«Անցյալ դերբայով հավելադրություններ» կառույցը գրաբարում

Ամփոփում

Հոդվածում գրաբարի երկերից վերցված բազմաթիվ օրինակների միջոցով փորձ է արվել բացահայտելու և դիտարկելու «անցյալ դերբայ+խոնարհված բայաձև» կառույցի ձևաբանական և ոճական կողմերը։ Գրաբարի քերականությունների մեջ այն հաճախ ներկայացվում է բայական հավելադրությունների շարքում, և դա ընդունելի համարելով՝ բայական այս կառույցը հեղինակն անվանել է «անցյալ դերբայով հավելադրություն» (ԱԴՀ): Վերջինս երկանդամ բայական կառույց է՝ կազմված «անցյալ դերբայ + խոնարհված բայաձև» կաղապարով, որը շեշտված արտահայտում է գործողության ընթացայնություն, անընդհատություն, գործածվում է որպես նախադասության մեկ անդամ և իբրև ձևային-ոճական կառույց՝ լայնորեն կիրառված է գրաբար երկերում՝ անկախ հեղինակից ու ժանրից։ «Անցյալ դերբայով հավելադրություն» կառույցը ոճական պաճուճանք և երբեմն ճոխություն է հաղորդում գրաբար տեքստերին։ Եվ հեղինակի կարծիքով, բնագրերը աշխարհաբար թարգմանելիս, որպեսզի ոճական այդ կողմը կորուստ չունենա, առավել նպատակահարմար է պահպանել ԱԴՀ կազմի մեջ եղած բայերը՝ դրանք հնարավորինս համապատասխանեցնելով դիմավոր բայի ժամանակաձևին։