Խրախուսանքը որպես անկեղծ կամ կեղծ դրական գնահատման դրսևորում
DOI:
https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2026.17.3.084Բանալի բառեր:
խրախուսանք, դրական գնահատում, խոսքային վարվելակարգ, խոսքային ակտեր, քաղաքավարության սկզբունք, գովեստ,, հաճոյախոսություն, շողոքորթություն, հաղորդակցական վարքագիծ, հաղորդակցական իրավիճակԱմփոփում
Հոդվածը ուսումնասիրում է խրախուսանքը որպես խոսքային վարքագծի և խոսքային վարվելակարգի կարևոր բաղադրիչ՝ դիտարկելով այն որպես անկեղծ կամ կեղծ դրական գնահատման դրսևորում: Հոդվածում վերլուծվում է հաղորդակցության ընթացքում օգտագործվող դրական գնահատականները՝ գովեստը, հաճոյախոսությունը և շողոքորթությունը՝ ցույց տալով դրանց դերը միջանձյա հարաբերությունների ձևավորման և պահպանման գործընթացում: Քննարկվում է խոսքային վարվելակարգի աղդեցությունը հաղորդակցական վարքագծի վրա: Խրախուսական ասույթները միշտ չէ, որ արտահայտում են խոսողի իրական վերաբերմունքը. երբեմն դրանք պայմանավորված են քաղաքավարության կանոններով կամ հաղորդակցական նպատակներով:
Հոդվածում ներկայացվում են խրախուսանքի տարբեր տեսակները, դրանց շարժառիթները և գործառույթները՝ կապված հաղորդակցվողների սոցիալական կարգավիճակի, հարաբերությունների բնույթի և հաղորդակցական իրավիճակի հետ: Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անկեղծ և կեղծ դրական գնահատման հակադրությանը, ինչպես նաև այն հանգամանքին, թե ինչպես կարող են գովաբանությունը և շողոքորթությունը օգտագործվել սոցիալական, քաղաքական կամ կենցաղային հաղորդակցության մեջ: Հետազոտության հիմքում ընկած է նկարագրական մեթոդը:
Խրախուսանքը կարևոր հաղորդակցական միջոց է, որը նպաստում է զրուցակցի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը, շփման բարենպաստ մթնոլորտի ստեղծմանը և խոսքային փոխներգործության արդյունավետությանը:
Ներբեռնումներ
Հղումներ
1.Holmes J. An Introduction to Sociolinguistics. London: Longman, 1992.
2.Lakoff R. The Logic of Politeness, or, Minding Your P's and Q's // Papers from the 9th Regional Meeting, Chicago Linguistic Society. Chicago, 1973, p.292-305
3.Leech G.N. Principles of Pragmatics. London: Longman, 1983.
4.Ter-Minasova S. Language, Linguistics and Life (A view from Russia). M.: Humanita-rian Knowledge, 1996.
5.Арутюнова Н.Д., Падучева E.B. Истоки, проблемы и категории прагматики // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. 16. Лингвистическая прагматика. М.: Прогресс, 1985, с.3-42
Arutyunova N.D., Paducheva E.V. Istoki, problemy i kategorii pragmatiki // Novoe v zarubezhnoi lingvistike. Vyp. 16. Lingvisticheskaya pragmatika. M.: Progress, 1985, s. 3–42.
6.Васильева А.Н. Основы культуры речи. М.: Русский язык, 1990.
Vasil’eva A.N. Osnovy kul’tury rechi. M.: Russkii yazyk, 1990.
7.Вольф Е.М. Функциональная семантика оценки. М.: Наука, 1985.
Vol’f E.M. Funktsional’naya semantika otsenki. M.: Nauka, 1985.
8.Гордон Д., Лакофф Дж. Постулаты речевого общения // Новое в зарубежной лингвистике. Вып. 16. Лингвистическая прагматика.М.: Прогресс, 1985, с.276-302
Gordon D., Lakoff Dzh. Postulaty rechevogo obshcheniya // Novoe v zarubezhnoi lingvistike. Vyp. 16. Lingvisticheskaya pragmatika. M.: Progress, 1985, s. 276–302.
9.Ермакова О.П., Земская Е.А. К построению типологии коммуникативных неудач // Русский язык в его функционировании: Коммуникативно-прагматический аспект. М.:Наука, 1993, с.30-64
Ermakova O.P., Zemskaya E.A. K postroeniyu tipologii kommunikativnykh neudach // Russkii yazyk v ego funktsionirovanii: Kommunikativno-pragmaticheskii aspekt. M.: Nauka, 1993, s. 30–64.
10.Сидорова Е. В. Основы коммуникативной лингвистики. М.: ВКИ, 1986.
Sidorova E.V. Osnovy kommunikativnoi lingvistiki. M.: VKI, 1986.
11.Серебренников Б.А. Социальная дифференциация языка // Общее языко-знание: Формы существования, функции, история языка. М., 1970.
Serebrennikov B.A. Sotsial’naya differentsiatsiya yazyka // Obshchee yazykoznanie: Formy sushchestvovaniya, funktsii, istoriya yazyka. M., 1970.
12.Ступин Л.П., Игнатьев К.С. Современный английский речевой этикет. Л.: ЛГУ, 1980, 142 с.
Stupin L.P., Ignat’ev K.S. Sovremennyi angliiskii rechevoi etiket. L.: LGU, 1980, 142 s.
13.Почепцов Г. Г. Слушатель и его роль в актах речевого общения // Языковое общение: Единицы и регулятивы: Межвуз. сб. науч. трудов. Калинин, КГУ, 1987, 26-38 с.
Pocheptsov G.G. Slushatel’ i ego rol’ v aktakh rechevogo obshcheniya // Yazykovoe obshchenie: Edinitsy i regulyativy: Mezhvuz. sb. nauch. trudov. Kalinin, KGU, 1987, s. 26–38.
14.Формановская Н.И. Вы сказали “Здравствуйте!” (Речевой этикет в нашем общении). М.: Знание, 1989.
Formanovskaya N.I. Vy skazali “Zdravstvuite!” (Rechevoi etiket v nashem obshchenii). M.: Znanie, 1989.
15.Формановская, Н.И. Культура общения и речевой этикет / Н.И. Формановская. М.: Издательство ИКАР, 2004.
Formanovskaya N.I. Kul’tura obshcheniya i rechevoi etiket. M.: Izdatel’stvo IKAR, 2004.
16.Федосюк М.Ю. Семантическая структура высказывания и имплицитная предикация в тексте // Структура и семантика текста. Воронеж:Изд-во Воронеж. ун-та, 1988, с.84-92.
Fedosyuk M.Yu. Semanticheskaya struktura vyskazyvaniya i implitsitnaya predikatsiya v tekste // Struktura i semantika teksta. Voronezh: Izd-vo Voronezh. un-ta, 1988, s. 84–92
17.Шаховский В.И. Эмотивная семантика слова как коммуникативная сущность. Сб.: Коммуникативные аспекты значения.Волгоград: Волгр. пед. ин-т, 1990, с.242-249
Shakhovskii V.I. Emotivnaya semantika slova kak kommunikativnaya sushchnost’ // Kommunikativnye aspekty znacheniya. Volgograd: Volgogr. ped. in-t, 1990, s. 242–249.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 Narine Gasparyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
