ՆԵՐԱՌԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒՄ
DOI-:
https://doi.org/10.46991/educ-21st-century.v6.i2.60Բանալի բառեր-:
ներառական մոտեցում, ներառական կրթության կազմակերպում, ուսանողներ առողջության սահմանափակ հնարավորություններուվ (ԱՍՀ), կրթության առանձնահատուկ պայմաններ (ԿԱՊ), բարձրագույն կրթություն, կրթական համակարգի կառավարում, ունիվերսալ դիզայնԱմփոփում
Ներառական կրթության հայեցակարգը Հայաստանում սկսվել է լայնորեն կիրառվել համեմատաբար վերջերս և առայժմ գտնվում է կայացման փուլում։ Համապատասխանաբար, այս ոլորտում դեռևս կան բազմաթիվ չլուծված խնդիրներ ներառական կրթական համակարգի ձևավորման և կազմակերպման առումով, առաջին հերթին համաշխարհային առաջավոր փորձի ուսումնասիրության և վերլուծության իմաստով՝ մեր երկրի կրթական համակարգում, ընդհանրապես, և բարձրագույն կրթության համակարգում, մասնավորապես, ներառական մոտեցումների ներդրման և դրանց արդյունավետության բարձրացման նպատակով, ինչումն էլ կայանում է հետազոտության թեմայի արդիականությունը։ Ելնելով ասվածից, հեղինակների կողմից նպատակ է դրվել ուսումնասիրել Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգում ներառական կրթության կազմակերպման առկա հիմնախնդիրները և ձեռքբերումները, վերլուծել համաշխարհային առաջավոր փորձը և ձեռքբերումները նշված ոլորտում, դիտարկել դրանց կիրառության հնարավորությունները Հայաստանի բարձրագույն կրթության կառավարման համակարգում։
Համաշխարհային և հայրենական փորձի ուսումնասիրության և վերլուծության արդյունքում հեղինակների կողմից առաջարկվել է ՀՀ բուհերի կառավարման համակարգի բարեփոխումներին ուղղված օրինակելի «Ճանապարհային քարտեզ»՝ ներառական կրթության կազմակերպման համատեքստում, որի կիրառումը ՀՀ բուհերում թույլ կտա զգալիորեն բարձրացնել ներառական կրթության ներդրման գործընթացների արդյունավետությունը բարձրագույն կրթության համակարգում։
Հղումներ
Арутюнян Н., Саргсян Л. Проблема инклюзивного образования в высших школах Финляндии. Журнал «Образование в 21-м веке», Раздел 5: Образование в зарубежных странах. Том 11/1/. 2024
Голод А., Есис А. Опыт реализации инклюзивного образования в США. БГПУ им. М. Танка. 2023г.
Григорьев Г. П. Социально-психологические аспекты инклюзивного образования. Гуманитарно-педагогическая академия. Гуманитарные науки. 2016.
Груздева Е. А. Инклюзивное образование в России и за рубежом: сравнительный анализ. Международный журнал прикладных наук и технологий «Integral» № 2, 2021
Ефимов, П. П. Направления индивидуализации содержания образования в высшем учебном заведении / П. П. Ефимов, И. О. Ефимова, О. В. Выдра// Молодой ученый. – 2017. – № 9.
Закон Республики Армения «О внесении изменений и дополнений в закон Республики Армения «Об общем образовании» ЗА-200-Н от 01.12.2014г. ст. 3 п. 10.3
Закон Республики Армения «Об образовании», Принят 14.04.1999 (в ред. 2023г.), п. 6 ст. 6
Иванчикова Ю. Г. Профессия коррекционного педагога: обучение и перспективы. Национальный исследовательский институт дополнительного образования и профессионального обучения. Электронный источник: https://niidpo.ru/blog/professiya-korrektsionnogo-pedagoga-obuchenie-i-perspektivyi
Концепция развития инклюзивного образования ГНКО «Армянский государственный экономический университет», Ереван – 2022г.
Купреева О. И. Особенности психологического сопровождения студентов с ОВЗ: Материалы международной научно-практической конференции Инклюзивное образование: методология, практика, технологии. Москва, 2011.
Мелкумян Ю. Г. Марксизм, инклюзивное образование и создание доступной образовательной среды. ЕГУ. Минск БГУ – 2018.
ОганнисянА. «У меня пропадает желание учиться». Армянские университеты недоступны для студентов с ограниченными возможностями. Электронный источник: https://factor.am/686357.html
Панорама.ам. Электронный ресурс: https://www.panorama.am/am/news/2016/11/10/Инклюзивное образование/1675502
Права лиц с инвалидностью. Омбудсмен Армении. Электронный ресурс: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://ombuds.am/images/files/4d4fe461d71bf6fb333351a9601a4019.pdf
Приложение № 1 к Постановлению Правительства РА № 351-Л от 16 марта 2023г. Программа действий, вытекающих из закона «Об утверждении «Государственной программы развития образования в Республике Армения до 2030г.»
Приложение № 2 к Постановлению Правительства РА № 351-Л от 16 марта 2023г. «Обоснования программы действий, вытекающих из закона «Об утверждении «Государственной программы развития образования в Республике Армения до 2030г.»
Совет по правам человека ООН. Тридцать пятая сессия 20–31 января 2020 года Национальный доклад, представленный в соответствии с пунктом 5 приложения к резолюции 16/21 Совета по правам человека. Армения.
Статистический комитет Республики Армения. Электронный источник: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://armstat.am/file/article/sv_01_21a_530.pdf
Стратегии инклюзивного образования. Учебное пособие. Университет Миннесоты, США, Армянский государственный педагогический университет им. Х. Абовяна, Республика Армения Офис ЮНИСЕФ в Армении, Ереван, Армения, 252 с. – 2019.
Burke, Greg AIA. «Celebrating architects who overcame disabilities». The American Institute of Architects. July 2016
Penttilä, J. (2012). Slowly but surely? Progressing accessibility at universities and universities of applied sciences during 2000’s. Ministry of Education and Culture. 2012 Helsinki
Rehabilitation Act of 1973 (Rehab Act). Employer Assistance and Resource Network on Disability Inclusion. Электронный источник: https://askearn.org/page/the-rehabilitation-act-of-1973-rehab-act#:~:text=The%20Rehabilitation%20Act%20of%201973%2C%20as%20Amended%20(Rehab%20Act),employment%20practices%20of%20federal%20contractors.
Ներբեռնումներ
Հրատարակվել է
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2024 Lilit Sargsyan
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
