Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելիս քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնասի պատճառման իրավաչափության պայմանները
DOI-:
https://doi.org/10.46991/BYSU.C/2025.16.1.074Բանալի բառեր-:
քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանք, իրավաչափության պայման, իրավաչափ վնաս, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող անձ, հանձնարարության սահմաններ, վնաս պատճառելու հետ չկապված միջոցներ, վնասի պատճառման սահամններԱմփոփում
Քրեական պատասխանատվությունը բացառող ցանկացած հանգամանքի կիրառելիությունը փաստելու համար պետք է հաստատել այդ հանգամանքի իրավաչափության պայմանների առկայությունը։ Սույն հոդվածում մենք հետազոտման առարկա ենք դարձրել մեր կողմից առաջարկված, «Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելիս քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը» վերտառությունը կրող քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները։
Քրեական պատասխանատվությունը բացառող այս հանգամանքի առաջարկվող բովանդակության հետազոտման արդյունքում առանձնացվել են այդ հանգամանքի իրավաչափության հեևյալ պայմանները, որոնց էությունն էլ հոդվածում առանձին մանրամասն հետազոտման է ենթարկվել.
- քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պետք է պատճառվի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելիս,
- վնասը պետք է պատճառվի օրենքով սահմանված կարգով օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող անձի կողմից,
- վնասը պետք է պատճառվի հանցագործությունը կանխելուն, բացահայտելուն կամ ապացույցներ ձեռք բերելուն աջակցելու նպատակով տրված հանձնարարության սահմաններում,
- պետք է բացակայեն այդ նպատակին հասնելու համար վնաս պատճառելու հետ չկապված միջոցները,
- պետք է պահպանված լինեն օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելիս իրավաչափ վնասի պատճառման սահմանները։
Թվարկված բոլոր պայմանների միաժամանակյա առկայության պարագայում միայն կարելի է հաստատել քրեական պատասխանատվությունը բացառող քննարկվող հանգամանքի առկայությունը։
Իրականացված հետազոտության արդյունքներով հոդվածում ներկայացվել են գիտագործնական արժեք ունեցող մի շարք առաջարկներ։
Հղումներ
Դանիելյան, Գ. Իրավունքի չարաշահումը, Բանբեր Երևանի համալսարանի. Իրա¬վա¬գի¬տու-թյուն, թիվ 2, 3-21, 2021, https://doi.org/10.46991/BYSU:C/2021.12.2.003, (G. Danielyan, Iravunki charashahumy, Banber Yerevani hamalsarani. Iravagitutyun, tiv 2, 3-21, 2021).
Եվրոպական դատարանի Case of Hornsby v Greece, judgment, 27.09.1976 վճիռ:
Եվրոպական դատարանի Zemmour v France (dec), no. 63539/19, 20/12/22,
Եվրոպական դատարանի Zhablyanov v. Bulgaria, no 36658/18, 20/12/22 վճիռներ և այլն։
Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի` «Արդարադատության արդյունավետության բարձրացմանն ու կատարելագործմանն ուղղված քաղաքացիական դատավարության սկզբունքների» 28.02.1984 թ. թիվ 84(5) հանձնարարական, (Evropayi khorhrdi nakhararneri komitei ):
Թորոսյան, Գ., Թորոսյան, Ս. Իրավունքի չարաշահում, Եր., «Հայրապետ» հրատ., 2019թ., էջեր 338-339 (G. Torosyan, S. Torosyan, iravunki charashahum, Erevan, Hajrapet, 2019):
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, ընդունվել է 06.12.2015 թ., ՀՀՊՏ 2015.12.21/Հատուկ թողարկում, հոդ. 1118: (Hayastani Hanrapetutyan Sahmanadrutyun, yndunvel e 06.12.2015 թ., ՀՀՊՏ 2015.12.21/hatuk togharkum, hodvats. 1118),
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրք, ընդունվել է 2018 թ․փետրվարի 9-ին, ՀՀՊՏ 2018.03.05/16(1374), հոդված 1, 2․1 մաս: (Hayastani Hanrapetutyan qaghaqaciakan datavarutyan orensgirq, hodvats 1, 2․1 mas).
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 16.12.2020 թվականի թիվ ԵԴ/16359/02/18 որոշում: (HH vchrabek datarani 16.12.2020 tvakani tiv ED/16359/02/18 voroshum).
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/ 1397/02/11 քաղաքացիական գործով 08.10.2020 թ. որոշում, ՍԴ3/0572/02/20 քաղաքացիական (սնանկության) գործով 09 հոկտեմբերի 2024թ. Որոշում: (HH vchrabek datarani tiv EKD/1397/02/11 kaghaktsiakan gortsov 08.10.2020 t. voroshum, SD3/0572/02/20 (snankutyan) gortsov 09 hoktemberi 2024 t. voroshum).
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության դասագիրք (Վ. Հովհաննիսյանի, Ս. Մեղրյանի խմբագրությամբ)։ Եր.։ «Հայրապետ» հրատ., 2022, 372-376 էջեր: (HH khaghakaciakan datavarutyan dasagirq (V. Hovhannisyan-i, S. Meghryan-i khmbagrutyamb). Yer.: "Hayrapet" hrat., 2022, ejer 372-376).
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիա, ընդունվել է 04.11.1950 թ., ՀՀՊՏ 2002.06.05/17(192), հոդ. 367: (Mardu iravunqneri ev himnarar azatutyunneri pashtpanutyan masin evropakan konvencia, yndunvel e 04.11.1950, ՀՀՊՏ 2002.06.05/17(192), hodvats 367).
Քաղաքացիական գործ թիվ ՍԴ3/0572/02/20 2024թ. 09 հոկտեմբերի 2024 թ.: (Kaghakaciakan gorts tiv SND ՍԴ3/0572/02/20).
Abuse in issuing speculative proceedings https://www.mills-reeve.com/publications/issuing-claim-forms-can-involve-abuse-of-process/ 16.12.2024:
http://wbus.westlaw.co.uk/parts/3pd.shtml15.01.2025:
http://www.parliament.am/draft_docs8/K-902_himnavorum.pdf 15.01.2025:
http://www.parliament.am/draft_docs8/K-902_himnavorum.pdf 16.12.2024:
https://lawinfo.ru/releases/675/arbitraznyi-i-grazdanskii-process-7-2024 16.12.2024։
https://vlex.co.uk/vid/vtb-bank-pjsc-v-878682693։ 08.02.2025:
https://www.riigiteataja.ee/en/eli/522022023001/consolide 02.02.2025։
Старицын, А. Ю. О злоупотреблении правом в гражданском процессе, https://lawinfo.ru/releases/675/arbitraznyi-i-grazdanskii-process-7-2024 16.12.2024 (Staritsin, A. Yu. O zloupotreblenii pravom v grazhdanskom protsesse).
Юдин, А.В. Злоупотребление процессуальными правами в гражданском судопроизводстве, Диссертация на соискание ученой степени доктора юридических наук. Санкт-Петербургский государственный университет. СПб.: 2009, 368 էջ: (Yudin, A.V. Zloupotreblenie protsessualnymi pravami v grazhdanskom sudoproizvodstve, Dissertatsiya na soiskanie uchenoy stepeni doktora yuridicheskikh nauk. Sankt-Peterburgskiy gosudarstvennyy universitet. SPb.: 2009, 368 ej).
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Геворг Барсегян
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
