Մեռյալների թագավորության հին հունական միֆը Հոմերոսի պոեմներում և Եղիշե Չարենցի «Եզերքը Աիդ» բալլադը

Ամփոփում

Հոդվածում քննվում են հունական դիցաբանության գլխավոր միֆերից մեկի՝ մեռյալների ստորգետնյա թագավորության պատկերումը Եղիշե Չարենցի «Եզերքը Աիդ» բալլադում և դրա ծագումնաբանական կապը Հոմերոսի պոեմների հետ։ Հին աշխարհի միֆական համակարգերից Եղիշե Չարենցի ուշադրությունը ամենից շատ և տևականորեն գրավել է հունական դիցաբանությունը։ Այդ թեմայով  առաջին նշանակալից ստեղծագործությունը 1916 թ․ գրված «Եզերքը Աիդ» բալլադն է։ Հունական միֆերի մեծագույն մասը Չարենցը գիտեր Հոմերոսի «Իլիական» և «Ոդիսական» վիպերգերից, որոնց նախապես ծանոթ էր Նիկոլայ Կունի «Ինչ էին պատմում հին հույներն ու հռոմեացիներն իրենց աստվածների ու հերոսների մասին» գրքից։ Մեռյալների ստորգետնյա աշխարհի  (ստորերկրայքի) միֆի չարենցյան պատկերը, նրա միֆապոետիկան, գաղափարական բովանդակությունն ու գեղարվեստական կառուցվածքը բխում են հոմերոսյան ավանդույթից։

В статье рассматривается изображение одного из главных мифов греческой мифологии − подземного Царства мертвых в балладе Егише Чаренца «Край Аид» и его генеалогическая связь с поэмами Гомера. Из мифологических систем древнего мира наибольшее и устойчивое внимание Егише Чаренца привлекала греческая мифология. Первым значительным произведением на эту тему является баллада «Край Аид», написанная в 1916 году. Большинство греческих мифов Чаренц знал по эпическим произведениям Гомера «Илиада» и «Одиссея», с которыми он был ранее знаком по книге Николая Куна «Что рассказывали греки и римляне о своих богах и героях». Чаренцовское изображение мифа о подземном мире мертвых (преисподней) вдохновлено ими. Мифопоэтика, идейное содержание и художественная структура баллады восходят к гомеровской традиции.

This article examines the depiction of one of the central myths of Greek mythology − the underworld of the dead − in ballad “The Land of Aid” and its genealogical connection to Homer’s poems. Of the ancient mythological systems, Yeghishe Charents’s greatest and most enduring interest was in Greek mythology. His first significant work on this subject was the ballad “The Land of Aid” written in 1916. Charents knew most of the Greek myths from Homer’s epic works, the Iliad and the Odyssey, which he had previously read through Nikolai Kuhn’s book “What the Greeks and Romans Said about Their Gods and Heroes”. Charents’ depiction of the myth of the underworld of the dead is inspired by them. The ballad’s mythopoetics, ideological content, and artistic structure derive from the Homeric tradition.