Հեղինակի մտադրությունը և ընթերցողի մեկնաբանությունը․ ինտեգրացված մեթոդաբանական մոտեցում
DOI-:
https://doi.org/10.46991/BYSU.B/2025.16.3.063Բանալի բառեր-:
հեղինակ, ընթերցող, ճանաչողություն, գեղագիտություն, հերմենևտիկա, ոճաբանությունԱմփոփում
Սույն հոդվածի հետազոտական նպատակը գրական տեքստի վերլուծական մեթոդաբանությունների, ինչպես նաև հեղինակային մտադրության և ընթերցողական մեկնաբանման եղանակների ուսումնասիրությունն է։ Հոդվածում ներկայացված հիմնական մոտեցումները կենտրոնացված են տեքստի ճանաչողական-ոճաբանական վերլուծության և հերմենևտիկ մեկնաբանման շուրջ՝ ընթերցողի ընկալման առանձնահատկությունների քննության շեշտադրմամբ։ Ջեկ Լոնդոնի «Սպիտակ ժանիք» վեպից դուրսբերված փոխաբերությունների հետազոտությունը և դրանց համեմատական վերլուծությունը հայերեն թարգմանությունից առանձնացված համարժեքների հետ փաստում են, որ ճանաչողական-ոճաբանական, իմաստաբանական և հերմենևտիկ մեթոդների ինտեգրումը գրական տեքստի թննության գործընթացում նպաստում է հեղինակային մտադրության պարզաբանման և դրա համապատասխան մենկնաբանության ձևավորմանը։ Այս թեզի կիրառությունը կարող է հնարավոր լուծում ապահովել տեքստերի գեղագիտական նշանակության գնահատման և սահմանման համար։
Հղումներ
Լոնդոն Ջ․ (2017) Սպիտակ ժանիք (թարգմ․՝ Վ․ Միքայելյան), Երևան, Էդիթ-պրինտ (London J. (2017). Spitak Zhanik, Yerevan: Edit Print (in Armenian, trans. by V. Mikayelyan)
Մադոյան Գ․ (2015) Հեղինակի մտադրությունը որպես տեքստաբանական քննության առարկա․/ Գ․ Մադոյան / ատենախոսություն, Երևանի պետական համալսարան (Madoyan G, (2015). Heginaki mtadrutyuny vorpes tekstabanakan qnnutyan ararka (Author’s Intention as an Object of Textological Study). Ph.D. dissertation, Yerevan State University (in Armenian)
Barthes R. (1977). Image, Music, Text, USA: Hill and Wang, pp. 52-148.
Bleich D. (1978). Subjective Criticism, US: The John Hopkins University Press, pp. 146–153.
Culpeper J. (2009). Reflections on a Cognitive Stylistic Approach to Characterization. In Brône G., Vandaele J. (eds.) (2009), Cognitive Poetics, Goals, Gains and Gaps), Berlin-New York, Mouton de Gruyter, pp. 125-161, < doi.org/10.1515/9783110213379.1.125> Accessed: May 24, 2025
Eco U. (1992). Interpretation and History. In Collini S. (ed.) (1992), Interpretation and Overinterpretation Umberto Eco with Richard Rorty, Jonathan Culler, Christiner Brooke-Rose. UK: Cambridge University Press, pp. 23-44.
Eco U. (1992). Overinterpreting things. In Collini S. (ed.) (1992), Interpretation and Overinterpretation Umberto Eco with Richard Rorty, Jonathan Culler, Christiner Brooke-Rose. UK: Cambridge University Press, pp. 45-66.
Eco U. (1992). Between Author and Text. In Collini S. (ed.) (1992), Interpretation and Overinterpretation Umberto Eco with Richard Rorty, Jonathan Culler, Christiner Brooke-Rose. UK: Cambridge University Press. pp. 67-88.
Fauconnier G. (2007). Mental Spaces. In Geerarts D. Cuyckens H. (eds.) (2007), The Oxford Handbook of Cognitive Linguistics. UK: Oxford University Press, pp. 351-360.
Fauconnier G., Turner M. (2002). The Way We Think. Conceptual Blending and Mind’s Hidden Complexities, New York: Basic Books, pp. 44-47.
Fish S. (1970). Literature in the Reader: Affective Stylistics. In New Literary History. US: John Hopkins University Press. <https://doi.org/10.2307/468593> Accessed: May 24, 2025, pp. 130-135
Freud S. (1959). Creative Writers and Day-Dreaming. In Strachey J. (ed.) (1959), Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, the Hogarth Press, Vol. 9, pp. 145-150.
