ԺԱՄԱՆՑԸ ԵՎ ՆՐԱ ԴԵՐԸ ԱՆՁԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ

Հեղինակներ

DOI-:

https://doi.org/10.46991/educ-21st-century.v6.i2.14

Բանալի բառեր-:

Ժամանց, հանգիստ, սիներգիա, էներգիա, սուբյեկտիվություն, ես-ի ձևավորում, , տիեզերական բանականություն, գիտակցում

Ամփոփում

Վերջին դարաշրջանի գիտական կարևորագույն ձեռքբերումները համակարգչային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումն ու ներդրումն են կյանքի գրեթե բոլոր ոլորտներում: Արհեստական բեռնավորված էլեկտրոնային սարքերը դարձել են կարծես մարդկային ինտելեկտի իդեալը: Սակայն համակարգչային գիտելիքները, հաճախ անկենդան և ապակոմնորոշիչ տեղեկատվություն են հաղորդում երեխաներին, և դա բացասաբար է անդրադառնում նրանց հուզակամային, բարոյական ու հոգևոր զարգացման վրա: Այդ մասին դեռևս 19-րդ դարի սկզբներին իր մտավախությունն էր հայտնում հոգեբան, փիլիսոփա, մանկավարժ Գեորգի Գյուրջիևը, որը նշում էր մարդու՝ մեքենայի վերածվելու վտանգի մասին: Զարգացումն ու առաջընթացը չպետք է հանգեցնեն նրան, որ մարդը դառնա բիոռոբոտ՝ կենսաբանական մեքենա: Կրթության փիլիսոփայությունը, իր զարգացման ընթացքում ունենալով հոգևոր ու մատերիալիստական գաղափարական շրջափուլեր, ընդունում է, որ այսօր բանականության դարաշրջանը իր տեղը զիջում է գիտակցականության դարաշրջանին, և մանկավարժության խնդիրը դարձել է գիտակցական մարդու դաստիարակումը՝ ի լրումն բանական մարդու, որը գիտակցաբար է մոտենում իր կեցության ձևի ընտրությանը, գիտատեխնիկական առաջընթացին: Հոդվածում ներկայացված է ժամանցի մշակույթի ձևավորման կարևորությունը անձի զարգացման և նրա ես-ի ձևավորման գործընթացում: Դեռ անտիկ դարաշրջանից ի վեր ժամանցը համարվել է հատուկ գործունեություն, հատուկ էներգիա, որը տիեզերական ներդաշնակության լեզուն էր, և որի միջոցով մարդը կարող էր բացահայտել իր ներուժը՝ պերսոնացվելով տիեզերական բանականությանը: 20-21-րդ դարերում վերնախավի կողմից մեծամասնության համար հորինվեց քվազի հանգիստը, որը, հետամուտ կերպով ինֆերնալ դժոխային էներգիայի միջոցով, քարոզչության օգնությամբ ապամարդկայնացնելով մարդկայինը, արժանապատիվը, ձևավորեց նոր իրականություն՝ սովորեցնելով ինչպես ապրել, մտածել, ինչով սնուցել հոգևորը: Նսեմացնելով մարդկանց հոգեմտավոր աշխարհը՝ փորձում են կորցնել ինքնուրույն գործունեություն ծավալելու գործառույթը: ժամանցը, վերածվելով զվարճանքի, դարձել է զենք՝ ուղղված անձի ոչնչացմանը: Դա է պատճառը, որ ներկայումս հրատապ կարևոր է դարձել ժամանցի մշակույթի ակունքներին վերադառնալը, ճիշտ կազմակերպել երեխաների բանականի, հուզականի երևակայականի գիտակցված սինթեզի, սիներգիայի կազմավորումը, որի ընթացքում է ծնվում նորը, բարոյականը, մարդկայինը: Միայն այդ դեպքում մարդկային մտքի առավելությունները կարող են փրկել Երկիր մոլորակը աղետներից, կործանումից:

Հղումներ

1. Վարդումյան Ս., Հովհաննիսյան Ա., Վարելլա Գ., Ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումներ. մասնագիտական կրթություն և մասնագիտական զարգացում: Ձեռնարկ մանկավարժների և կրթության կազմակերպիչների համար, «Նոյյան տապան», Երևան, 2005, 409 էջ:

2. Օգոստինոս Երանելի, Խոստովանություն, Երևան, 2008, 479 էջ:

3. Андреева С.В., Феномен досуга: история и современность« специальность «Прочие социальные науки» «Философия, социология, политология» 2010 г: 338-039.pdf (tsu.ru)

4. Аристотель. Политика // Аристотель. Сочинения: В 4 т. М.: Мысль, 1983. Т. 4. URL: http://www.humanities.edu.ru/db/msg/54591

5. Аристотель. Сочинения: В 4 т. / Пер. с древнегреч.; Общ. ред. А.И. Доватура. М.: Мысль, 1983. Т. 4. 830 с. URL: http://filosof.historic.ru/books/item/f00/s00/z0000350/st000.shtml

6. Баумейстер А., Тайна творческого досуга. Что нас делает свободными и зрелыми личностями, Онлайн лекция

https://www.youtube.com/watch?v=uciH2KPi284&ab_channel=AndriiBaumeister

7. Казиник М., Семь свободных искусств https://youtu.be/MOQkcKm8W24?si=sxEwlJl9E26AizE2,

8. Конфуций цитаты, https://ru.citaty.net/avtory/konfutsii/

9. Рассел Б., История западной философии [Электронный ресурс] / Подгот. текста и науч. ред. В.В. Целищева. Новосибирск: Изд-во Новосиб. ун-та, 1997. 815 с. URL: http://www.philosophy.ru/library/russell/01/00.html

10. Рябков В.М., Проблемы досуга в наследии Аристотеля // Бизнес. Образование. Право. 2019. № 1 (46). С. 416–420. DOI: 10.25683/VOLBI.2019.46.110.

11. Фролов Э.Д., Парадоксы истории – парадоксы Античности: очерки. СПб.: Изд-во СПб. ун-та, 2004. https://gtmarket.ru/library/basis/5521/5522 Теодор Адорно, Макс Хоркхаймер: Диалектика просвещения.

12. Фромм Э., Бегство от свободы / Пер. с англ. Г.Ф. Швейника, Г.А. Новичковой. М.: Академический Проект, 2007. 272 с.

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-04-25

Ինչպես մեջբերել

ԺԱՄԱՆՑԸ ԵՎ ՆՐԱ ԴԵՐԸ ԱՆՁԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ. (2025). Կրթությունը 21-րդ դարում, 6(2), 14-23. https://doi.org/10.46991/educ-21st-century.v6.i2.14