Նեոմիֆ և ապամոնտաժում. կուռտուազ նարատիվը և դրա վերափոխումը Ջոն Ափդայքի «Բրազիլիա» վեպում

Հեղինակներ

DOI-:

https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2025.16.3.035

Բանալի բառեր-:

Ափդայք, մոգական ռեալիզմ, Տրիստան և Իզոլդա, պոստմոդեռնիզմ, ծես, առասպել

Ամփոփում

Ջոն Ափդայքի «Բրազիլիա» (1994) վեպը դիտարկվում է որպես պոստմոդեռնիստական կերպափոխում Տրիստանի և Իզոլդայի մասին առասպելի՝ մոգական ռեալիզմի և հետգաղութային դիսկուրսի տեսանկյունից։ Հիպոթեզն այն է, որ Ափդայքը ոչ թե վերարտադրում է ավանդական նարատիվը, այլ ապամոնտաժում է այն՝ փոխակերպելով կուռտուազ սիրո մոտիվը հասարակական նորմերին, ռասայական և գենդերային հիերարխիային ընդդիմանալու ձևաչափի։ Հոդվածի նպատակը վերլուծելն է՝ ինչպես է վեպում վերաշերտավորվում առասպելի միֆոպոետիկ կառուցվածքը՝ արքետիպերի, սրբազան առարկաների, ծիսակարգի և սահմանագծային տարածքի վերիմաստավորման միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անունների խորհրդանշաբանությանը, մարմնավորման և նախաձեռնումի մոտիվներին, ինչպես նաև միջնադարյան բարոյագիտության փոխարինմանը ինքնության ժամանակակից խնդիրներով։ Մեթոդաբանությունը ներառում է հերմենևտիկ, կառուցվածաբան և հետգաղութային մոտեցումներ՝ համադրով միֆաբանական և գրական սեմիոտիկայի գործիքակազմով։ Աշխատությունը հանգում է այն եզրակացության, որ «Բրազիլիան» հանդես է գալիս որպես նեոմիֆ՝ փիլիսոփայական առակ այն սահմանների մասին, որտեղ մարդկայինը միաձուլվում է հրաշքին։ Ափդայքն իր հիբրիդային և փոխակերպվող պոետիկայով վերաիմաստավորում է սերը, ճակատագիրը և հերոսությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է առասպելը վերափոխվում ժամանակակից մշակութային և պատմական համատեքստում։

Հեղինակի կենսագրությունը

  • Նատալիյա Գոնչար-Խանջյան, Երևանի պետական համալսարան

    Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոց

    Արտասահմանյան գրականության ամբիոնի դոցենտ

    Երևանի պետական  համալսարան

Հղումներ

Annales Cambriae. Edited by John Williams. (2008). Longman, Green, Longman, and Roberts. – 231 p. [Electronic resource]. Available at: https://archive.org/details/annalescambriae00willgoog

Bédier Joseph. (191-?). Le roman de Tristan et Iseut. Paris: H. Piazza. [Electronic resource]. Available at: https://archive.org/details/leromandetristan00bduoft/page/22/mode/2up

France Marie de. (2013). The Lays of Marie de France / Translated by David R. Slavitt. – Edmonton: AU Press, Athabasca University. – 160 p. [Electronic resource]. Available at: https://www.aupress.ca/app/uploads/120228_99Z_Slavitt_2013 The_Lays_of_Marie_de_France.pdf

Gurevich A.Ya. (1984). Kategorii Srednevekovoi kultury. M.: Iskusstvo. – 258 s. (in Russian).

Malinovskaya Natalya. (2014). Tema s variatsiyami. M.: Tsentr knigi Rudomino. – 528 s.: ill (in Russian).

Malory Tomas. (1998). Le Morte d’Arthur. King Arthur and of his Noble Knights of the Round Table in Two Vols. Volume 1. [Electronic resource]. Available at: https://www.gutenberg.org/cache/epub/1251/pg1251-images.html

Malory Tomas. (1998). Le Morte d’Arthur. King Arthur and of his Noble Knights of the Round Table in Two Vols.Volume 2. [Electronic resource]. Available at: https://www.gutenberg.org/cache/epub/1252/pg1252-images.html

Updike John. (1994). Brazil. Ballantine Books. [Electronic resource]. Available at: https://archive.org/details/»Brazil»noveljohnu0000unse/page/290/mode/2up

Vinaver E. (1925). Etudes sur le Tristan en prose. Paris: Champion. – 120 p.

Ներբեռնումներ

Հրատարակվել է

2025-11-06

Թողարկում

Բաժին

Գրականագիտություն

Ինչպես մեջբերել

Գոնչար-Խանջյան Ն. (2025). Նեոմիֆ և ապամոնտաժում. կուռտուազ նարատիվը և դրա վերափոխումը Ջոն Ափդայքի «Բրազիլիա» վեպում. ԲԱՆԲԵՐ ԵՐԵՎԱՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ. ԲԱՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆ, 16(3 (48), 35-47. https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2025.16.3.035

Նույն հեղինակ(ներ)ի ամենաշատ կարդացվող հոդվածները