Gasparyan S. (2006). On Objectivity in Understanding Verbal Art. In La Conscenza della liltteratura. The Knowledge of Literature, Italy: Bergamo University Press, Vol. V, pp. 17-45.
Gasparyan S. (2019). A Methodological Mechanism for Applying the Hermeneutical Approach. In Armenian Folia Anglistika. International Journal of English Studies. Yerevan: Yerevan State University Press <https://doi.org/10.46991/AFA/2019.15.1.009> Accessed: May 24, 2025
Ghazala H. (2011). Cognitive Stylistics and the Translator, London: Sayab Books, pp. 31-71.
Grady J. (2007). Metaphor. In Geerarts D., Cuyckens H, (ed.) (2007), The Oxford Handbook of Cognitive Linguistics. UK: Oxford University Press, pp. 190-195.
Holland N. (2009). Literature and the Brain, Florida: the PsyArt Foundation, pp. 40-321.
Johnson M. (2006). Mind Incarnate: From Dewey to Damasio. In Daedalus. US: MIT Press, Vol. 135, 533-545, < https://doi.org/10.1007/BF00974984> Accessed: May 24, 2025
Kant E. (1929). Critique of Pure Reason, trans. by Smith N. K., UK: MacMillan, pp. 152-160,
Lancashire I. (2007). Cognitive Stylistics and Literary Imagination, Canada: University of Toronto, pp. 27-35.
Langacker R. (2008). Cognitive Grammar. A Basic Introduction. Oxford: Oxford University Press, pp. 74-75.
Leibniz G. (2008). Theodicy: A Defense of Theism. In Pojman L. (ed.) (2008), Philosophy of Religion: an Anthology. Belmont: Thomson/Wadsworth, pp. 152-158.
London J. (1906). White Fang, New York: the MacMillan Company, pp. 5-79
Piaget J, (1936). La naissance de l’intelligence chez l’enfant. Switzerland: Delachaux et Niestlé.
Poole R. (1972). Towards Deep Subjectivity, New York: McGraw-Hill, pp. 95-96.
Reddick J., Edmundson M. (2003). Sigmund Freud: Beyond the Pleasure Principle, New York: Penguin Books, pp. 45-52.
Sanders J., Spooren W. (1997). Perspective, Subjectivity and Modality from A Cognitive Linguistic Point of View. In Liebert W.-A., Redeker G. and Waugh L. (eds.) (1997), Discourse and Perspective in Cognitive Linguistics, Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, XIV, Issue 151, pp. 86-89 < doi.org/10.1075/cilt.151.08san> (Accessed: 2025.06.24)
Semino E. (2009). Text worlds. In Brône G., Vandaele J. (ed.) (1997), Cognitive Poetics, Goals, Gains and Gap. Berlin-New York: Mouton de Gruyter, pp. 33-47.
Stockwell P. (2002). Cognitive Poetics: An Introduction, Routledge, New York: Taylor and Francis Group, pp. 28-33.
Turner M. (2007). “Conceptual Integration”. In Geerarts D., Cuyckens H. (ed.), (2007), The Oxford Handbook of Cognitive Linguistics. UK: Oxford University Press, pp. 378-385.
Будагов Р. А. (1972) О предмете языкознания. Серия литературы и языка, М.: Известие АН ССРОПРМ, вып. 5, – с. 401-412. (Budagov R. (1972). O predmete yazykoznaniya (On the Subject of Linguistics). In Izvestiya Akademii Nauk (Bullletine of the Academy of Sciences, USSR) Vol. 5, pp. 401-412)
Виноградов В. В. (1971) О теории художественной речи. М․: Высшая школа. (Vinogradov V. (1971). O teorii khudozhestvennoy rechi (On the Theory of Literary Speech), Moscow: Vysshaya Shkola)
Виноградов В. В. (1959) О языке художественной литературы. М․: Государственное издательство художественной литературы (Vinogradov V. (1959). O yazyke khudozhestvennoy literatury (On the Language of Literarure), Moscow: Gosudarstvennoye izdatel’stvo khudozhestvennoy literatury)
Толстой Л. Н. (1953) О литературе. М․։ Гослитиздат. (Tolstoy L. (1953). O literature (On Literature). Moscow: Goslitizdat).
Фуко М. (1996) Что такое автор? Воля к истине: по ту сторону знания, власти и сексуальности. Работы разных лет (М. Фуко). М․: Касталь,– c. 35-40. (Foucault M. (1996), Chto takoye avtor? In Volya k istine: po tu storonu znaniya, vlasti i seksual’nosti. Raboty raznykh let. Moscow: Kastal’ (in Russian) pp.35-40)
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2025 Seda Gasparyan, Nelli Sargsyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
