Իրավաչափ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների տարանջատումը հանցագործության պրովոկացիայից. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի չափանիշները
DOI-:
https://doi.org/10.46991/BYSU.C/2024.15.2.006Բանալի բառեր-:
օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում, օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրավաչափություն, հանցագործության պրովոկացիա, ոստիկանական ծուղակ, իրավաչափ պրովոկացիա, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիա, քրեական օրենսգիրքԱմփոփում
Հոդվածը նպատակ է հետապնդում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից մշակված չափանիշների մանրամասն ոսումնասիրման և համակարգված ներկայացման արդյունքում հանցագործության պրովոկացիայի քրեականացման հիմնավոր առաջարկ ներկայացնելու՝ հաշվի առնելով հանցագործության իրավաչափ պրովակացիայի գաղափարը և դրա առանձնահատկությունները։
Դրված նպատակին հասնելու համար հոդվածում վերլուծվել են օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքում ստացված տվյալների իրավաչափության և օրինականության վիճարկման հարցերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացված դիմումների քննության արդյունքներով Դատարանի ձևակերպած չափանիշները, որոնք հնարավորություն են տալիս իրավաչափ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները տարանջատելու հանցագործության պրովոկացիայից։ Այդ չափանիշների բովանդակության հաշվառմամբ՝ դրանք պայմանականորեն դասակարգվել են որոշակի խմբերի։
Հոդվածում իրականացված հետազոտության արդյունքում առաջարկվել է այլ պետությունների և միջազգային հաջողված փորձի հաշվառմամբ համապարփակ քրեականացման ենթարկել հանցագործության պրովոկացիան։ Միևնույն ժամանակ, արժևորելով իրավաչափ պրովոկացիան՝ առաջարկվել է ամրագրել քրեաիրավական նորմ, որով այն կհամարվի քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանք։
Հղումներ
1. McKERR v. the United Kingdom, decision, § 134, 4 May 2001, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-
59451
2. Ağdaş v. Turkey, § 102, 27 July 2004, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-61941
3. Habran and Dalem v. Belgium, § 96, 17 January 2017, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-170633
4. Schatschaschwili v. Germany, §§ 100-101, 15 December 2015,
https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-159566
5. Mirilashvili v. Russia, § 165, 11 December 2008, https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-90099
6. Ibrahim and Others v. the United Kingdom, § 252, 13 September 2016,
https://hudoc.echr.coe.int/?i=001-166680
7. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10), 2
october 2012, point 106. https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289
8. Case of Teixeira de Castro v. Portugal, 9 June 1998, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58193
9. Case of Shannon v. the United Kingdom , (Application no. 6563/03), 4 October 2005,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364 ,
10. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010, §42,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589 ,
11. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §86
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641
12. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §134.
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692
13. Case of Matanović v. Croatia. (Application no. 2742/12), 04 April 2017, §142,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-172466
14. Case of Constantin and Stoian v. Romania nos. 23782/06 and 46629/06, 29 September 2009, §
55, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-94406 ,
15. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589
16. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005.
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673
17. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10). 2
October 2012, §91. https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289
18. Case of Shannon v. the United Kingdom, (Application no. 6563/03), 4 October 2005,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364
19. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06), 4 November 2010,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589
20. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06). 4 November 2010, §69
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589
21. Case of Volkov and Adamskiy v. Russia, (Applications nos. 7614/09 and 30863/10). 26 March
2015, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-152988 ,
22. Decision of Mills v. Ireland, (Application no. 50468/16), 10 October 2017,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178562
23. Case of Volkov and Adamskiy v. Russia, (Applications nos. 7614/09 and 30863/10). 26 March
2015, § 40-45, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-152988
24. Decision of Mills v. Ireland, (Application no. 50468/16), 10 October 2017, §25․
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178562
25. Case of Nosko and Nefedov v. Russia. (Applications nos. 5753/09 and 11789/10). 30 October
2014, §68, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147441
26. Case of Ramanauskas v. Lithuania, (Application no. 74420/01), 5 February 2008,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-84935
27. Case of Malininas v. Lithuania. (Application No.10071/04). 1 July 2008. §37
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223
28. Case of Malininas v. Lithuania. (Application No.10071/04). 1 July 2008. §37
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223.
29. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §67.
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673
30. Case of Grba v. Croatia, (Application no. 47074/12), 23 November 2017, §§99-101
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-178699
31. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §89-90
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641
32. Case of Furcht v. Germany (Application no. 54648/09, 23 October 2014, §§58-59
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147329
33. Case of Malininas v. Lithuania (Application no. 10071/04), 1 July 2008, §§123-124
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223
34. Case of Papyan v. Armenia (Application no. 53166/10), 21 December 2021, §§ 80, 88
35. Case of Milinienė v. Lithuania (Application no. 74355/01), 24 June 2008, § 38,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87142
36. Case of Lalas v. Lithuania (Application no. 13109/04), 1 March 2011, § 45,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-103690
37. Case of Scholer v. Germany, (Application no. 14212/10), 18 December 2014, §§ 89-90
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-148641
38. Case of Ciprian Vlăduț and Ioan Florin Pop v. Romania (Application
nos. 43490/07 and 44304/07), 16 July 2015, §§ 86-87, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-
156066
39. Case of Malininas v. Lithuania (Application no. 10071/04), 1 July 2008, §§ 37,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-87223 ,
40. Case of Furcht v. Germany (Application no. 54648/09), 23 October 2014, §§ 58-59,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-147329
41. Case of Veselov and others v. Russia, (applications nos. 23200/10, 24009/07 and 556/10)․ 2
october 2012, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113289
42. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §46–47
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673 ,
43. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §135.
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692
44. Case of Vanyan v. Russia. (Application No.53203/99). 15 December 2005. §69-70
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-71673 ,
45. Case of Khudobin v. Russia. (Application no. 59696/00). 26 October 2006. §133-135.
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-77692
46. Case of Ramanauskas v. Lithuania, (Application no. 74420/01). 5 February 2008, §71–72,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-84935
47. Case of Shannon v. the United Kingdom , (Application no. 6563/03). 4 October 2005,
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70364
48. Case of Bannikova v. Russia, (Application no. 18757/06). 4 November 2010, §63–64
https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-101589
49. Радачинский С.Н. Провокация преступления как комплексный институт уголовного права:
проблемы теории и практики: автореф. дис. ... д-ра юрид. наук. Н. Новгород, 2011.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Բանբեր Երևանի համալսարանի
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
