Graber D., ’’Political Languages”. // Handbook of Political Communication. Beverly Hills, London: Sage Publication, 1981.
Гриценко Е.С., Язык и безопасность в контексте глобализации. Власть. 2011.
Исмайлова Л.Г., Насилов Д.М., Азербайджанский язык для стран СНГ, Восточная литература РАН, 2009.
Мовсисян Л. Р., Современная лексика азербайджанского языка: язык электронных СМИ, Актуальные вызовы современной науки, Международная научно-практическая интернет-конференция, 2016.
Худазаров Т.М., Самоучитель азербайджанского языка, Баку: Муаллим, 2006.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Elina Mirzoyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
