Առասպելաէպիկական ավանդույթը և գրականության հետագա զարգացումը

Ամփոփում

Հոդ­վա­ծի քննութ­յան ա­ռար­կան եվ­րո­պա­կան է­պոս­նե­րի և գ­րա­կա­նութ­յան հե­տա­գա զար­գաց­ման ու առն­չութ­յուն­նե­րի մեկ­նա­բա­նութ­յան խնդիրն է: Ինչ­պես հայտ­նի է, եվ­րո­պա­կան բնիկ ժո­ղո­վուրդ­նե­րը (կել­տեր, գեր­ման­ներ և­ այլն) միջ­նա­դա­րում ստեղ­ծել են բարձր մշա­կույթ, այդ թվում՝ ար­խա­յիկ է­պոս­ներ (անգ­լո­սաք­սո­նա­կան «Բեո­վուլֆ», իռ­լան­դա­կան սա­գա­ներ, իս­լան­դա­կան «Ա­վագ Էդ­դան»…): Ավե­լի ուշ, ար­դեն ձևա­վոր­վող ազ­գա­յին ինք­նա­գի­տակ­ցութ­յան և սե­փա­կան է­պի­կա­կան ա­վան­դույ­թի հի­ման վրա  ֆրան­սիա­ցի­նե­րը, իս­պա­նա­ցի­նե­րը և գեր­մա­նա­ցի­նե­րը ստեղ­ծել են նաև  դա­սա­կան է­պոս­ներ՝ «­Ռո­լան­դի եր­գը», «Սի­դի եր­գը», «­Նի­բե­լունգ­նե­րի եր­գը»: Ու­սում­նա­սի­րութ­յուն­նե­րը ցույց են տա­լիս, որ ար­խա­յիկ և դա­սա­կան այս է­պոս­նե­րը, ի­րենց ձևա­վոր­ման ըն­թաց­քում ո­րո­շա­կիո­րեն ար­տա­ցո­լե­լով հնդեվ­րո­պա­կան, ան­տիկ և ք­րիս­տո­նեա­կան մշա­կույ­թի ա­վանդ­նե­րը, միա­ժա­մա­նակ ազ­դել և ազ­դում են գրա­կա­նութ­յան զար­գաց­ման հե­տա­գա ըն­թաց­քի վրա, այ­սինքն՝ առ­կա են ինչ­պես հո­րի­զո­նա­կան, այն­պես էլ ուղ­ղա­հա­յաց կա­պե­րի հա­րուստ  ի­րո­ղութ­յուն­ներ: Դ­րանք դրսևոր­վում են գա­ղա­փար­նե­րի, կեր­պար­նե­րի, մո­տիվ­նե­րի, ժան­րե­րի և կոմ­պո­զի­ցիոն այլ միա­վոր­նե­րի մշտա­կան նո­րաց­ման և կեր­պա­րա­նա­փո­խութ­յան տես­քով: Ազ­դե­ցութ­յուն­նե­րի այդ բարդ և հա­րուստ պատ­մութ­յու­նը, որ գրա­կա­նութ­յան տե­սա­բան­նե­րը բնո­րո­շում են իբրև «գրա­կա­նութ­յան և բա­նահ­յու­սութ­յան փոխ­նե­րար­կում­ներ», սկիզբ է առ­նում վաղ միջ­նա­դա­րից և ձգ­վում մինչև մեր ժա­մա­նակ­նե­րը: