Эрзурумский филиал Тешкилат-и Махсуса
DOI:
https://doi.org/10.46991/hc.2025.22.1.089Ключевые слова:
Первая мировая война, Кавказский фронт, Бехаеддин Шакир, Особая организацияАннотация
Во время Первой мировой войны российско-турецкая граница, также известная как Кавказский фронт или Восточный фронт, простиралась от Черного моря до северных регионов Ирана. Оборона этого фронта была поручена Османской Третьей армии под командованием Махмуда Камиля Паши. Османская империя имела стратегический интерес к Кавказскому региону, стремясь поддерживать влияние в этой области, если российская власть установится там. Кроме того, они стремились использовать Независимый Северный Кавказ в качестве барьера в случае изменения геополитической ситуации.
Для достижения этих целей между августом и октябрем 1914 года были сформированы полки, поддерживающие Османскую армию, вдоль российско-турецкой границы. Их координировал стамбульский центр организации Тешкилат-и Махсуса. В стратегически важных местах - Эрзуруме, Ване и Трабзоне - были открыты три штаба.
Подобное стратегическое планирование свидетельствует об усилиях Османской империи установить контроль над Кавказским регионом и подготовиться к потенциальным конфликтам и изменениям в динамике власти во время Первой мировой войны.
В рамках статьи нами была сделана попытка исследовать недавние публикации, касающиеся организации, известной как Тешкилат-и Махсуса, которая приобрела значительное влияние. Мы стремились пролить свет на деятельность Эрзурумского отделения, опираясь на ключевые детали из мемуаров Арифа Джемиля (Денкера) и Эбулхиндили Джафер бея.
Библиографические ссылки
Atnur, I. E, [2016], Yeşil Ordu Müfrezesi Kumandanı Ebulhindili Cafer Bey'in Sivas, Tokat ve Yozgat İsyanları Esnasmdaki Faaliyet ve Gozlemleri, Çayeli'nden Erzrum'a Yrd. Doç. Dr. Cemil Kutlu, Armağan Kitabı, Ed. Selami Kılıç, Erzrum, 2016. ss. 249-264.
Atnur, İ., E., [2014], Ebulhindili Cafer Bey'in Kaleminden Teşkilat-ı Mahsusa'nın Türkiye'nin Doğusunda Yapılanması ve I. Dünya Savaşı Günlerindeki Faaliyetleri, 691-709, Ebulhindili Cafer Bey'in Kaleminden Teşkilat-ı Mahsusa'nın Türkiye'nin Doğusunda Yapılanması ve I. Dünya Savaşı Günlerindeki Faaliyetleri, 691-709, 100. Yılında Birinci Dünya Savaşı Uluslararası Sempozyumu, 03-05 Kasım, Budapeşte/ Macaristan, ss. 691-708.
Bilgin, M., [2017], Teşkilât-ı Mahsusa’nın Kafkasya Misyonu ve Operasyonları, İstanbul, 616 էջ։
Cemil, Â, [1997], Birinci Dünyâ Savaşı’nda Teşkilât-ı Mahsusa, Birinci baskı, İst. 1997, 409 s.
Dadrian, V. N., [2004], Ermeni Soykırımında Kurumsal Roller, çev. Attila Tuygan, Istanbul, 334 էջ։
Keleşyılmaz, V., 2000, Kafkas Harekatının Perde Arkası, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 11.11, İstanbul, ss. 277-304.
Levent Z., [2019], Teşkilat-ı Mahsusa’dan Kuva-yı Milliye’ye Gayrinizami Harp [1913-1922], Doktora tezi, Ankara, 474 s.
