Ե­ՐԻ­ՏԱ­ՍԱՐԴ­ՆԵ­ՐԻ ՔԱ­ՂԱ­ՔԱ­ՑԻ­Ա­ԿԱՆ ԿՐ­ԹՈՒԹՅԱՆ ՎԵ­ՐԱԻ­ՄԱՍ­ՏԱ­ՎՈ­ՐՈՒ­ՄԸ ՀԵՏ­ՊԱ­ՏԵ­ՐԱԶՄՅԱՆ ՀԱՅԱՍ­ՏԱ­ՆՈՒՄ

Ամփոփում

Հե­տա­զո­տու­թյան նպա­տակն է քն­նել Հա­յաս­տա­նում քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թա­կան ծրագ­րե­րի բա­րե­լավ­ման ո­ւղ­ղու­թյուն­նե­րը։ Այս հոդ­վա­ծը փորձ է ներդ­րում ու­նե­նա­լու ե­րի­տա­սարդ­նե­րի քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյան բա­րե­լավ­ման ո­ւղ­ղու­թյուն­նե­րի գի­տա­կան վե­րաի­մաս­տա­վոր­ման գոր­ծըն­թա­ցում՝ հաշ­վի առ­նե­լով հետ­պա­տե­րազ­մյան հա­սա­րա­կու­թյուն­նե­րին բնո­րոշ ա­ռանձ­նա­հատ­կու­թյուն­նե­րը։ Հա­յաս­տա­նում քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյան վե­րաի­մաս­տա­վո­րու­մը պայ­մա­նա­վոր­ված է պա­տե­րազ­մից ու հա­մա­վա­րա­կից հե­տո հա­սա­րա­կա­կան վե­րա­փո­խում­նե­րով։ Այս ու­սում­նա­սի­րու­թյու­նը ցույց է տա­լիս, որ քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյու­նը պետք է դուրս գա մի­այն գի­տե­լի­քի փո­խանց­ման շր­ջա­նա­կից և դառ­նա ի­նք­նու­թյան, ի­մաս­տի, ար­ժե­քային կողմ­նո­րո­շում­նե­րի ձևա­վոր­ման ու ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ներգ­րավ­վա­ծու­թյան հար­թակ։ Հե­տա­զո­տու­թյան ար­դյունք­նե­րը վկա­յում են, որ մաս­նակ­ցու­թյան օ­րի­նա­չա­փու­թյուն­նե­րը մնում են ան­հա­վա­սար․ ա­ռա­վել ակ­տիվ են քա­ղա­քաբ­նակ աղ­ջիկ­նե­րը, ի­նչ­պես պա­տե­րազ­մից ա­ռաջ, այն­պես էլ հետ­պա­տե­րազ­մյան շր­ջա­նում։ Սա ը­նդ­գծում է նե­րառ­ման տար­բե­րակ­ված ռազ­մա­վա­րու­թյուն­նե­րի մշակ­ման ան­հրա­ժեշ­տու­թյու­նը հատ­կա­պես գյու­ղա­կան ե­րի­տա­սարդ­նե­րի հա­մար։ Մե­թո­դա­բա­նա­կան տե­սան­կյու­նից ա­ռա­վել ար­դյու­նա­վետ են փոխ­գոր­ծուն ու պրոբ­լե­մային ու­սուց­ման ձևե­րը։ Դա­սա­վան­դող­նե­րը հան­դես են գա­լիս որ­պես օ­րի­նա­կե­լի դե­րա­կա­տար­ներ, ո­ւս­տի նրանց ը­նտ­րու­թյունն ու մե­թո­դա­կան պատ­րաստ­վա­ծու­թյու­նը կար­ևոր նշա­նա­կու­թյուն ու­նեն։ Քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյու­նը պետք է ամ­րապն­դի ե­րի­տա­սարդ­նե­րի ու հա­մայն­քի կա­պե­րը՝ խթա­նե­լով հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյու­նը տե­ղա­կան կա­ռույց­նե­րի հետ և ա­պա­հո­վե­լով ծրագ­րե­րի շա­րու­նա­կա­կա­նու­թյու­նը։ Միև­նույն ժա­մա­նակ առ­կա են մար­տահ­րա­վեր­ներ՝ ֆի­նան­սա­կան կա­յու­նու­թյան ու քա­ղա­քա­ցի­ա­կան ակ­տի­վու­թյու­նը զբաղ­վա­ծու­թյան դաշ­տի հետ նույ­նաց­նե­լու հա­կում­նե­րի տես­քով։ Ու­սում­նա­սի­րու­թյու­նը եզ­րա­կաց­նում է, որ քա­ղա­քա­ցի­ա­կան հա­սա­րա­կու­թյան կա­ռույց­նե­րի ու պե­տու­թյան հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թյան խո­րա­ցու­մը, ի­նչ­պես նաև նո­րա­րա­րա­կան ա­ջակց­ման մե­խա­նիզմ­նե­րի ներ­դրու­մը կար­ևոր պայ­ման­ներ են քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյան ար­դյու­նա­վե­տու­թյան ու շա­րու­նա­կա­կա­նու­թյան հա­մար։  Նո­րա­գույն տեխ­նո­լո­գի­ա­նե­րը դար­ձել են ժա­մա­նա­կա­կից քա­ղա­քա­ցի­ա­կա­նու­թյան ա­ռանց­քը՝ ազ­դե­լով տե­ղե­կաց­վա­ծու­թյան, քա­ղա­քա­կան մաս­նակ­ցու­թյան ու սո­ցի­ա­լա­կան փոխ­հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի վրա։ Հետ­ևա­բար քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կրթու­թյան նպա­տա­կադր­ման և մե­թո­դա­բա­նա­կան կար­ևոր ո­ւղ­ղու­թյուն պետք է դառ­նա քա­ղա­քա­ցի­ա­կան կր­թու­թյան ու տեխ­նո­լո­գի­ա­նե­րի քն­նա­դա­տա­կան ը­մբռն­ման հա­մադ­րու­մը՝ ը­նդ­գր­կե­լով մե­դի­ագ­րա­գի­տու­թյան ու մե­դի­ա բո­վան­դա­կու­թյուն ստեղ­ծե­լու հմ­տու­թյուն­նե­րի զար­գա­ցու­մը։