Levent, Z., [2019], Teşkilat-ı Mahsusa’dan Kuva-yı Mıllıye’ye Gayrınızamı Harp [1913-1922], Doktora tezi, Ankara, 474 էջ։
Özel, O., [2020], The Role of Teşkilat-ı Mahsusa [Special Organization] in the Armenian Genocide, Christin Pschichholz [ed.]․ The First World War as a Caesura? Demographic Concepts, Population Policy, and Genocide in the Late Ottoman, Russian, and Habsburg Spheres [Gewaltpolitik und Menschenrechte [GM], Band 3, pp. 85-108.
Safi, P., [2006], The Ottoman Special Organization-Teşkilat-ı Mahsusa: A Historical Assessment with Particular Reference to its Operations Against British Occupied Egypt [1914-1916], a Master’s Thesis.
Safi, P., [2012], The Ottoman Special Organization -Teşkilât-ı Mahsusa: An Inquiry into its Operational and Administrative Characteristics, Unpublished PhD dissertation, Bilkent Üniversitesi, Ankara, 346 p.
Safi, P., [2023], Milli İstihbarat Teşkilatı 1826-2023, İlk Defa Yayımlanan MİT Arşiv Belgeleriyle, İstanbul, 528 p.
Safi, P., [2023], Milli İstihbarat Teşkilatı 1826-2023, İlk Defa Yayımlanan MİT Arşiv Belgeleriyle, İst.
Sanders, L. v. [1927], Five Years in Turkey, Naval Institute, 327 p.
Stanford Shaw, [2014], Birinci Dünya Savaşında Osmanlı İmparatorluğu Savaşa Giriş, Ankara.
Stoddart, Ph., [1963], The Ottoman Government, and the Arabs, 1911 to 1918: A Preliminary Study of the Teskildt-i Mahsusa, Ph.D. dissertation, University of Michigan, 245 p.
Taner, A․, [2019] When Was the Decision to Annihilate the Armenians Taken?, Journal of Genocide Research, 21:4, 457-480, DOI: 10.1080/14623528.2019.1630893։
Teşkilat-ı Mahsusa, Philip H. Stodard, Arba Yayınları, Çev: Tansel Demirel, 1993, İstanbul, 204 p.
Tetik, A. Ata, F., [2023], Hüsameddin Ertürk, Millî Mücadele Senelerinde Teşkilat-ı Mahsusa, Konya, 500 p.
Tetik, A., [2014], Teşkilat-ı Mahsusa [Umûr-ı Şarkiyye Dairesi] Tarihi, Cilt I, 1914–1916, İstanbul, 500 p.
Tetik, A., [2021], Teşkilat-ı Mahsusa [Umûr-ı Şarkiyye Dairesi] Tarihi, Cilt III–I: 1918, İstanbul, 463 p.
Yüksel, Ç., [2020], Teşkilat-ı Mahsusa ve Birinci Dünya Savaşı’ndaki Faaliyetleri, Ankara, 292 p.
Korsun, N., [1937], Sarykamyshskaya operatsiya na Kavkazskom fronte Mirovoy Voyny v 1914- 1915 Godu, Moskva, 161, [3] s., 5 otd. l. skhem., kart. ; 23kh15 sm.:
Avagyan, A․, [2011], Hyusiskovkasyan k’aghak’akan vtarandiut’yuny T’urk’iayi artak’in k’aghak’akanut’yan hamatek’stum [1920-1971 t’t’․], Yerevan, 344 ej.
G.K.V․ [Grigor vardapet Kerkeryan], [1965], «T’eshk’ilat’i mahsuse», «Yusaber», bats’arrik t’iw, nuiruats ap¬rilean Yegherrni yisnameakin, 1915-1965, Gahire, ej 5-35:
M․ Ali, «I՛nch’pes kazmakerpuyets’aw 1915-i dawadrut’iwny, T’eshk’ilat’y makhsuse, «It’t’ihatakani my yushery irents’ gaghtni kazmakerput’ean masin», «Yarraj», 1933-1934 t’t’․
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Vera Sahakyan

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-ShareAlike» («Атрибуция — Некоммерческое использование — На тех же условиях») 4.0 Всемирная.